“Phát huy vai trò trong quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới”

Phóng viên: Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, xin bà cho biết định hướng nội dung chủ đạo của Trung tâm trong tổ chức chuỗi triển lãm, ngày hội văn hóa năm 2026?

Bà Nguyễn Hằng Nga: Thành lập từ năm 1958, với tên gọi ban đầu là Sở Triển lãm và Bảo tồn, Bảo tàng, nay là Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam, sau gần 70 năm hình thành và phát triển, Trung tâm đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao qua các thời kỳ: tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của dân tộc, tạo không gian, môi trường giao lưu văn hóa nghệ thuật trong và ngoài nước, tôn vinh, giới thiệu hình ảnh đất nước, con người và quảng bá tiềm năng phát triển du lịch Việt Nam....

Đặc biệt là sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa, trong đó nhấn mạnh yêu cầu “xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước”, Trung tâm càng xác định rõ hơn vai trò, trách nhiệm của một thiết chế văn hóa cấp quốc gia trong tổ chức các hoạt động triển lãm, quảng bá, góp phần đưa chủ trương của Đảng đi vào thực tiễn cuộc sống, làm phong phú hơn, đa dạng hơn, sống động và tươi mới hơn các hình thức giới thiệu hình ảnh đất nước, con người và góp phần làm giàu bản sắc văn hóa Việt Nam.

Năm 2026, Trung tâm triển khai kế hoạch hoạt động theo hướng có trọng tâm, trọng điểm gắn với các nhiệm vụ chính trị của đất nước đồng thời bảo đảm tính hệ thống, liên kết, hội tụ và lan tỏa. Chuỗi hoạt động được thiết kế xuyên suốt, từ các sự kiện đầu năm như Triển lãm “Quốc hội Việt Nam-80 năm đồng hành cùng dân tộc” kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946-6/1/2026); Hội Xuân Bính Ngọ 2026 tăng cường giao lưu văn hóa với sự tham dự của đại diện sứ quán các nước ASEAN và Trung tâm văn hóa Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ; Không gian văn hóa Tết Việt, giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng của Việt Nam, phục vụ Thủ tướng Chính phủ - Phạm Minh Chính chiêu đãi Đoàn ngoại giao nhân dịp Tết Bính Ngọ đến các triển lãm chuyên đề tổ chức trên phạm vi toàn quốc tôn vinh di sản văn hóa, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam như: Triển lãm kỷ niệm “80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen 2026, Triển lãm “Hương sắc vùng cao” tại Sơn La, Ngày hội Gia đình Việt Nam, Triển lãm “Di sản văn hóa của Danh nhân Lê Quý Đôn”, “Ngày hội văn hóa Việt Nam 2026”…

Trong đó, điểm nhấn là các hoạt động kỷ niệm các sự kiện lịch sử trọng đại, qua đó tái hiện dòng chảy lịch sử cách mạng, góp phần khẳng định giá trị lịch sử, bồi đắp tinh thần yêu nước và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh. Đây không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng.

Phóng viên: Có thể thấy trong thời gian vừa qua, Trung tâm đã tích cực phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tổ chức các triển lãm chuyên đề. Bà đánh giá về hiệu quả mô hình liên kết trong quảng bá văn hóa vùng miền? Với các triển lãm chuyên đề trong năm 2026 như “Di sản văn hóa biển đảo”, “Không gian du lịch di sản”… Trung tâm định hướng nội dung và cách thể hiện ra sao để câu chuyện văn hóa dân tộc tạo được sức lan tỏa rộng rãi?

Bà Nguyễn Hằng Nga: Thực hiện quan điểm của Đảng về phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong phát triển văn hóa, Trung tâm xác định liên kết cùng các Bộ, ngành địa phương trong triển khai các hoạt động chuyên môn là giải pháp trọng tâm.

Thực tế, từ nhiều năm nay, Trung tâm luôn kết hợp các địa phương tổ chức các triển lãm chuyên đề, ngày hội văn hóa mang lại hiệu quả tích cực, khai thác được sâu hơn giá trị văn hóa vùng miền tạo sự lan tỏa rộng rãi hơn tới công chúng, có thể kể đến: Triển lãm “Không gian Du lịch, di sản văn hóa, danh thắng và sản phẩm thủ công truyền thống Việt Nam” tại Huế 2025 có sự tham gia của 31 tỉnh, thành phố, các chuỗi chuyên đề chào mừng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 hằng năm được tổ chức quy mô ở nhiều tỉnh, thành phố, Ngày hội Gia đình Việt Nam, Triển lãm chào mừng Năm Du lịch Quốc gia tại các địa phương đăng cai… Qua đó, không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa mà còn gắn kết chặt chẽ văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển du lịch bền vững, đúng với tinh thần của Nghị quyết về xây dựng và phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Trong năm 2026, Trung tâm tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, chủ trì về nội dung, chuyên môn, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các địa phương để khai thác, tôn vinh giá trị văn hóa bản địa. Các hoạt động như triển lãm “Hương sắc vùng cao” tại Sơn La; Triển lãm “ Bản hùng ca lịch sử” nhân dịp kỷ niệm “80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen (Nghệ An); triển lãm về Danh nhân Lê Quý Đôn tại Hưng Yên; Ngày hội văn hóa Việt Nam với chủ đề di sản biển đảo tại An Giang; Không gian Du lịch Di sản Văn hóa tại Gia Lai chào mừng Năm Du lịch Quốc gia… đều được tổ chức theo hướng này. Đồng thời, chúng tôi cũng đổi mới cách trưng bày Triển lãm và cách thức tổ chức các hoạt động theo hướng chuyên nghiệp hóa, tăng tương tác và trải nghiệm thực tế để thu hút khách tham quan.

