Hiện tại, tỉnh Ninh Bình đang triển khai quyết liệt đồng bộ các biện pháp phòng chống, khống chế, Ô dập tắt hoàn toàn bệnh dịch trong thời gian sớm nhất để ổn định sản xuất và đời sống cho nhân dân.
Khó khăn từ cơ sở
Dịch tả lợn châu Phi xuất hiện từ ngày 28/7 tại trang trại chăn nuôi của ông Phạm Văn Thạch, Tổ dân phố 2, xã Rạng Đông. Đến nay, dịch đã lan ra 10 hộ gia đình với khoảng 340 con lợn bị tiêu hủy. Ông Thạch cho biết: “Tôi mới bắt 150 con lợn giống để nuôi, khoảng 20 ngày thì phát hiện dịch, tôi đã đi khai báo ngay với chính quyền địa phương và tiêu hủy hoàn toàn 150 con; đồng thời, tôi cũng đã được xã hướng dẫn xử lý chuồng trại bảo đảm an toàn, không để mầm bệnh phát sinh”.
Ngay khi phát hiện các ca bệnh đầu tiên, xã Rạng Đông đã nhanh chóng chỉ đạo kế hoạch ứng phó dịch; khẩn trương khoanh vùng, xử lý ổ dịch, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về cách phòng chống dịch bệnh; thực hiện tiêu hủy lợn bệnh theo quy định. Xã thành lập 2 chốt kiểm dịch và 1 tổ kiểm tra, kiểm soát lưu động để xử lý nghiêm những trường hợp vận chuyển, thu mua lợn bệnh.
Anh Nguyễn Ngọc Tĩnh, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Rạng Đông cho biết, xã đã chủ động mua vôi bột, tỉnh hỗ trợ 200 lít hóa chất để cấp cho người dân thực hiện tiêu độc, khử trùng và thường xuyên tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh xã về tình hình, cũng như công tác phòng chống dịch.
Tuy nhiên, do địa bàn rộng, số lợn tiêu hủy lớn, lực lượng thú y mỏng, ngân sách hạn chế khiến công tác phòng dịch gặp nhiều trở ngại. Với 361 hộ nuôi lợn và tổng đàn hơn 6.000 con, từ ngày 27/7, trên địa bàn xã Giao Hưng xuất hiện dịch tả lợn châu Phi và đã phải tiêu hủy gần 120 con lợn, trọng lượng gần 9 tấn tại Xóm 1, Xóm 6 gây thiệt hại cho sản xuất, đời sống nhân dân. Nhờ triển khai quyết liệt các biện pháp, nhất là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị; tổ chức lực lượng thú y, trưởng thôn, xóm thường xuyên kiểm tra, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ; khi phát hiện ca bệnh mới khoanh vùng và xử lý triệt để trong 24 giờ đầu; nhân dân bước đầu nâng cao ý thức khi chủ động báo cáo phát hiện lợn ốm, nghi mắc bệnh và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học như rắc vôi, phun khử trùng định kỳ, hạn chế người ra vào chuồng trại;…đến nay dịch bệnh đã lắng xuống.
“Tuy nhiên, xã vẫn còn gặp nhiều khó khăn như phần lớn hộ chăn nuôi trong xã có quy mô nhỏ, chuồng trại tạm bợ, thiếu trang thiết bị sát trùng, khó kiểm soát nguồn thức ăn và nguồn giống; nguồn lực, phương tiện còn hạn chế về hóa chất, vôi bột, bảo hộ lao động, kinh phí hỗ trợ tiêu hủy và phòng dịch chưa đáp ứng đủ so với yêu cầu thực tế; nhiều hộ mất toàn bộ đàn lợn, gây thiệt hại kinh tế nặng nề; tâm lý hoang mang ảnh hưởng đến tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi khác; nguy cơ tái đàn chậm, ảnh hưởng đến nguồn cung thực phẩm tại chỗ", Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Giao Hưng Vũ Xuân Trường chia sẻ.
