Đây cũng là kỳ Đại hội đầu tiên sau khi hợp nhất tỉnh, mở ra một chương mới với không gian phát triển rộng lớn và những vận hội chưa từng có nơi cực nam Tổ quốc.
Giữa dòng chảy hối hả ấy, có những lời gửi gắm, những tâm huyết được kết tinh từ cả cuộc đời hoạt động cách mạng, vẫn vẹn nguyên giá trị soi đường. Đó là câu chuyện của chú Trần Thanh Liêm (thường gọi Ba Liêm), 75 tuổi đời, 50 năm tuổi Đảng, một cán bộ lão thành cách mạng mà cuộc đời đã gắn liền với từng tấc đất, từng bước chuyển mình của quê hương U Minh hạ, tỉnh Cà Mau.
Sức mạnh cội rễ từ “lòng dân”
Từ khu vườn cây ăn trái xum xuê trĩu quả ở xã Khánh Lâm, nơi đã trở thành một điểm du lịch sinh thái cộng đồng nổi tiếng, chú Ba Liêm, nguyên Tỉnh ủy viên, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau, đã dành cho chúng tôi những phút trải lòng sâu lắng.
Lời của chú không phải là những lý luận cao siêu, mà là những đúc kết gan ruột từ thực tiễn đấu tranh và xây dựng, một thông điệp mộc mạc mà sâu sắc gửi đến thế hệ lãnh đạo kế thừa trong nhiệm kỳ mới của tỉnh Cà Mau.
Khi được hỏi về điều gì làm nên thắng lợi của cách mạng Việt Nam, chú Ba Liêm không ngần ngại khẳng định: đó là “tiềm lực nhân dân”.
Chú lý giải, thuở ban đầu, chúng ta “đi lên từ tay không”, không có quân đội hùng mạnh, không khí tài hiện đại như các thế lực xâm lược. Nhưng, cái “tay không” ấy không có nghĩa là không có gì. Ngược lại, chúng ta đi lên từ một tiềm lực rất mạnh, đó là tiềm lực nhân dân.
Ký ức của cậu bé Liêm 10 tuổi căm hận giặc giết người thân, trộm súng của tên Việt gian rồi dấn thân theo cách mạng và trở thành đội phó đội du kích “tí hon” khi mới 13 tuổi dường như vẫn còn vẹn nguyên.
Chú kể lại thời Đồng khởi, chỉ với “giáo mác và vài ba cán bộ, đảng viên nằm vùng” nhưng ta vẫn cướp được chính quyền, bởi vì ta có nhân dân. Lực lượng vũ trang non trẻ khi ấy có vững mạnh được cũng là nhờ “sống trong lòng dân”. Ngược lại, đồn giặc dù mạnh đến mấy nhưng không có nhân dân nên không tồn tại được.
Chú Ba nhấn mạnh một cách quả quyết: “Gạo thóc cũng từ dân, thuốc men, chỗ ở, che mắt địch, cả vũ khí cũng từ dân”. Nhân dân không chỉ cung cấp vật chất mà còn là người trực tiếp lấy vũ khí địch để cung cấp cho bộ đội đánh địch. Đó là một sức mạnh vô song mà không kẻ thù nào có thể tách rời, bởi chúng hiểu rõ “cách mạng trong dân và dân tạo ra cách mạng”.
Tư tưởng này không chỉ đúng trong chiến tranh mà còn soi rọi cả trong thời kỳ đổi mới. Chú Ba phân tích, những chính sách mang tính bước ngoặt như Khoán Mười không phải tự nhiên mà có, mà “gốc rễ” của nó chính từ nhân dân. Khi chính sách bao cấp không còn phù hợp, người dân đã có “phản ứng” bằng việc không tích cực làm theo, có đất mà không ra đồng.
“Đất đai giờ với trước có khác gì đâu, nhưng vì sao giờ ta có triệu triệu tấn để xuất khẩu nhưng hồi đó không được vậy, vì dân không chịu làm”. Từ thực tiễn đó, Đảng đã tổng kết, đánh giá và hình thành nên chủ trương đổi mới. Bài học xuyên suốt được rút ra là 'phải bắt đầu từ nhân dân', bởi Đảng ra đời từ nhân dân và tồn tại để phục vụ nhân dân, chứ không phải cai trị nhân dân.
Chớ xa rời dân - Lời cảnh báo không bao giờ cũ
Tư tưởng “vì dân” ấy cũng chính là điều mà chú Ba Liêm trăn trở và kỳ vọng nhất ở Đại hội lần này. Những tâm tư của người cán bộ lão thành dường như có sự tương thông sâu sắc với tinh thần cốt lõi trong Báo cáo Chính trị trình Đại hội.
Báo cáo đã nhiều lần nhấn mạnh đến việc “phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc”, “tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân”, và đặc biệt là quán triệt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”...
