Tham dự có bà Hulan Ganbaatar, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Mông Cổ tại Việt Nam; đại diện các cơ quan ngoại giao của các quốc gia thành viên Ủy ban Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương; lãnh đạo Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, cùng các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế.
Phát biểu tại tọa đàm, Tiến sĩ Vũ Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Ủy ban Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương (MOWCAP) cho biết, thời gian qua, tỉnh Ninh Bình đã chủ động phối hợp chặt chẽ các cơ quan chuyên môn, các nhà khoa học và chuyên gia trong quá trình xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO công nhận ma nhai núi Non Nước là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Hồ sơ được thực hiện theo lộ trình bài bản, khoa học, tuân thủ đầy đủ các quy định; hiện đã được trình và đang trong giai đoạn chờ xem xét trước khi được đưa ra đánh giá tại kỳ họp sắp tới của MOWCAP.
Việc tổ chức tọa đàm đúng thời điểm, trước thềm kỳ họp là cơ hội quan trọng để nghiên cứu, làm sâu sắc hơn các giá trị nổi bật của hệ thống văn khắc ma nhai núi Non Nước; đồng thời, thúc đẩy trao đổi học thuật, tăng cường đối thoại quốc tế và tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đề cử theo những tiêu chuẩn cao nhất về khoa học, hợp tác quốc tế. Qua đó, góp phần truyền thông, quảng bá về giá trị di sản tư liệu ma nhai núi Non Nước đến rộng rãi các học giả, chuyên gia và cộng đồng.
Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế đã thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến phong phú, sinh động làm sâu sắc thêm giá trị của hệ thống ma nhai tại núi Non Nước là “cuốn sử đá” vô giá, là bảo vật chứa đựng hồn cốt lịch sử, tư duy chính trị, tâm hồn văn chương, ký ức cộng đồng của cha ông ta qua nhiều thế kỷ.
Theo các đại biểu, hệ thống ma nhai núi Non Nước là chứng tích sống động về vị trí chiến lược của vùng đất Ninh Bình qua các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần, Hậu Lê đến Nguyễn. Mỗi bài thơ, ký, đề từ... khắc trên đá của các bậc minh quân, danh thần như: Trương Hán Siêu, Lê Thánh Tông, Phạm Sư Mạnh là lời khẳng định chiều sâu văn hiến của dân tộc. Đây là bảo tàng thư pháp độc đáo ngoài trời, thể hiện tài hoa và thẩm mỹ tinh tế của người xưa, tạo nên một sự hòa quyện tuyệt mỹ giữa tạo hóa của thiên nhiên và trí tuệ của con người. Qua đó, cho thấy ma nhai núi Non Nước không chỉ là tài sản của riêng Ninh Bình, mà là di sản quốc gia mang tầm vóc quốc tế cần được đặc biệt tôn vinh và bảo vệ.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đưa ra ý kiến đánh giá về những rủi ro, thách thức và công tác quản lý, bảo tồn đối với di sản tư liệu ma nhai núi Non Nước.
Phát biểu kết luận tọa đàm, đồng chí Đặng Thanh Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình khẳng định, những ý kiến đóng góp của các đại biểu sẽ là cơ sở quan trọng giúp tỉnh xây dựng chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu một cách bền vững, hiệu quả. Tỉnh sẽ nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu đưa di sản tư liệu ma nhai núi Non Nước trở thành Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Đồng chí tin tưởng rằng, với sự tâm huyết, trí tuệ và sự hợp tác chặt chẽ của các nhà khoa học, các chuyên gia và các tổ chức quốc tế, hành trình này sẽ đạt được những kết quả tốt đẹp tại Hội nghị toàn thể lần thứ 11, năm 2026 của Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới UNESCO khu vực châu Á-Thái Bình Dương thời gian tới.
Di sản tư liệu “Ma nhai núi Non Nước” khi được MOWCAP thông qua, ghi danh, sẽ biến Ninh Bình trở thành tỉnh đầu tiên của Việt Nam sở hữu đầy đủ các danh hiệu UNESCO: di sản thiên nhiên thế giới, di sản văn hóa thế giới, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khu dự trữ sinh quyển thế giới, di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương, góp phần khẳng định giá trị hệ thống di sản Ninh Bình trên bản đồ cả nước và quốc tế.
