Không chỉ đáp ứng những yêu cầu khắt khe về công năng, kỹ thuật và tổ chức sự kiện quốc tế, hai công trình còn được kỳ vọng trở thành những biểu tượng kiến trúc mới, chuyển tải bản sắc văn hóa Việt, cảnh quan bản địa và truyền thuyết "con Rồng, cháu Tiên" bằng ngôn ngữ thiết kế đương đại.
Đồng hành cùng Sun Group trong quá trình tư vấn thiết kế hai công trình là Skidmore, Owings & Merrill (SOM), hãng kiến trúc, kỹ thuật và quy hoạch đô thị danh tiếng của Mỹ, thành lập năm 1936 và đứng sau nhiều biểu tượng toàn cầu như Burj Khalifa tại Dubai, One World Trade Center ở New York hay Willis Tower tại Chicago.
Phóng viên đã trao đổi với ông Nicolas Medrano, Giám đốc Thiết kế, kiêm phụ trách hoạt động khu vực châu Á – Thái Bình Dương của SOM, để làm rõ cách những yếu tố văn hóa Việt được chuyển hóa thành ngôn ngữ kiến trúc trong hai công trình biểu tượng của APEC 2027 tại Phú Quốc.
– Khi bắt đầu quy hoạch tổng thể và thiết kế một quần thể quy mô lớn phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc, SOM đã tiếp cận địa điểm, cảnh quan và văn hóa bản địa như thế nào để định hình ý tưởng kiến trúc xuyên suốt cho các công trình?
Ông Nicolas Medrano: Với mỗi dự án, phương pháp của chúng tôi luôn bắt đầu từ việc tìm hiểu sâu sắc địa điểm xây dựng, môi trường và di sản văn hóa tại chỗ. Phú Quốc là một địa điểm đặc biệt, với bản sắc được định hình bởi mối quan hệ gắn bó sâu sắc với môi trường chung quanh.
Vì vậy, ngay từ đầu, quy hoạch tổng thể của chúng tôi đã hướng tới sự hài hòa với địa hình tự nhiên, đường bờ biển, cao độ và đặc điểm địa lý của Phú Quốc. Thông qua việc tích hợp những không gian công cộng ngoài trời rộng rãi, khuyến khích con người kết nối trực tiếp với thiên nhiên, chúng tôi tạo dựng một nền tảng hướng tới tương lai, có khả năng thích ứng, chống chịu và phát triển bền vững trong suốt thế kỷ tới.
Trên nền tảng bền vững ấy, thiết kế kiến trúc chuyển hóa huyền thoại bản địa thành hình hài công trình, lấy cảm hứng từ truyền thuyết về Cha Rồng-Mẹ Tiên, tức Lạc Long Quân và Âu Cơ. Thể hiện câu chuyện văn hóa này, Trung tâm Hội nghị và Triển lãm mang hình tượng Mẹ Tiên Âu Cơ, tượng trưng cho sự cân bằng giữa đất liền và biển cả. Nhà biểu diễn đa năng APEC được thiết kế như hình tượng Cha Rồng Lạc Long Quân, với khối tròn gợi sức mạnh, nguồn năng lượng và tinh thần vươn lên. Nằm giữa hai công trình biểu tượng là công viên APEC, một không gian gặp gỡ, trở thành điểm kết nối trung tâm, nơi khuyến khích đối thoại, giao lưu và tinh thần đoàn kết.
– APEC 2027 đặt ra những tiêu chuẩn đặc biệt cao, không chỉ về kiến trúc mà còn về quy hoạch đô thị, an ninh, tổ chức giao thông và vận hành. SOM, Sun Group cùng các đơn vị tư vấn đã phối hợp như thế nào để hiện thực hóa một dự án có quy mô và độ phức tạp như vậy?
Ông Nicolas Medrano: Sun Group có tầm nhìn đầy khát vọng đối với APEC. Với bề dày kinh nghiệm của SOM trong thiết kế những điểm đến hội nghị, công trình công cộng và tổ hợp giải trí nổi bật trên khắp thế giới, chúng tôi hiểu rằng dự án này đòi hỏi những giải pháp xứng tầm quốc tế. Việc đón tiếp các nhà lãnh đạo thế giới và nguyên thủ quốc gia yêu cầu phải tích hợp ngay từ đầu thiết kế kiến trúc đẳng cấp thế giới, hệ thống an ninh, bố trí công năng không gian, tổ chức giao thông và khả năng kết nối thông suốt.