Tuy nhiên, thực tiễn luôn đặt ra những thách thức. Chú Ba Liêm thẳng thắn chỉ ra một nguy cơ hiện hữu, đó là sự xa rời dân của một bộ phận cán bộ.
Chú ví von một cách hình ảnh: “Trong hũ gạo sẽ không tránh khỏi có vài hạt sạn, nếu sàng lọc kỹ để bốc bỏ sạn ra thì khi nấu cơm chúng ta sẽ không bị ê răng khi cắn phải hạt sạn”. Vì vậy, việc đào thải những cán bộ xa rời dân là chuyện sớm hay muộn cũng phải làm.
Tuy có đau, có xót nhưng điều này hoàn toàn trùng khớp với quyết tâm chính trị được thể hiện trong Văn kiện Đại hội. Đảng bộ tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm là “Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh”, “đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, và kiên quyết đấu tranh ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống. Báo cáo cũng chỉ rõ hạn chế trong nhiệm kỳ qua là “tinh thần trách nhiệm của một số cán bộ còn thấp”, một số trường hợp vi phạm phải xử lý…
Vậy, làm thế nào để “bốc bỏ sạn” một cách hiệu quả, chú Ba Liêm cho rằng, phải xuất phát từ nhân dân, vì đây là nơi biết rõ nhiều chuyện không bình thường của cán bộ.
Theo chú Ban Liêm, “cặp mắt” nhân dân có khắp mọi nơi. Khi có dư luận, cần phải rà soát, làm rõ. Nếu cán bộ tốt thì giải thích cho dân hiểu, còn nếu có thói hư tật xấu, hà hiếp dân thì “cần trị ngay và luôn, không để kéo dài dẫn đến bè phái, lợi ích nhóm”...
Quan điểm này một lần nữa được thể hiện trong các giải pháp của Đảng bộ tỉnh Cà Mau nhiệm kỳ tới, đó là “dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng”, và nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội, để nhân dân thực sự tham gia vào công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Kỳ vọng nhiệm kỳ bứt phá trên nền tảng “ý Đảng, lòng Dân”
Nhìn về tương lai 5 năm tới, Báo cáo Chính trị của Đảng bộ tỉnh Cà Mau đã “vẽ” ra một bức tranh phát triển đầy khát vọng: tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 10% trở lên, GRDP bình quân đầu người trên 6.000 USD, tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 17 tỷ USD...
Các khâu đột phá về thể chế, nguồn nhân lực và hạ tầng kinh tế-xã hội được xác định rõ ràng. Những dự án động lực như cao tốc Cần Thơ-Cà Mau, nâng cấp sân bay Cà Mau, phát triển Cảng Hòn Khoai được kỳ vọng sẽ tạo ra sức bật mới.
Nhưng, để những mục tiêu lớn lao ấy trở thành hiện thực, chú Ba Liêm tin rằng mấu chốt vẫn nằm ở chỗ chính sách phải đi vào cuộc sống, phải được người dân thấu hiểu và ủng hộ.
Câu chuyện xây dựng nông thôn mới ở Cà Mau là một minh chứng sống động. Khi người dân hiểu rõ mình là chủ thể và cũng là người thụ hưởng cuối cùng, họ sẵn sàng hiến đất làm đường, góp công, góp của để làm đẹp cho làng quê.
Hay như “Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát”, khi có sự vận động của chính quyền, tình làng nghĩa xóm lại được phát huy, người có đất cho mượn, người có sức góp công, cùng nhau dựng nên những “mái ấm” nghĩa tình.
Đây chính là minh chứng cho câu nói Bác Hồ thường nhắc mà chú Ba Liêm vẫn nằm lòng: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Đó là sức mạnh tổng hợp, là nền tảng cho sự trường tồn của Đảng và sự phát triển bền vững của dân tộc.
Rời khu vườn của chú Ba Liêm, trong tôi vẫn vang vọng những lời tâm huyết của người cán bộ lão thành. Đó không chỉ là hoài niệm về quá khứ hào hùng, mà còn là những bài học nóng hổi cho hiện tại và tương lai.
Trước thềm Đại hội Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ nhất, lời gửi gắm “chớ xa rời tư tưởng vì dân” chính là kim chỉ nam quý báu. Bởi lẽ, mọi chủ trương, nghị quyết, mọi mục tiêu phát triển dù lớn lao đến đâu cũng chỉ thực sự có ý nghĩa và thành công khi bắt nguồn từ nguyện vọng của nhân dân và phục vụ cho lợi ích của nhân dân. Đó là niềm tin, là kỳ vọng mà những người như chú Ba Liêm và hàng triệu người dân Cà Mau đang gửi gắm vào một nhiệm kỳ mới đầy hứa hẹn…
