Đây là trường hợp hiếm gặp được điều trị tại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật, Tiêu hóa và Ung bướu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Bệnh nhân là ông N.V.T. (69 tuổi, trú tại Bắc Ninh). Trước đó, vào tháng 4/2026, ông T. được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) tại phân thùy trước của gan và đã được phẫu thuật cắt gan thành công. Tuy nhiên, câu chuyện hy hữu thực sự nằm ở quá trình chuẩn bị trước cuộc mổ gan này.
Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Đặng Hoàng Quốc - Trung tâm Phẫu thuật Gan mật, Tiêu hóa và Ung bướu cho biết, theo quy trình chuyên môn y khoa nghiêm ngặt, trước khi phẫu thuật, bệnh nhân được nội soi thực quản-dạ dày nhằm đánh giá tình trạng giãn tĩnh mạch thực quản trên nền bệnh gan mạn tính, từ đó tiên lượng và hạn chế nguy cơ xuất huyết tiêu hóa trong và sau phẫu thuật.
Chính trong lần nội soi mang tính chất tầm soát biến chứng này, các bác sĩ ghi nhận một vùng niêm mạc thực quản có màu sắc bất thường. Kết quả sinh thiết sau đó khiến cả ê-kíp bất ngờ: Bệnh nhân bị ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản.
Theo bác sĩ Quốc, đây là hai loại ung thư hoàn toàn khác nhau. Khối u ở gan là ung thư biểu mô tế bào gan, còn tổn thương thực quản là ung thư biểu mô tế bào vảy nguyên phát, không phải do ung thư gan di căn.
"Đây là một trường hợp đặc biệt khi người bệnh mắc đồng thời hai ung thư nguyên phát khác nhau. Điều may mắn là tổn thương thực quản được phát hiện rất sớm, hoàn toàn tình cờ trong quá trình chuẩn bị điều trị ung thư gan", bác sĩ Quốc cho biết.
Sau khi hồi phục tốt sau phẫu thuật gan, ông T. quay trở lại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật, Tiêu hóa và Ung bướu để tiếp tục điều trị ung thư thực quản. Sau khi hội chẩn và đánh giá các chỉ số sức khỏe đạt điều kiện an toàn, ê-kíp phẫu thuật do Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Minh Trọng thực hiện đã quyết định tiến hành ca đại phẫu: cắt thực quản, nạo vét hạch và tạo hình thực quản bằng dạ dày. Đây là một trong những phẫu thuật lớn, chuyên sâu và phức tạp bậc nhất của ngành Ngoại tiêu hóa.
Do thực quản kéo dài từ cổ qua lồng ngực rồi tới bụng nên ca phẫu thuật phải can thiệp đồng thời ở cả ba vùng giải phẫu. Bên cạnh đó, bệnh nhân vừa trải qua phẫu thuật cắt gan cách đó 2 tháng khiến mức độ khó của ca mổ tăng lên đáng kể, thời gian phẫu thuật kéo dài liên tục suốt 9 giờ.
Để tái tạo lại đường ăn uống tự nhiên cho bệnh nhân, sau khi cắt bỏ đoạn thực quản chứa khối u, các phẫu thuật viên tiến hành tạo hình dạ dày thành một ống dài, sau đó đưa lên cổ để nối với phần thực quản lành còn lại. Đồng thời, ê-kíp cũng thực hiện tạo hình môn vị nhằm ngăn ngừa tình trạng ứ đọng thức ăn sau mổ, góp phần duy trì chất lượng cuộc sống và chức năng tiêu hóa về lâu dài cho cụ ông 69 tuổi.
Do khối u thực quản được phát hiện ở giai đoạn sớm, chưa xâm lấn sâu vào các tổ chức xung quanh nên quá trình bóc tách diễn ra thuận lợi. Dù ổ bụng bệnh nhân có tình trạng dính do vết mổ cắt gan cách đó hai tháng, song nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, ca đại phẫu đã thành công, người bệnh được bảo đảm an toàn trong và sau phẫu thuật.
Từ ca bệnh hy hữu trên, bác sĩ Đặng Hoàng Quốc đưa ra cảnh báo quan trọng: Ung thư thực quản là loại bệnh lý đặc biệt nguy hiểm vì tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn khởi phát, triệu chứng của bệnh khá kín đáo, chỉ là cảm giác nuốt nghẹn nhẹ khi ăn thức ăn đặc, nuốt hơi vướng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thỉnh thoảng bị sặc khi ăn uống.
Đa phần người dân đều chủ quan bỏ qua. Đến khi khối u lớn gây hẹp lòng thực quản, người bệnh không thể ăn uống, suy kiệt nhanh chóng thì đã ở giai đoạn muộn.
Đáng lưu ý, thực quản là cơ quan không có lớp thanh mạc (lớp màng bao bọc ngoài cùng) như các cơ quan tiêu hóa khác (dạ dày, đại tràng). Do thiếu "hàng rào" bảo vệ này, khi tế bào ác tính xuất hiện, chúng có xu hướng xâm lấn rất nhanh sang các tổ chức lân cận như khí quản, mạch máu lớn ở ngực, khiến cơ hội phẫu thuật triệt căn mất đi rất nhanh nếu phát hiện muộn.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Minh Trọng – Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo: Người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng nuốt nghẹn, nuốt vướng kéo dài hoặc thường xuyên bị sặc khi ăn uống. Đây có thể là những triệu chứng cảnh báo bệnh lý thực quản, trong đó có ung thư thực quản.
Đặc biệt, nhóm người có nguy cơ cao như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá lâu năm, người mắc bệnh trào ngược dạ dày-thực quản (GERD) kéo dài, hoặc người có thói quen thường xuyên sử dụng đồ ăn, thức uống quá nóng... cần chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, nội soi và chẩn đoán kịp thời, tránh những hệ lụy đáng tiếc.