SOM mang đến kinh nghiệm quốc tế sâu rộng trong vai trò đơn vị thiết kế kiến trúc, kỹ thuật kết cấu và quy hoạch tổng thể, nhưng một siêu dự án ở quy mô này còn cần sự hợp tác chặt chẽ. Nếu thiếu chuyên môn sâu của Sun Group trong phát triển các dự án ven biển cùng năng lực đã được khẳng định qua việc triển khai những công trình hạ tầng tầm vóc lớn, dự án này khó có thể thành hình.
Bên cạnh đội ngũ chuyên gia đa ngành trên toàn cầu của mình, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các đơn vị tư vấn quốc tế hàng đầu chuyên về thiết kế nhà thi đấu và những trung tâm hội nghị phức hợp, vận dụng các thực tiễn tốt nhất từ những trung tâm văn hóa và sự kiện lớn trên thế giới.
Sự hội tụ của các bên, kết hợp kinh nghiệm kiến tạo công trình biểu tượng toàn cầu với năng lực triển khai tại địa phương, là yếu tố then chốt đưa tầm nhìn này thành hiện thực. Tôi tin rằng đội ngũ tham gia dự án thuộc nhóm giàu kinh nghiệm bậc nhất thế giới, bảo đảm kiến tạo một điểm đến thực sự đẳng cấp quốc tế cho APEC 2027 và cả những năm sau đó.
– APEC 2027 là cơ hội đặc biệt để Việt Nam giới thiệu câu chuyện và bản sắc của mình với các nhà lãnh đạo thế giới. Khi thiết kế Trung tâm Hội nghị APEC và Nhà biểu diễn đa năng APEC, SOM muốn kể câu chuyện gì về Việt Nam, đặc biệt thông qua hình tượng Cha Rồng – Mẹ Tiên?
Ông Nicolas Medrano: Ngôn ngữ kiến trúc của cả hai công trình tôn vinh huyền thoại thiêng liêng về cội nguồn dân tộc Việt Nam: sự kết duyên của Lạc Long Quân và Âu Cơ, Cha Rồng và Mẹ Tiên. Bằng cách chuyển hóa câu chuyện vượt thời gian ấy thành hình khối kiến trúc, quần thể tôn vinh tinh thần kiên cường, hòa hợp và đoàn kết làm nên bản sắc văn hóa dân tộc.
Bên cạnh việc tôn vinh di sản, những không gian mang tính biểu tượng này còn tạo nên một sân khấu trang trọng cho hoạt động ngoại giao. Thiết kế mời gọi các nhà lãnh đạo toàn cầu bước vào những cuộc đối thoại trong không gian thấm đẫm câu chuyện về truyền thống Việt Nam, mang đến một bối cảnh đặc sắc, đáng nhớ cho giao lưu quốc tế.
Ngoài ra, thông qua việc làm sống dậy những huyền thoại cổ xưa bằng thiết kế đương đại, kiến trúc tạo nên một không gian hội tụ trang trọng dành cho các nhân vật có tầm ảnh hưởng trên thế giới, đồng thời thể hiện sự nồng hậu và chiều sâu văn hóa Việt Nam.
– Với một siêu dự án có tiến độ triển khai gấp rút, việc xác lập ý tưởng thiết kế vững chắc ngay từ đầu có ý nghĩa như thế nào? SOM và Sun Group đã phối hợp ra sao để đẩy nhanh tiến độ mà vẫn bảo đảm chất lượng và tính toàn vẹn của thiết kế?
Ông Nicolas Medrano: Việc xác lập một ý tưởng cốt lõi rõ ràng ngay từ đầu có ý nghĩa quyết định, đặc biệt khi cần chuyển hóa những câu chuyện văn hóa có chiều sâu thành các hình khối kiến trúc và kết cấu hiện đại, phức tạp.
Cụ thể trong quá trình làm việc với Sun Group, điều đó được thể hiện ở việc đưa biểu tượng Cha Rồng – Mẹ Tiên vào một quy hoạch tổng thể thống nhất, đồng thời vẫn đáp ứng đầy đủ những yêu cầu khắt khe về công năng và kỹ thuật của địa điểm tổ chức Hội nghị Cấp cao APEC.