Phóng viên: Các hoạt động dành cho gia đình, thiếu nhi và giới trẻ trong năm 2026 được thiết kế theo định hướng nào để vừa phát huy giá trị văn hóa truyền thống vừa nâng cao tính trải nghiệm cho công chúng?

Bà Nguyễn Hằng Nga: Phát triển con người là mục tiêu đồng thời là động lực của phát triển văn hóa. Do đó, Trung tâm đặc biệt quan tâm tới các hoạt động dành cho gia đình, thiếu nhi và giới trẻ.

Ngày hội Thế giới tuổi thơ, Ngày hội Gia đình Việt Nam, Lễ hội Trung thu là hoạt động định kỳ được Trung tâm tổ chức hằng năm… với nội dung được thiết kế theo hướng kết hợp hài hòa giữa giáo dục và giải trí, giữa truyền thống và hiện đại, những hoạt động này từ lâu đã trở thành thương hiệu của Trung tâm bởi chiều sâu quy mô, tính chất và hiệu quả của hoạt động.

Ngày hội Thế giới tuổi thơ và Lễ hội Trung thu, Trung tâm liên kết với các Ban, ngành, trường học tại Thủ đô Hà Nội và địa phương phát động các cuộc thi và triển lãm tranh, tìm hiểu về văn hóa theo chủ đề, phát động văn hóa đọc, tham vấn cùng chuyên gia về bảo vệ quyền trẻ em… Đẩy mạnh các hoạt động trải nghiệm như thực hành nghề thủ công cùng các nghệ nhân, trò chơi dân gian, nghệ thuật biểu diễn tương tác được chú trọng, qua đó giúp thế hệ trẻ tiếp cận và thẩm thấu giá trị văn hóa dân tộc một cách tự nhiên, bền vững.

Đối với Ngày hội Gia đình Việt Nam, Trung tâm bám sát theo chủ đề hằng năm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để tổ chức, góp phần củng cố những giá trị gia đình Việt với nhiều hoạt động ý nghĩa: Triển lãm, hội thi gia đình, liên hoan nghệ thuật mang thông điệp tích cực như “Bữa cơm gia đình, ấm áp yêu thương”; "Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình"; “Giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa, ứng xử tốt đẹp trong gia đình”; “Ông bà mẫu mực, gia đình hạnh phúc”; “Phòng, chống bạo lực gia đình là trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội”; “Gia đình và bình đẳng giới”…

Phóng viên: Từ thực tiễn tổ chức các chương trình giao lưu văn hóa quốc tế thời gian qua, bà đánh giá như thế nào về hiệu quả quảng bá hình ảnh Việt Nam với bạn bè quốc tế? Trung tâm cũng tham gia tổ chức, trưng bày, sắp đặt các không gian văn hóa Việt Nam truyền thống trong các sự kiện ngoại giao cấp cao. Trung tâm có định hướng cụ thể như thế nào để mở rộng hợp tác và nâng tầm hội nhập văn hóa trong thời gian tới?

Bà Nguyễn Hằng Nga: Có thể khẳng định, các chương trình giao lưu văn hóa quốc tế trong thời gian qua đã mang lại hiệu quả thiết thực trong quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, góp phần hiện thực hóa quan điểm của Đảng về xây dựng “sức mạnh mềm văn hóa” trong hội nhập quốc tế. Thông qua các hoạt động giao lưu với các đối tác như Hàn Quốc, Ấn Độ và việc tham gia tổ chức không gian văn hóa Việt Nam tại các sự kiện đối ngoại cấp cao tại Mỹ, Ba Lan, Séc, Lào trong năm 2025, Trung tâm đã góp phần giới thiệu một cách sinh động, trực quan về bản sắc văn hóa dân tộc, từ di sản văn hóa, nghệ thuật truyền thống, đời sống văn hóa đến các giá trị đương đại của Việt Nam.

Hiệu quả nổi bật thể hiện trên ba phương diện. Về đối ngoại: góp phần tăng cường hiểu biết, tin cậy lẫn nhau giữa Việt Nam và các quốc gia, qua đó củng cố quan hệ hợp tác hữu nghị. Về hình ảnh quốc gia: khẳng định Việt Nam là một đất nước giàu bản sắc văn hóa, ổn định, thân thiện, đang phát triển năng động. Về lan tỏa giá trị văn hóa: tạo sức hấp dẫn đối với bạn bè quốc tế, thúc đẩy du lịch, đầu tư và giao lưu nhân dân.

