“Nới lỏng” quyền của văn phòng thi hành án dân sự để tăng hiệu quả xã hội hóa

Chủ trương xã hội hóa một số hoạt động thi hành án dân sự là chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta để nâng cao hiệu quả thực thi các bản án đã có hiệu lực của tòa án. Tuy nhiên, vấn đề mở rộng đến đâu với quyền hạn của văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên là vấn đề đang nhận được nhiều sự quan tâm.

Đa số các văn phòng Thừa phát lại hiện tập trung nhiệm vụ lập vi bằng.
Đa số các văn phòng Thừa phát lại hiện tập trung nhiệm vụ lập vi bằng.

Thu hẹp thẩm quyền, giảm hiệu quả chế định Thừa phát lại

Báo cáo số 264 của Bộ Tư pháp sơ kết 5 năm triển khai thi hành Nghị định số 08/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại cho thấy: Giai đoạn 2009-2015 Nghị định số 61/2009 và Nghị định số 135/2015 cho phép thừa phát lại được áp dụng biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế và đã phát huy hiệu quả trên thực tế. Cụ thể, giai đoạn 2009-2015 có 53 văn phòng Thừa phát lại đã trực tiếp tổ chức thi hành được 378 vụ việc và trung bình là 63 vụ việc 1 năm;

Tuy nhiên, trong giai đoạn 2020-2024, khi thực hiện Nghị định số 08, có 207 văn phòng Thừa phát lại nhưng chỉ trực tiếp tổ chức thi hành án được 32 vụ việc và trung bình có 8 vụ việc 1 năm. Con số này đã nói lên về tình trạng xã hội hóa của thừa phát lại.

Một trong những nguyên nhân tồn tại, hạn chế của chế định Thừa phát lại, đó là nghị định này đã thu hẹp thẩm quyền của Trưởng văn phòng Thừa phát lại và Thừa phát lại trong tổ chức thi hành án như không được áp dụng biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế, điều này dẫn tới việc người dân không lựa chọn Thừa phát lại để thi hành án.

Tại dự thảo Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) đang được Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 10, thừa hành viên (đổi tên từ thừa phát lại) không được áp dụng một số biện pháp bảo đảm quan trọng (như tạm giữ tài sản, giấy tờ, tạm hoãn xuất cảnh) và không được áp dụng các biện pháp cưỡng chế.

Theo Chủ tịch Hội Thừa phát lại thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Lạng, “cần phải trao quyền cưỡng chế thi hành án cho Thừa hành viên, thì văn phòng thi hành án dân sự mới có thể tổ chức thi hành án được. Có như vậy, việc xã hội hóa công tác thi hành án dân sự mới thực hiện được trong thực tế".

Chủ tịch Hội Thừa phát lại Thành phố Hồ Chí Minh Lê Mạnh Hùng cũng cho rằng, quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án là một công cụ bắt buộc phải có trong quá trình tổ chức thi hành án. Nếu không có quyền này thì ngay cả Chấp hành viên cơ quan thi hành án dân sự cũng không thể vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án hoặc xử lý tài sản trong trường hợp đương sự chống đối để thi hành bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Cho nên, nếu không trao quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án cho Thừa hành viên thì văn phòng Thi hành án dân sự, Thừa hành viên không thể tổ chức thi hành án, đồng nghĩa với việc xã hội hóa công tác thi hành án dân sự sẽ không thể thực hiện được.

Theo các Hội Thừa phát lại, có nhiều cơ chế kiểm soát bảo đảm cho hoạt động xã hội hóa này được thực hiện an toàn, đúng quy định pháp luật, Thừa hành viên chịu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm.

