Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026

Tăng lương tối thiểu vùng; kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp; áp dụng quy định mới về cưỡng chế xử phạt hành chính; cơ chế đặc thù về nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ cho các dự án đường sắt… những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026.

Thứ Năm, ngày 01/01/2026 - 11:17

Kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030

Ngày 6/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 292/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 216/2025/QH15 ngày 26/6/2025 của Quốc hội về việc kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp.

Theo Điều 4 Nghị định 292/2025/NĐ-CP, thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp được kéo dài từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2030, áp dụng cho nhiều đối tượng, gồm đất phục vụ nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm, đất trồng cây hằng năm, làm muối, đất của hộ nghèo và phần lớn diện tích do hộ gia đình, cá nhân, hợp tác xã, tổ chức trực tiếp sử dụng để sản xuất.

Chính sách giúp giảm chi phí đầu vào, khuyến khích tích tụ, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng sức cạnh tranh của nông nghiệp. Quy định về hạng đất tính thuế tiếp tục căn cứ theo quyết định hiện hành, góp phần đảm bảo minh bạch, thống nhất trong quá trình triển khai.

Nghị định trên được thực hiện từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2030.

Tăng lương tối thiểu vùng hơn 7%

Chính phủ ban hành Nghị định 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng, áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Lao động tại Công ty LC Foods. (Ảnh: ND)

Theo đó, lương tối thiểu vùng tăng thêm 250.000-350.000 đồng mỗi tháng, bình quân khoảng 7,2%.

Mức lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh tương ứng. Vùng một tăng từ 23.800 lên 25.500 đồng; vùng hai từ 21.200 lên 22.700 đồng; vùng ba từ 18.600 lên 20.000 đồng; vùng bốn từ 16.600 lên 17.800 đồng. Mức tăng bình quân đạt khoảng 7,2% so với hiện hành.

Việc áp dụng lương tối thiểu vùng căn cứ theo địa bàn hoạt động của người sử dụng lao động. Doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn nào thì áp dụng mức lương tối thiểu vùng tương ứng. Trường hợp doanh nghiệp có chi nhánh tại nhiều địa bàn có mức lương khác nhau, mỗi chi nhánh áp dụng theo vùng nơi đặt trụ sở.

Đối với khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu công nghệ số tập trung nằm trên các địa bàn có mức lương khác nhau, áp dụng mức lương tối thiểu cao nhất. Với địa bàn thay đổi tên, chia tách hoặc thành lập mới, tạm thời áp dụng mức lương của vùng trước khi thay đổi cho đến khi Chính phủ có quy định mới

Ba nhóm người lao động phải đăng ký theo quy định mới

Chính phủ ban hành Nghị định số 318/2025/NĐ-CP ngày 12/12/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động.

Nghị định quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký lao động. Theo đó, Nghị định quy định 3 nhóm đối tượng được đăng ký lao động: Người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15; người lao động đang có việc làm và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; người thất nghiệp là người đang không có việc làm, đang tìm kiếm việc làm và sẵn sàng làm việc.

Cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang nhân dân không thực hiện việc đăng ký, điều chỉnh thông tin đăng ký lao động theo quy định tại Nghị định này.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Cơ chế đặc thù về nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ cho các dự án đường sắt

Ngày 12/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 319/2025/NĐ-CP quy định chi tiết nội dung, trình tự, thủ tục, thẩm quyền để triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt về phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ đối với công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt theo các nghị quyết của Quốc hội. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia này gồm đường sắt tốc độ cao Bắc- Nam, tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh. Nghị định đặt mục tiêu đẩy mạnh nội địa hóa, làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực quản lý-vận hành, qua đó giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, tiết kiệm chi phí dài hạn và tạo động lực phát triển công nghiệp đường sắt.

Các quy định mới tăng cường minh bạch, ưu tiên doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ nghiên cứu-phát triển và chuyển giao công nghệ, đồng thời yêu cầu trách nhiệm rõ ràng trong lựa chọn, triển khai và sử dụng kết quả khoa học- công nghệ. Chính sách được kỳ vọng thúc đẩy ngành đường sắt, tạo lan tỏa kinh tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Áp dụng quy định mới về cưỡng chế xử phạt hành chính

Từ ngày 1/1/2026, Nghị định số 296/2025/NĐ-CP quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính chính thức có hiệu lực thi hành.

Nghị định quy định cụ thể nguyên tắc áp dụng các biện pháp cưỡng chế. Theo đó, việc cưỡng chế chỉ được thực hiện khi có quyết định cưỡng chế bằng văn bản của người có thẩm quyền quy định tại Điều 87 Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và các Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước.

Người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế quyết định áp dụng một hoặc nhiều biện pháp cưỡng chế quy định tại khoản 2 Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính nếu việc áp dụng một biện pháp cưỡng chế không đủ để bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế.

Việc quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế cụ thể phải căn cứ vào nội dung, tính chất, mức độ, điều kiện thi hành quyết định cưỡng chế và tình hình thực tế ở địa phương, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị áp dụng biện pháp cưỡng chế và cá nhân, tổ chức khác có liên quan trong cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.

VY ANH