Trong năm 2026, Trung tâm tiếp tục có kế hoạch tham gia tổ chức không gian văn hóa Việt Nam tại Thụy Sỹ, Na Uy, Đan Mạch và Thái Lan trong khuôn khổ của các sự kiện đối ngoại; sản xuất các bộ ảnh, sản phẩm trưng bày về thành tựu phát triển của đất nước sau 80 năm; phối hợp xây dựng các bộ tranh, ảnh giới thiệu đất nước, con người Việt Nam bằng nhiều ngôn ngữ. Định hướng của Trung tâm là xây dựng các sản phẩm triển lãm có tính chuẩn hóa, cơ động, đáp ứng yêu cầu trưng bày trong nước và quốc tế, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam, nâng cao vị thế văn hóa của đất nước trên trường quốc tế

Phóng viên: Trong bối cảnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, Trung tâm định hướng đổi mới nội dung, hình thức và phương thức tổ chức triển lãm như thế nào để nâng cao hiệu quả quảng bá và thu hút công chúng?

Bà Nguyễn Hằng Nga: Đổi mới là yêu cầu tất yếu để nâng cao hiệu quả hoạt động triển lãm trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số. Tuy nhiên, đổi mới phải trên nền tảng giữ vững định hướng tư tưởng, bảo đảm tính giáo dục, tính thẩm mỹ và giá trị văn hóa.

Trung tâm tập trung nâng cao chất lượng từ khâu xây dựng kịch bản, lựa chọn nội dung đến thiết kế, tổ chức không gian trưng bày. Việc ứng dụng công nghệ, nghệ thuật sắp đặt, trình diễn, Trung tâm đã thực hiện triển lãm thực tế ảo 360 sử dụng công nghệ VR phục vụ công chúng trên nền tảng mạng ở một số nội dung trưng bày, được thực hiện có chọn lọc, nhằm phục vụ tốt hơn cho việc truyền tải nội dung, chứ không chạy theo hình thức.

Trung tâm cũng đang từng bước triển khai số hóa dữ liệu, ứng dụng công nghệ trong thiết kế, trưng bày và truyền thông triển lãm. Mỗi triển lãm được định hướng trở thành một không gian văn hóa tổng hợp, có chiều sâu tư tưởng, có sức hấp dẫn và khả năng lan tỏa, góp phần nâng cao nhận thức, bồi dưỡng tình cảm, thẩm mỹ cho công chúng.

Phóng viên: Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, theo bà, cần có những cơ chế, chính sách đặc thù nào để thiết chế triển lãm nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu phát triển, tương xứng với vai trò là một trong những lĩnh vực của ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam?

Bà Nguyễn Hằng Nga: Qua quá trình tổ chức triển lãm, hội chợ, xúc tiến, quảng bá văn hóa nghệ thuật trong nước và quốc tế, chúng tôi nhận thấy việc hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù cho lĩnh vực triển lãm là yêu cầu cần thiết nhằm phát huy đúng tầm vóc của một thiết chế văn hóa quan trọng, đồng thời từng bước khẳng định vị trí của triển lãm trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa Việt Nam. Trong đó, cần chú trọng tăng cường đầu tư hạ tầng triển lãm hiện đại; đẩy mạnh xã hội hóa; xây dựng chính sách thúc đẩy xã hội hóa và hợp tác công - tư trong lĩnh vực triển lãm.

Thực tiễn cho thấy, các hoạt động triển lãm hiện nay không chỉ dừng ở nhiệm vụ tuyên truyền mà đã trở thành sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế. Do đó, cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức sáng tạo tham gia đồng hành cùng Nhà nước trong tổ chức sự kiện, phát triển dịch vụ triển lãm. Cho phép các đơn vị tư nhân (các Agency sáng tạo, công ty công nghệ) cùng vận hành một phần không gian triển lãm để đổi mới nội dung và phương thức tiếp thị. Cần có chính sách đầu tư trọng điểm về hạ tầng và chuyển đổi số trong lĩnh vực triển lãm. Trong xu thế hiện nay, triển lãm không chỉ diễn ra trong không gian vật lý mà còn mở rộng sang môi trường số. Vì vậy, việc đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, công nghệ trình diễn, nền tảng triển lãm trực tuyến, số hóa tư liệu là yếu tố then chốt để nâng cao trải nghiệm cho công chúng.

Bên cạnh đó cần chú trọng cơ chế phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu trong lĩnh vực triển lãm. Đây là lĩnh vực liên ngành, đòi hỏi đội ngũ cán bộ không chỉ am hiểu văn hóa, nghệ thuật mà còn có năng lực về tổ chức sự kiện, thiết kế trưng bày, truyền thông và công nghệ. Do đó, cần có chính sách đào tạo, bồi dưỡng, thu hút nguồn nhân lực, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động triển lãm theo hướng hiện đại.

Trong thời gian tới, Trung tâm tiếp tục phấn đấu xây dựng hệ thống triển lãm văn hóa nghệ thuật theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hội nhập quốc tế, góp phần đưa triển lãm trở thành một kênh quan trọng trong quảng bá hình ảnh quốc gia, phát triển văn hóa và kinh tế sáng tạo của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn bà về cuộc trao đổi này!