Những tư liệu, hiện vật kể câu chuyện hòa bình

Những ngày đầu Xuân Quý Mão 2023, đến thăm Bảo tàng Hồ Chí Minh (Hà Nội), công chúng có dịp được tìm hiểu những tư liệu lịch sử quý tại không gian Trưng bày chuyên đề “Hiệp định Paris-Cánh cửa hòa bình”. Trưng bày góp phần làm cụ thể, sâu sắc hơn ý nghĩa, giá trị của Hiệp định Paris năm 1973, đỉnh cao thắng lợi, cũng là mốc son trong trang sử vàng của nền ngoại giao cách mạng thời đại Hồ Chí Minh.
Khách tham quan Trưng bày "Hiệp định Paris - Cánh cửa hòa bình".
Khách tham quan Trưng bày "Hiệp định Paris - Cánh cửa hòa bình".

Với gần 300 tư liệu ảnh, hiện vật và bài viết, Trưng bày tựa cuốn phim quay chậm đưa công chúng ngược dòng thời gian trở về lịch sử cách đây 50 năm để chứng kiến bối cảnh, quá trình, kết quả đàm phán Hội nghị Paris. Trưng bày kết cấu theo ba phần.

Phần một “Vạch đường tới hòa bình” tập trung giới thiệu bối cảnh trong nước, quốc tế, sự đấu tranh kiên cường, bất khuất của quân dân Việt Nam, buộc đế quốc Mỹ phải chấp nhận đi tới hội nghị đàm phán với tinh thần “tìm kiếm một nền hòa bình trong danh dự”.

Phần hai “Mở cánh cửa hòa bình” thể hiện quá trình đàm phán cam go với những cuộc đấu lý, đấu trí quyết liệt kéo dài, để rồi cuối cùng chiến thắng đã thuộc về công lý, Hiệp định Paris được ký vào ngày 27/1/1973 đã mở ra cánh cửa hòa bình cho nhân dân Việt Nam.

Phần ba “Tiến tới hòa bình” khắc họa quá trình ta kiên quyết đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Paris, đẩy mạnh và kết hợp chặt chẽ đấu tranh trên ba mặt trận chính trị, quân sự, ngoại giao, liên tiếp giành những thắng lợi vang dội. Đặc biệt, với tinh thần tranh thủ từng giờ, từng phút xốc tới mặt trận, giải phóng miền nam, quân và dân ta đã làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất Tổ quốc, hòa bình thật sự được lập lại trên toàn lãnh thổ Việt Nam…

Tại Trưng bày, người xem được tiếp cận nhiều tư liệu, hình ảnh giá trị tập hợp từ nhiều nguồn lưu trữ khác nhau, như những bức ảnh thể hiện âm mưu, quá trình đế quốc Mỹ leo thang can thiệp vào Việt Nam, tuyên bố của Tổng thống Lyndon B.Johnson về việc sẽ gặp Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến hành hội đàm tại Paris (ngày 3/5/1968), Công hàm của Chính phủ Mỹ gửi Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (ngày 4/5/1968) thông báo về việc đàm phán hòa bình sẽ chính thức bắt đầu tại Paris từ ngày 10/5/1968…, những hình ảnh liên quan ký Hiệp định Paris, phong thái ngoại giao Lê Đức Thọ và Nguyễn Thị Bình…, hình ảnh quân ta cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975, nụ cười của hai bà mẹ miền nam - bắc vui mừng gặp nhau sau ngày Giải phóng tháng 10/1975… Cùng với đó còn là những câu chuyện thú vị về “phòng hạnh phúc”, về chiếc bàn hội nghị hình tròn, về kỷ niệm của những người trong cuộc…

Qua đó, Trưng bày làm rõ hơn ý nghĩa của Hiệp định Paris đối với cách mạng Việt Nam và tiến trình để đi đến hòa bình của đất nước ta, khẳng định trí tuệ, sự lãnh đạo đúng đắn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng trong từng giai đoạn đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược, cũng như bản lĩnh, tính chủ động, lập trường cương quyết, đường lối thương thuyết khéo léo của phái đoàn ta trong suốt quá trình đàm phán, ký Hiệp định Paris.

