Những người Palestine ở Syria hiện nay là con cháu của hàng trăm nghìn người Palestine, từng bị buộc rời bỏ nhà cửa của họ trong cuộc chiến năm 1948, sau khi đất nước Israel được thành lập. Những người Palestine lưu vong và con cháu của họ, giờ đây đã có số lượng lên tới cả triệu người, viện dẫn một nghị quyết của Liên Hợp quốc khẳng định rằng họ có quyền quay trở lại vùng đất mà họ đã từng rời bỏ.
Ông Abbas cho biết, hồi tháng trước ông đã yêu cầu Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon đề nghị Israel cho phép đưa những người Palestine bị mắc kẹt trong cuộc nội chiến ở Syria trở về các vùng lãnh thổ của người Palestine. Yêu cầu này được đưa ra sau khi chiến sự giữa quân đội chính phủ Syria và lực lượng nổi dậy nổ ra ở Yarmouk, trại tị nạn Palestine lớn nhất ở Syria. Cơ quan viện trợ của LHQ cho biết, đã có khoảng một nửa trong số 150 nghìn người Palestine trong trại đã bỏ trốn.
Tuần trước, phát biểu trước một nhóm phóng viên Ai Cập ở Cai-rô, ông Abbas cho biết ông Ban Ki-moon đã liên lạc với Israel để thảo luận về yêu cầu này. Sau đó, Israel đã thông báo với Tổng Thư ký Ban Ki-moon rằng “họ đồng ý đưa những người tị nạn này trở về dải Gaza và khu Bờ Tây, nhưng với điều kiện là mỗi người tị nạn... phải ký vào một bản tuyên bố rằng họ không có quyền trở lại quê hương cũ của họ ở Israel”. Ông Abbas nói: “Bởi vậy chúng tôi đã từ chối kế hoạch này và nói rằng những người tị nạn này nên ở lại Syria hơn là từ bỏ quyền trở về quê hương của họ”. Một số bình luận của ông cũng đã được đăng lại trên website tin tức chính thức Sama của người Palestine.
Ông Ahmed Hanoun, một quan chức văn phòng tị nạn của Tổ chức Giải phóng Palestine, cho rằng ông Abbas sẽ không thể chấp nhận việc Israel gắn một điều kiện kèm theo việc tái định cư những người tị nạn. Ông này nói rằng: “Tôi nghĩ rằng đề xuất của người Israel không nghiêm túc. Nếu họ thực sự nghiêm túc, họ nên chấp nhận sự trở về của những con người đang sống trong khốn khổ này, và không ép buộc họ phải từ bỏ các quyền hợp pháp của họ”.
Việc hàng chục nghìn người Palestine từ Syria di cư tới các lãnh thổ của người Palestine sẽ trở thành một gánh nặng rất lớn bởi chính quyền tự trị của ông Abbas đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính gay gắt, trong khi ở dải Gaza, nơi nhóm Hamas cầm quyền, thì lại quá đông dân và đang bị suy kiệt.
Hiện có khoảng 4 triệu người Palestine sống ở các khu Bờ Tây, dải Gaza và đông Jerusalem, các vùng lãnh thổ mà Israel chiếm đóng trong cuộc chiến Trung Đông năm 1967 khi người Palestine tìm cách thành lập một nhà nước. Israel chiếm đóng khu Bờ Tây và đông Jerusalem và vẫn đang kiểm soát hầu hết các cửa ngõ ra vào dải Gaza sau khi họ rút khỏi lãnh thổ này năm 2005. Ngoài ra, còn có vài triệu người Palestine hiện đang sinh sống ở các quốc gia A-rập lân cận, trong đó có hơn nửa triệu người sống ở Syria.
