Điểm chuẩn năm nay vừa phản ánh xu hướng lựa chọn của người học, vừa đặt ra những lưu ý quan trọng khi thí sinh xác định hướng đi sau kỳ thi.
Những mức điểm cao tiếp tục xuất hiện
Tại Đại học Kinh tế quốc dân, điểm chuẩn dao động từ 23,48 đến 28,84 điểm. Ngành Kiểm toán dẫn đầu với 28,84 điểm; tiếp đó là Thương mại điện tử 28,62 điểm, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng 28,53 điểm, Kinh doanh quốc tế 28,5 điểm, Kinh tế quốc tế 28,3 điểm. Một số ngành khác như Marketing, Kinh doanh thương mại, Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng cũng có điểm chuẩn ở mức cao.
Mặt bằng điểm chuẩn của Đại học Kinh tế quốc dân nhìn chung không biến động quá lớn so với năm trước, nhưng nhóm ngành có sức hút vẫn duy trì mức cạnh tranh cao. Trước mùa tuyển sinh, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo của trường, từng dự báo điểm chuẩn năm nay có thể dao động trong khoảng 23-28,5 điểm; riêng Marketing, Thương mại điện tử, Kinh doanh quốc tế, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng tiếp tục là những ngành có mức cạnh tranh cao.
Tại Học viện Ngân hàng, điểm chuẩn từ 20,2 đến 26,61 điểm. Kinh doanh quốc tế đứng đầu với 26,61 điểm; các ngành Kiểm toán, Tài chính, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng đều trên 26 điểm. Một số ngành, chương trình tăng khoảng 1-1,5 điểm so với năm trước trong bối cảnh lượng thí sinh đăng ký tăng.
Trong nhóm kỹ thuật - công nghệ, điểm chuẩn tiếp tục ở mức cao tại những ngành gắn với các lĩnh vực công nghệ mới. Đại học Bách khoa Hà Nội công bố điểm chuẩn của 68 chương trình đào tạo, với mức từ 20,06 đến 29,54 điểm. Có 17 chương trình có điểm chuẩn trên 28 điểm. Mức cao nhất là 29,54 điểm thuộc nhóm ngành Khoa học máy tính, Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo. Đại học Bách khoa Hà Nội cũng cho biết, điểm chuẩn năm nay được xác định trên cơ sở kết quả xét tuyển của các phương thức và quy đổi tương đương, bảo đảm nguyên tắc công bằng giữa các phương thức.
Ở phía nam, Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) cũng ghi nhận mức điểm cao ở các ngành công nghệ chiến lược. Điểm chuẩn theo phương thức xét tuyển tổng hợp dao động từ 55,76 đến 85,8 điểm trên thang 100. Ngành Kỹ thuật bán dẫn ngay trong năm đầu tuyển sinh đã vươn lên dẫn đầu với 85,8 điểm; tiếp theo là Thiết kế vi mạch 85,51 điểm và Khoa học máy tính 85,45 điểm.
Trường đại học Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) có ngành Trí tuệ nhân tạo lấy điểm chuẩn tuyệt đối 100/100 theo phương thức xét tuyển tổng hợp. Các ngành Khoa học dữ liệu, Thiết kế vi mạch, An toàn thông tin và Khoa học máy tính cũng có điểm chuẩn rất cao. Mức 100/100 này tương đương 30/30 khi quy đổi về thang điểm 30, nhưng cần lưu ý đây là điểm theo phương thức xét tuyển tổng hợp, không phải điểm thi tốt nghiệp THPT thuần túy. Những mức điểm này tiếp tục khẳng định sức hút của các ngành gắn với trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, bán dẫn và công nghệ số.
Xu hướng lựa chọn các ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) tăng mạnh trong mùa tuyển sinh 2026 không phải hiện tượng bất ngờ. Theo số liệu Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố sau khi kết thúc đăng ký xét tuyển, hơn 874.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng trên hệ thống với tổng cộng 7.180.860 nguyện vọng; hơn một nửa số thí sinh có ít nhất một lựa chọn thuộc nhóm STEM. Sự quan tâm này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu nhân lực về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, tự động hóa và công nghệ số ngày càng tăng. Việc các ngành Kỹ thuật bán dẫn, Thiết kế vi mạch, Trí tuệ nhân tạo, Khoa học máy tính liên tục nằm trong nhóm có điểm chuẩn cao là một chỉ dấu khá rõ về sự thay đổi trong lựa chọn của người học.
Tuy nhiên, chính sức hút này cũng đặt ra một cảnh báo: Không nên đồng nhất ngành có điểm chuẩn cao với ngành phù hợp nhất. Theo ThS Lê Thị Phương Thoa, Phó Trưởng phòng Đào tạo, Trường đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), thí sinh cần xếp nguyện vọng theo đúng mức độ yêu thích, không nên đăng ký theo bạn bè, theo trào lưu hoặc chỉ vì một ngành đang được gọi là “ngành hot”.