Theo tôi, chính sự đồng thuận về những nguyên tắc nền tảng này đã tạo nên sức mạnh cho mối quan hệ hợp tác giữa Sun Group và SOM. Sự kết hợp giữa chuyên môn kiến trúc, kỹ thuật toàn cầu của SOM với hiểu biết sâu sắc của Sun Group về bối cảnh địa phương và năng lực phát triển hạ tầng đã giúp hai bên sớm hình thành một ngôn ngữ chung về chất lượng thiết kế.
Trong những tuần đầu thiết kế hai công trình, chúng tôi triển khai các phiên làm việc thiết kế chuyên sâu, tập trung với sự tham gia của nhiều chuyên ngành, kết hợp các phiên mô hình hóa tham số. SOM đảm nhiệm vai trò đơn vị quy hoạch tổng thể, thiết kế kết cấu và thiết kế kiến trúc; trong khi Sun Group không chỉ tham gia với tư cách chủ đầu tư mà còn là một đối tác chủ động, có tư duy thiết kế, cùng định hình tầm nhìn kiến trúc.
Sự phối hợp cởi mở ngay từ giai đoạn đầu giúp làm rõ và xác lập câu chuyện xuyên suốt của dự án, kết hợp hài hòa hệ giàn vượt nhịp 81m không cột phức tạp, lớp vỏ khí động học hiệu năng cao và các giải pháp điều tiết môi trường thụ động với ngôn ngữ kiến trúc công cộng giàu sức biểu đạt.
Định hướng rõ ràng này giúp các nhóm chuyên gia kỹ thuật và thiết kế tập trung nguồn lực để triển khai, hoàn thành một điểm đến đẳng cấp thế giới trong tiến độ rút ngắn, với độ chính xác tối đa và không đánh đổi tính toàn vẹn của kiến trúc.
– Nhìn xa hơn APEC 2027, với những giải pháp tiên tiến về kỹ thuật kết cấu, hệ thống cơ điện và cấp thoát nước (MEP), hạ tầng an ninh cùng năng lực vận hành các sự kiện quy mô lớn, ông đánh giá như thế nào về cơ hội để Phú Quốc xác lập vị thế mới trên bản đồ các điểm đến sự kiện toàn cầu?
Ông Nicolas Medrano: Những công trình biểu tượng mới này sẽ nằm trong số các công trình công cộng có công nghệ tiên tiến nhất, hiệu năng cao nhất và khả năng thích ứng với môi trường hàng đầu thế giới từng được xây dựng để phục vụ một hội nghị thượng đỉnh quốc tế.
Bên cạnh cách tổ chức công năng hiện đại, điểm nổi bật của công trình nằm ở việc toàn bộ hệ thống kỹ thuật đều được thiết kế riêng cho điều kiện ven biển Phú Quốc. Từ giàn kết cấu vượt nhịp 81m không cột, mô phỏng luồng gió, nhiệt độ và vi khí hậu quanh công trình đến hệ thống MEP công suất lớn và an ninh nhiều lớp, tất cả đều được tính toán để vận hành ổn định, hiệu quả, thích ứng với môi trường đặc thù của đảo.
Thông qua việc kết hợp liền mạch tiêu chuẩn an ninh hội nghị thượng đỉnh đẳng cấp thế giới, khả năng vận hành linh hoạt và thiết kế kiến trúc bền vững có hiệu năng cao, Sun Group và Phú Quốc đang xác lập một chuẩn mực tiên phong trong tổ chức các sự kiện toàn cầu có yêu cầu phức tạp.
Dự án không chỉ là sân khấu cho APEC 2027 mà còn là chất xúc tác cho tăng trưởng kinh tế lâu dài, thể hiện bản sắc văn hóa và sức sống đô thị Phú Quốc.
Bằng việc kết hợp năng lực tổ chức hội nghị quy mô đặc biệt lớn với không gian công cộng linh hoạt và các hoạt động trải nghiệm phong cách sống sôi động, Phú Quốc đang tạo dựng nền tảng bền vững cho vị thế một điểm đến hàng đầu thế giới, có đầy đủ năng lực để dẫn dắt và truyền cảm hứng cho các hoạt động ngoại giao quốc tế cùng những sự kiện MICE trong nhiều thế hệ tới.