Đặc biệt, Trưng bày còn giới thiệu đến công chúng những hiện vật độc bản, nguyên gốc, giàu giá trị, trong đó có những hiện vật lần đầu được trưng bày. Tiêu biểu phải kể đến bộ bốn chiếc bút đã được các đồng chí: Lê Đức Thọ, Nguyễn Duy Trinh, Nguyễn Thị Bình sử dụng để ký Hiệp định Paris ngày 27/1/1973. Bút đã được các đồng chí mang về nước và trao lại cho Văn phòng Trung ương Đảng. Ngày 20/2/1986, Văn phòng Trung ương Đảng bàn giao lại cho Bảo tàng Hồ Chí Minh để bảo quản và phát huy giá trị lâu dài.

Bốn chiếc bút giống hệt nhau về hình dáng, kích thước và mầu sắc, đều là bút dạ, vỏ bằng nhựa đen do Đức sản xuất, nhãn hiệu Papeterie, nắp cài bằng kim loại trắng, ngoài vỏ khắc tiếng Việt “Bút ký Hiệp định Paris ngày 27/01/1973”. Tham quan Trưng bày, người xem còn được biết đến một số hiện vật thú vị như Thẻ tham dự Hội nghị Paris về Việt Nam của bà Vũ Thị Đạt số N04109. Năm 1968, bà vinh dự được lựa chọn là một trong 37 thành viên đầu tiên của Đoàn đàm phán Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sang Paris, Cộng hòa Pháp tham dự Hội nghị Paris về Việt Nam.

Với tư cách là Trưởng đoàn lễ tân, bà có mặt trong rất nhiều các hoạt động của đoàn như: các buổi họp với phía Mỹ, các cuộc gặp gỡ chính khách, kiều bào… Cùng với đó là trưng bày về bộ chén mà ông Henry Kissinger tặng đồng chí Lê Đức Thọ trong cuộc gặp gỡ, trao đổi bên lề Hội nghị năm 1973.

Hộp đựng chén được làm bằng giấy bìa cứng bọc vải mầu xanh, vải lót trong đã bạc mầu, bên trong là sáu chén có tay cầm, chất liệu bằng kim loại đã xỉn mầu. Món quà phần nào thể hiện được sự ngưỡng mộ, nể phục của một nhà ngoại giao, đàm phán có tiếng phía đối phương dành cho vị cố vấn đặc biệt của Việt Nam. Theo dòng chảy thời gian, những hiện vật thật sự đã trở thành bằng chứng lịch sử cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước của dân tộc.

Có mặt tại Trưng bày, ông Lê Nam Thắng, nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, con trai của cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ chia sẻ, 50 năm đã trôi qua nhưng những cảm xúc trong ông vẫn nguyên vẹn như thời điểm Hiệp định Paris được ký, mở ra cánh cửa hòa bình cho dân tộc Việt Nam. “Ba tôi chưa bao giờ là một nhà ngoại giao chuyên nghiệp nhưng ông đã luôn học hỏi, nghiên cứu, làm hết sức mình, thực hiện đúng phương châm ngoại giao của Bác Hồ là dĩ bất biến, ứng vạn biến.

Trên bàn đàm phán Hội nghị Paris, dù có lúc phải nhượng bộ, mềm dẻo, nhưng cố vấn Lê Đức Thọ luôn cương quyết đấu tranh bảo đảm độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, làm sao Mỹ phải rút khỏi Việt Nam… Ông Lê Nam Thắng cũng nhận định, trong suốt 5 năm đàm phán, nước ta đã tận dụng rất tốt diễn đàn công khai để tuyên truyền tới anh em, bạn bè quốc tế về mong muốn hòa bình của Việt Nam, về tính phi nghĩa của cuộc chiến tranh mà Mỹ tiến hành ở Việt Nam, qua đó tranh thủ lôi kéo được sự ủng hộ mạnh mẽ của nhân dân các nước trên thế giới, góp phần đưa kết quả đàm phán đi đến thắng lợi…

Trưng bày chuyên đề “Hiệp định Paris - Cánh cửa hòa bình” diễn ra tại Bảo tàng Hồ Chí Minh đến đầu tháng 5/2023.

