Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoài Vũ, Khoa Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, anh V.B được đưa từ sân thể thao đến viện trong tình trạng đau thắt ngực điển hình. Điện tâm đồ ghi nhận nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên. Chụp mạch vành qua da (DSA) cho thấy huyết khối gây tắc hoàn toàn động mạch vành.
Khai thác bệnh sử, bệnh nhân có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm khiến quá trình xơ vữa động mạch diễn ra âm thầm song người bệnh không phát hiện và có điều trị phù hợp. Trong lòng mạch vành tồn tại mảng xơ vữa không ổn định - loại mảng “dễ vỡ” chứa nhiều cholesterol, vỏ xơ mỏng.
Khi vận động gắng sức, cụ thể là chơi pickleball, mảng xơ vữa này nứt ra, hình thành huyết khối (cục máu đông) bít tắc động mạch vành và gây nên cơn nhồi máu cơ tim cấp.
Ngay lập tức, bệnh nhân được chuyển sang phòng can thiệp. Ê-kíp thực hiện đặt stent động mạch vành phải dưới hướng dẫn của siêu âm trong lòng mạch (IVUS).
Từ lúc tiếp nhận tại khoa cấp cứu đến khi bóng nong mạch được bơm tái thông dòng chảy (door-to-balloon), ê-kíp chỉ mất chưa đầy 30 phút, rút ngắn vượt trội so với ngưỡng khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA/ACC) là dưới 90 phút. Việc tái tưới máu cơ tim kịp thời giúp giảm nguy cơ biến chứng và bảo tồn chức năng tim.
Can thiệp thành công, bệnh nhân thoát nguy kịch, hết đau ngực, chức năng tim được duy trì với EF đạt 55%. Sau 1 tuần theo dõi, sức khỏe ổn định, bệnh nhân được xuất viện.
Người bệnh cần duy trì sử dụng thuốc đều đặn theo đơn của bác sĩ, vận động nhẹ nhàng và có thể tăng dần cường độ, tuy nhiên chưa nên vội trở lại các môn đối kháng cường độ cao như pickleball cho đến khi tình trạng tim mạch ổn định.
Theo bác sĩ Vũ, bệnh nhân mới 42 tuổi đã lên cơn nhồi máu cơ tim là khá trẻ. Thực tế, ngay cả người trẻ (nam dưới 55 tuổi và nữ dưới 65 tuổi - nhóm khởi phát sớm nhồi máu cơ tim), bề ngoài tưởng chừng khỏe mạnh, vẫn có nguy cơ nếu trong lòng mạch đã hình thành mảng xơ vữa tiềm ẩn.
Những năm gần đây, y học tập trung vào khái niệm “độ dễ vỡ của mảng xơ vữa” (plaque vulnerability). Ngay cả khi động mạch vành chỉ hẹp nhẹ đến trung bình, nếu mảng dễ vỡ, người bệnh vẫn có thể gặp cơn nhồi máu.
"Khoảng 60-70% ca nhồi máu cơ tim cấp xuất phát từ mảng xơ vữa lipid không ổn định. Người có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch như hút thuốc lá, LDL-C cao, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, béo phì, ít vận động… có khả năng cao hình thành loại mảng dễ vỡ này", bác sĩ Vũ nói.
Tuy nhiên, không thể xác định chắc chắn ai có mảng lipid không ổn định nếu không được kiểm tra bằng các kỹ thuật hình ảnh hiện đại như CT mạch vành thế hệ mới, siêu âm trong lòng mạch (IVUS) hay chụp cắt lớp quang học nội mạch (OCT).
Bác sĩ Vũ khuyến cáo, những người có yếu tố nguy cơ tim mạch cần được tầm soát sớm thông qua thăm khám định kỳ, xét nghiệm mỡ máu, điện tâm đồ, siêu âm tim và chụp CT mạch vành khi có chỉ định.
Việc duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân đối, hạn chế chất béo bão hòa và đường tinh luyện; tập luyện thể dục đều đặn ở mức vừa phải, phù hợp với thể trạng, tránh gắng sức đột ngột; kiểm soát cân nặng; không hút thuốc… có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Các trận đấu pickleball có tốc độ cao đòi hỏi sự nhanh nhẹn, di chuyển linh hoạt theo nhiều hướng. Chính những pha tăng tốc, đổi hướng đột ngột có thể làm tim phải làm việc với cường độ lớn trong thời gian ngắn, đây là yếu tố gắng sức có thể gây rối loạn nhịp hoặc thiếu máu cơ tim, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi có sẵn bệnh nền.
Vì vậy, với các môn thể thao cường độ cao như pickleball hay bóng đá, tennis…, người bệnh nền tim mạch và có nguy cơ tim mạch cần được đánh giá trước khi tham gia. Điều này bao gồm kiểm tra chức năng tim, test gắng sức hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa tim mạch để xác định mức độ vận động phù hợp, phòng tránh các biến cố tim mạch đột ngột khi tập luyện.