Cân nhắc kỹ về mở rộng quyền hạn cho văn phòng thi hành án dân sự

Phát biểu tại phiên thảo luận hội trường về dự án luật này, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đề nghị, đã là thành lập văn phòng thi hành án dân sự thì văn phòng phải có thẩm quyền giống như cơ quan thi hành án dân sự để thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình. “Nếu văn phòng này không hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, không làm tốt hoặc có vấn đề về dân sự, đặc biệt là về hình sự, thì cơ quan điều tra của tòa án, của cơ quan công an sẽ vào cuộc và xử lý nghiêm. Nếu hạn chế quyền này thì tôi nghĩ rằng cơ quan thi hành án dân sự thành lập có cũng như không, họ hoạt động cũng không được nhiều, không được tốt", ông Hòa nói.

Theo đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Đoàn Ninh Bình), việc thực hiện xã hội hóa một số hoạt động thi hành án dân sự là một chủ trương hoàn toàn đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, những gì tư nhân có thể làm thì Nhà nước không làm hoặc chỉ làm một phần, đó là những phần khó mà tư nhân không thể làm hoặc không muốn làm. Điều này vừa tiết kiệm cho ngân sách nhà nước, vừa giảm tải cho cơ quan nhà nước và bảo đảm nguyên tắc "việc dân sự cốt ở đôi bên". Tuy nhiên, một khi đã thực hiện xã hội hóa thì Nhà nước phải mạnh dạn trao quyền và tạo điều kiện cho các tổ chức này hoạt động và phát triển.

11-11-bt-nguyen-hai-ninh-342.jpg
Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh giải trình trước Quốc hội.

Giải trình trước Quốc hội về vấn đề này, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh khẳng định quyền hạn của văn phòng thi hành án dân sự đã mở rộng hơn so Nghị định số 08. Hiện nay, có 2 biện pháp bảo đảm thì Thừa hành viên được áp dụng biện pháp bảo đảm yêu cầu phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi, giữ và tạm dừng các giao dịch đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản. Biện pháp còn lại là tạm giữ tài sản, giấy tờ và tạm hoãn xuất cảnh cũng như là các biện pháp bảo đảm cưỡng chế thi hành án thì chưa đưa vào dự thảo Luật này với lý do đây là thực hiện quyền lực công thì phải tính toán, cân nhắc rất kỹ.

"Thêm vào đó, lực lượng công an có trách nhiệm bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội cho mọi tổ chức và cá nhân của đất nước. Vấn đề khi mà mình quy định ở đây thì không chỉ riêng văn phòng thi hành án dân sự có thẩm quyền này mà nó cũng đặt ra vấn đề là các tổ chức khác cũng có thể thực hiện. Chúng tôi thấy rằng cần phải đồng bộ với phạm vi xã hội hóa thi hành án dân sự mà chúng ta đã quy định trong luật", Bộ trưởng Tư pháp nêu rõ.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Tiến sĩ dược cầm đầu đường dây buôn lậu 50,7 tấn caffeine

[Video] Tiến sĩ dược cầm đầu đường dây buôn lậu 50,7 tấn caffeine

Lợi dụng kẽ hở pháp luật và sự thông thoáng của hải quan điện tử, một đường dây buôn lậu caffeine quy mô đặc biệt lớn, xuyên quốc gia vừa bị triệt phá thành công. Đây là lượng caffeine được vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam, qua Lào để sang Myanmar sản xuất ma túy tổng hợp.

Các đối tượng tại cơ quan chức năng.

Thành phố Hồ Chí Minh: Khởi tố các đối tượng buôn lậu vàng trị giá hàng trăm tỷ đồng

Thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của đồng chí Giám đốc Công an thành phố, ngày 19/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh (PC03) đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và Lệnh bắt đối với 2 bị can về hành vi “Buôn lậu” (vàng 9999).