Theo bà, cùng một tên ngành nhưng chương trình đào tạo, định hướng chuyên môn và cơ hội nghề nghiệp giữa các trường có thể khác nhau. Đặc biệt với các ngành công nghệ, kỹ thuật, người học cần có nền tảng phù hợp, tư duy logic và khả năng tự học tốt. Nếu chỉ chạy theo kỳ vọng về việc làm hoặc thu nhập mà không có năng lực và hứng thú với lĩnh vực đó, sinh viên có thể gặp khó khăn ngay từ những năm đầu.
Các chuyên gia cũng nhận định, một ngành lấy 29 điểm chưa chắc phù hợp hơn một ngành lấy 25 điểm. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào điểm chuẩn, thí sinh cần tìm hiểu chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, điều kiện thực hành, cơ hội nghiên cứu, liên kết doanh nghiệp và chuẩn đầu ra. Điều này càng cần thiết với những ngành mới hoặc đang phát triển nhanh như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu. Tên ngành có thể tạo sức hút, nhưng chương trình học mới quyết định sinh viên sẽ được trang bị những kiến thức, kỹ năng gì.
Không nên hạ nguyện vọng vì sợ điểm cao
Khi các trường lần lượt công bố điểm chuẩn, một tâm lý dễ xuất hiện ở thí sinh là lo ngại ngành mình yêu thích có điểm quá cao, từ đó tiếc nuối vì đã đặt nguyện vọng chưa phù hợp. Theo GS, TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển ở nhiều nguyện vọng thì chỉ được công nhận trúng tuyển và gọi nhập học ở nguyện vọng cao nhất. Vì vậy, thí sinh cần sắp xếp nguyện vọng theo đúng mức độ yêu thích, không nên đưa ngành mình mong muốn xuống dưới chỉ vì lo ngại điểm chuẩn.
Quan điểm này cũng được ông Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh khi Bộ phân tích kết quả đăng ký xét tuyển năm nay. Theo ông, mục tiêu của tuyển sinh không phải khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà giúp các em lựa chọn đúng ngành, phù hợp năng lực, sở trường, điều kiện học tập và định hướng nghề nghiệp lâu dài. Năm nay, hơn 874.000 thí sinh đăng ký xét tuyển, bình quân mỗi thí sinh đăng ký khoảng 8,2 nguyện vọng.
PGS, TS Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Giáo dục đại học, cũng lưu ý thí sinh cần đặt ngành học yêu thích nhất ở vị trí ưu tiên cao nhất, đồng thời nắm chắc quy chế để tránh những sai sót trong quá trình xét tuyển. Như vậy, điểm chuẩn những năm trước, phổ điểm năm nay, chỉ tiêu tuyển sinh và mức độ cạnh tranh của từng ngành là những dữ liệu để thí sinh tham khảo, nhưng không nên trở thành căn cứ duy nhất quyết định thứ tự nguyện vọng.
Một đặc điểm khác của mùa tuyển sinh năm nay là khoảng cách điểm chuẩn giữa các ngành khá lớn. Bên cạnh những ngành có mức điểm 28-29, vẫn có nhiều chương trình có điểm chuẩn ở mức vừa phải, thậm chí một số trường còn dự kiến tuyển bổ sung. Tại Đại học Kinh tế quốc dân, bên cạnh những ngành trên 28 điểm vẫn có chương trình dưới 25 điểm. Trường đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội, công bố điểm chuẩn từ 20 đến 21,25 điểm và dự kiến tuyển bổ sung gần 240 sinh viên.
Thực tế, việc một ngành có điểm chuẩn thấp không đồng nghĩa ngành đó không có triển vọng. Với thí sinh, điều quan trọng sau khi có điểm chuẩn là đối chiếu kết quả của mình với ngành đã đăng ký, kiểm tra chính xác thông tin trúng tuyển và thực hiện đầy đủ các bước tiếp theo theo hướng dẫn của trường và Bộ GD&ĐT.
Các mức điểm được công bố trong ngày 9/8 cho thấy sự phân hóa rõ giữa các nhóm ngành. Trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính, dữ liệu, bán dẫn, kinh doanh quốc tế, thương mại điện tử, kiểm toán tiếp tục nằm trong nhóm có điểm chuẩn cao, trong khi nhiều ngành khác duy trì mặt bằng ổn định. Sự phân hóa này cũng phản ánh những thay đổi trong lựa chọn ngành học của thí sinh. Nếu trước đây việc lựa chọn trường đôi khi được đặt lên trước ngành học, thì xu hướng hiện nay cho thấy người học quan tâm nhiều hơn đến những lĩnh vực được dự báo có nhu cầu nhân lực cao.
Tuy nhiên, sự thay đổi đó cũng đòi hỏi công tác hướng nghiệp phải đi trước một bước. Khi một ngành trở nên “hot”, điều cần cung cấp cho học sinh không chỉ là thông tin về mức lương hay cơ hội việc làm, mà còn phải giúp các em hiểu mình sẽ học gì, cần năng lực nào và môi trường nghề nghiệp thực tế ra sao.