Có thể bạn quan tâm

Đồng chí Phan Xuân Thủy kết luận hội nghị. (Ảnh: Đông Hà)

Hội nghị Báo cáo viên tháng 9/2026

Sáng 18/9, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức hội nghị báo cáo viên tháng 9/2026, định hướng tuyên truyền, cung cấp thông tin thời sự quan trọng tới đội ngũ báo cáo viên cả nước. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tuyến, kết nối điểm cầu Trung ương tới 1.900 điểm cầu trên cả nước.

Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam Pauline Tamesis trả lời phỏng vấn của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam. (Ảnh: Việt Đức/TTXVN)

Kinh nghiệm, sáng kiến và giải pháp của Việt Nam sẽ đóng góp thiết thực cho sự tiến bộ của khu vực và thế giới

Theo Thông cáo của Bộ Ngoại giao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81. Nhân dịp này, phóng viên đã có cuộc phỏng vấn với Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam, Pauline Tamesis.

Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Motegi Toshimitsu. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Nhật Bản)

Điện mừng

Nhân dịp ông Motegi Toshimitsu tiếp tục được bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản, ngày 17/9, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung gửi điện chúc mừng.

Toàn cảnh hội nghị rút kinh nghiệm về công tác đối ngoại. (Ảnh: ĐẮC TRƯỜNG)

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh chủ trì Hội nghị rút kinh nghiệm về công tác đối ngoại của Quốc hội

Sáng 17/9, tại Hà Nội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội chủ trì hội nghị rút kinh nghiệm về công tác đối ngoại của Quốc hội. Đồng chủ trì, có Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc dự Lễ khai trương Khu gian hàng Việt Nam. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)

Việt Nam đóng góp mở rộng hợp tác ASEAN-Trung Quốc

Ngày 17/9, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự lễ khai mạc Hội chợ Trung Quốc-ASEAN (CAEXPO) và Hội nghị thượng đỉnh thương mại và đầu tư Trung Quốc-ASEAN (CABIS) lần thứ 23.

[Video] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phòng, chống tham nhũng phải đo được bằng tài sản được thu hồi, nguồn lực được khơi thông, niềm tin của nhân dân được củng cố

[Video] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Phòng, chống tham nhũng phải đo được bằng tài sản được thu hồi, nguồn lực được khơi thông, niềm tin của nhân dân được củng cố

Chiều 17/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương, chủ trì cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. (Ảnh: Thủy Nguyên)

Chủ động nhận diện, xử lý vi phạm trong những lĩnh vực mới, trọng yếu, then chốt

Chiều 17/9, tại Hà Nội, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) tổ chức cuộc họp, cho ý kiến về kết quả thực hiện Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo năm 2026 và các kết luận của Ban Chỉ đạo.Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì cuộc họp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị năm 2026 đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội (đợt 3).

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội (đợt 3)

Chiều 17/9, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Đoàn Kiểm tra, giám sát số 218 của Bộ Chính trị, chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị năm 2026 đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội (đợt 3).

[Video] Thời sự 24h ngày 17/9/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Làm sáng rõ tầm vóc những thành tựu, chuẩn bị cho đường lối phát triển đất nước trong thế kỷ tiếp theo

[Video] Thời sự 24h ngày 17/9/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Làm sáng rõ tầm vóc những thành tựu, chuẩn bị cho đường lối phát triển đất nước trong thế kỷ tiếp theo

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Chặng đường mới cho quan hệ Việt Nam - Thái Lan; Hà Nội ngập diện rộng do mưa lớn trên 400mm; Thiên tai làm 63 người tử vong, mất tích từ đầu năm 2026 đến nay.

Cán bộ, chiến sĩ xúc cát, đóng bao để gia cố tuyến đê. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Lữ đoàn 28, Quân chủng Phòng không-Không quân sát cánh cùng nhân dân Thủ đô khắc phục hậu quả mưa lũ

Do ảnh hưởng mưa lớn kéo dài, nhiều khu vực trên địa bàn thành phố Hà Nội phải đối mặt với nguy cơ ngập lụt. Phát huy phẩm chất cao đẹp "Bộ đội Cụ Hồ", cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 28 nhanh chóng hành quân, kề vai sát cánh cùng chính quyền và nhân dân địa phương khẩn trương đắp đê, chống lũ, bảo vệ an toàn đời sống nhân dân.