Ở đó, hành trình đến trường của những học sinh nghèo được nâng đỡ bằng sách vở cùng sự sẻ chia, yêu thương và trách nhiệm của những người lính đối với nhân dân nước bạn Lào.
Nhớ lại những ngày cuối tháng 4, chúng tôi theo chân đoàn cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Chiềng Khương sang bản Đán, huyện Mường Ét, tỉnh Hủa Phăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Chuyến đi vượt núi, băng qua những con đường đất gập ghềnh không đơn thuần là hoạt động đối ngoại biên phòng, đó còn là cuộc gặp gỡ thân tình của những người “cha nuôi” với cậu học trò đặc biệt mang tên Thạo Phe.
Ngôi nhà nhỏ của Thạo Phe nằm nép bên sườn núi. Căn nhà cũ, đơn sơ chỉ có vài vật dụng thiết yếu. Trong gian bếp ám khói, bà nội em, bà Nang Nọi Phôm Mi Xay, tuổi đã ngoài 80, sức khỏe yếu, xúc động đón những người lính Bộ đội Biên phòng Việt Nam như người thân trong gia đình.
Qua cuộc trò chuyện được biết, sau dáng người gầy gò ấy là cả một tuổi thơ nhiều biến cố. Thạo Phe năm nay 17 tuổi, bố mất sớm, mẹ đi bước nữa, anh trai mắc bệnh hiểm nghèo, mọi gánh nặng cuộc sống dồn lên vai cậu bé chưa kịp lớn... Có thời điểm, Thạo Phe phải nghỉ học để lên nương, chăm sóc bà và anh trai, từng nghĩ cánh cửa trường học sẽ khép lại mãi mãi. Nhưng rồi, tình thương của người dân và cán bộ biên phòng nơi biên giới Việt-Lào đã níu em trở lại với lớp học.
Năm 2016, thông qua chương trình “Nâng bước em đến trường”, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Chiềng Khương nhận đỡ đầu Thạo Phe. Từ đó đến nay, đều đặn mỗi tháng, cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị trích một phần tiền lương khoảng 500 nghìn đồng để trang trải việc học tập và sinh hoạt. Khoản tiền tuy không lớn, nhưng với gia đình Thạo Phe, đó là nguồn động viên quý giá để em tiếp tục đến trường. Quan trọng hơn, em cảm nhận được mình không đơn độc giữa những khó khăn của cuộc sống.
Thiếu tá Đoàn Văn Khánh, Đội trưởng Đội thủ tục, Trạm Biên phòng Cửa khẩu Chiềng Khương, người trực tiếp đỡ đầu Thạo Phe cho biết: “Điều chúng tôi mong nhất là các cháu không phải bỏ học giữa chừng. Giúp các cháu có cơ hội học tập cũng là góp phần vun đắp tương lai cho vùng biên giới hòa bình, hữu nghị”.
Trong câu chuyện với những người lính biên phòng, Thạo Phe hồ hởi khoe thành tích học tập và cho biết sức khỏe hiện đã tốt hơn trước. Cậu học trò người Lào giờ đã có thể vui chơi cùng bạn bè, tự tin đến trường mỗi ngày và nuôi dưỡng ước mơ về tương lai.
Không chỉ hỗ trợ vật chất, cán bộ quân y của Đồn Biên phòng Cửa khẩu Chiềng Khương còn thường xuyên sang thăm khám, cấp thuốc cho bà và anh trai của Thạo Phe. Sự quan tâm ấy đã giúp gia đình em luôn cảm nhận được hơi ấm của tình thân vượt qua khoảng cách biên giới...
Bà nội Thạo Phe xúc động cho biết: “Bộ đội Việt Nam tốt với gia đình tôi và hỗ trợ chăm lo cho chúng tôi như người nhà. Nếu không có các anh bộ đội giúp đỡ, chúng tôi không biết xoay xở như thế nào...”.
Tại điểm trường cụm bản Đán, nơi Thạo Phe đang theo học, hình ảnh những người lính Bộ đội Biên phòng Việt Nam đã trở nên quen thuộc. Các thầy giáo người Lào luôn dành sự trân trọng đặc biệt đối với tình cảm và trách nhiệm mà các anh dành cho học sinh nước bạn.
Thầy giáo Khên Thong, giáo viên tại điểm trường chia sẻ: “Chúng tôi rất cảm động khi thấy các đồng chí Bộ đội Việt Nam thường xuyên sang thăm hỏi, động viên học sinh. Riêng Thạo Phe là học sinh có nghị lực, học tốt và chăm chỉ”.
Được biết, trong nhiều năm qua, chương trình “Nâng bước em đến trường” không chỉ được Bộ đội Biên phòng Sơn La triển khai ở khu vực biên giới trong nước mà còn mở rộng sang các địa phương khác của nước bạn Lào có đường biên giới tiếp giáp biên với tỉnh Sơn La (Việt Nam). Từ những suất học bổng, bộ quần áo mới đến sự chăm lo thường xuyên, những người lính quân hàm xanh đang lặng thầm gieo mầm tri thức và hy vọng cho trẻ em nghèo nơi biên cương.
Đại tá Vũ Đức Tú, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La cho biết: “Việc hỗ trợ học sinh nước bạn Lào không chỉ thể hiện tinh thần nhân văn mà còn góp phần củng cố tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt-Lào, xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định và phát triển”.
Chiều muộn, trước lúc chia tay, Thạo Phe và bà nội đứng tiễn những người lính Biên phòng Việt Nam đầu bản. Cậu khẽ nói bằng tiếng Lào và ngay sau đó Thiếu tá Đoàn Văn Khánh phiên dịch cho chúng tôi, trong đó có câu: “Con sẽ cố gắng học thật giỏi để sau này trở thành người có ích...”.
Giữa núi rừng biên giới, lời hứa giản dị ấy như tiếp thêm niềm tin cho những người lính mang quân hàm xanh đang ngày đêm gìn giữ biên cương và lặng thầm nâng bước những mầm xanh nơi đất nước bạn Lào.