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: TL)

Đổi mới mạnh mẽ, cải cách toàn diện quy trình lập pháp đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Thực tế cho thấy, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, trong khi quy trình xây dựng pháp luật bộc lộ không ít vướng mắc. Điều này đòi hỏi cần cải cách toàn diện quy trình lập pháp, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển mạnh tư duy từ quản lý sang kiến tạo phát triển để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng tiếp bà Touch Pharat, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Campuchia tại Việt Nam. (Ảnh: TL)

Thúc đẩy hợp tác về pháp luật và tư pháp giữa hai Bộ Tư pháp Việt Nam-Campuchia

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng bày tỏ mong muốn bà Đại sứ Touch Pharat tiếp tục quan tâm, ủng hộ và làm cầu nối quan trọng thúc đẩy hợp tác giữa hai Bộ Tư pháp Việt Nam-Campuchia nói riêng, cũng như hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai nước nói chung, góp phần vun đắp quan hệ giữa hai nước Việt Nam-Campuchia.

Đối tượng sử dụng dụng cụ cạo sơn để cạo thông tin các số điện thoại hotline và số điện thoại cứu hộ, sửa chữa phương tiện được dán trên biển báo thông tin cứu hộ bị ghi lại hình ảnh.

Quảng Trị: Xử phạt đối tượng cạo nội dung ở biển báo thông tin cứu hộ trên cao tốc

Ngày 18/5, Công an xã Quảng Ninh, tỉnh Quảng Trị cho biết, vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính chủ cơ sở sửa chữa lốp ô-tô về hành vi cạo thông tin các số điện thoại hotline và số điện thoại cứu hộ, sửa chữa phương tiện được dán ở biển báo thông tin cứu hộ trên cao tốc bắc-nam. 

Khoảng 550.000 m3 đất từ mỏ đất núi Lệ Thủy Công ty cổ phần Đầu tư 706 bán trái phép cho nhiều doanh nghiệp.

Thu lợi lớn từ khoáng sản trái phép

Tiếp tục thông tin về vụ Công ty cổ phần Đầu tư 706 tại tỉnh Quảng Ngãi trục lợi từ hoạt động khai thác khoáng sản trong thời gian dài. Việc khai thác, mua bán khoáng sản trái phép không chỉ gây thất thoát tài nguyên nhà nước, mà còn mang lại nguồn lợi lớn cho doanh nghiệp.

Thay đổi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan. (Ảnh: baochinhphu.vn)

Bổ sung phạm vi địa bàn hoạt động hải quan ngoài khu vực cửa khẩu

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 153/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01/2015/NĐ-CP quy định chi tiết phạm vi địa bàn hoạt động hải quan; trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 12/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

An toàn vệ sinh thực phẩm cần được quản lý hiệu quả hơn ngay từ nguyên liệu đầu vào.

Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cần có cơ chế minh bạch

Để giải quyết vấn đề bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm mang tính dài hạn, theo hồ sơ chính sách dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được Bộ Tư pháp thẩm định mới đây, Bộ Y tế định hướng chuyển mạnh tư duy quản lý an toàn thực phẩm từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm".

Chung tay bảo vệ trẻ em. (Ảnh: UNICEF)

Tăng mạnh mức phạt hành vi vi phạm liên quan trẻ em

Hôm nay (16/5), Nghị định 98/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em có hiệu lực, thay thế Nghị định 130/2021, bổ sung hàng loạt hành vi vi phạm mới, tăng mức xử phạt liên quan trẻ em, người khuyết tật, cứu trợ xã hội và nạn nhân mua bán người…

Cán bộ Đồn Biên phòng Chiềng On, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La tuyên truyền cho người dân bản Lao Khô nhận biết về những thủ đoạn, cách thức lừa đảo trên không gian mạng.

Cảnh báo mạo danh cán bộ biên phòng lừa đảo khu vực biên giới Sơn La

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều hộ kinh doanh trên địa bàn các xã Yên Sơn, Lóng Phiêng, Mường Lạn, Cò Nòi của tỉnh Sơn La liên tiếp nhận được các cuộc gọi từ những đối tượng tự xưng là cán bộ phụ trách hậu cần-kỹ thuật của các đồn biên phòng để đặt mua hàng hóa, thuê dịch vụ nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.