Quyết tâm dập dịch
Hiện tại tỉnh Ninh Bình có quy mô sản xuất chăn nuôi khá lớn, trong đó riêng đàn lợn là hơn 1,2 triệu con với khoảng 120.000 hộ chăn nuôi. Nguyên nhân dịch bệnh lây lan và tái bùng phát được xác định là do chăn nuôi nhỏ lẻ, không bảo đảm an toàn dịch bệnh; nhân lực chuyên môn và kinh phí thiếu; công tác tổ chức tiêu hủy ở một số địa phương không triệt để, kéo dài; ảnh hưởng bởi thời tiết bất thường.
Đặc biệt, năm nay do biến chủng, lai chủng cho nên dịch bệnh gây chết nhanh, lây lan mạnh, khó kiểm soát, một số trang trại chăn nuôi có quy mô vừa, biệt lập với khu vực dân cư, thực hiện rất nghiêm an toàn sinh học nhưng vẫn bị xảy ra dịch bệnh. Trạm Chăn nuôi và Thú y Nam Trực phụ trách địa bàn 19 xã, hiện 7 xã đã có dịch trên đàn lợn của 36 hộ chăn nuôi với tổng trọng lượng tiêu hủy là hơn 32 tấn. Khi có dịch bệnh phát sinh, trạm đã phân công cán bộ phụ trách cơ sở trực tiếp tham gia lấy mẫu giám sát, hướng dẫn các địa phương tổ chức khoanh vùng dập dịch không để lây lan trên diện rộng. Ông Mai Văn Quang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Ninh Bình cho biết, Ninh Bình có quy mô ổ dịch tả lợn châu Phi, số lượng tiêu hủy, dịch phát sinh đều cao hơn trung bình so với các địa phương trên cả nước và hiện đang là thời điểm có xu hướng tăng cao. Để chủ động khống chế dịch đạt hiệu quả, Chi cục đã tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành các văn bản để các địa phương chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch bệnh; tăng cường công tác tuyên truyền; thành lập các đoàn công tác đi kiểm tra, đôn đốc phòng chống dịch; yêu cầu các địa phương thực hiện tốt 5 không: “Không giấu dịch; không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; không giết mổ, tiêu thụ lợn bệnh, lợn chết; không vứt xác lợn chết ra môi trường; không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt”.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng, tỉnh đã chỉ đạo ngành chức năng phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn, ban hành và triển khai đồng bộ các văn bản chỉ đạo; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm, bảo vệ vùng trọng điểm chăn nuôi. Kịp thời cử cán bộ chuyên môn của tỉnh về cơ sở để hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra; nêu cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; cấp hỗ trợ hơn 7.400 lít hóa chất, yêu cầu các địa phương chủ động ngân sách mua hóa chất và hàng trăm tấn vôi để tiêu độc, khử trùng; tổ chức tiêu hủy gọn, triệt để, dứt điểm lợn ốm, chết, lợn có biểu hiện triệu chứng của bệnh để cắt đứt nhanh chóng nguồn lây.
Thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục chỉ đạo các địa phương thực hiện quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch bệnh theo chỉ đạo của Trung ương; tổ chức lại hệ thống các trạm chăn nuôi và thú y liên xã; cấp phát hỗ trợ hóa chất cho các địa phương; tích cực triển khai Tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường (từ ngày 15/8 đến 15/9) và khẩn trương tiêm phòng vắc-xin cho đàn vật nuôi (tháng 9-10) đợt 2/2025. Đồng thời, duy trì giám sát chặt, xử lý nhanh ổ dịch, hỗ trợ người dân bị thiệt hại theo quy định; siết chặt quản lý giết mổ, kiểm dịch vận chuyển nhằm khống chế, không để dịch tái phát và lây lan, bảo vệ tổng đàn, tăng trưởng chăn nuôi.
