Sơn La chăm sóc người cao tuổi từ cơ sở

Từ y tế cơ sở đến các câu lạc bộ liên thế hệ, nhiều mô hình đang góp phần để người cao tuổi sống vui, sống khỏe và sống hạnh phúc.

Già hóa dân số đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò người cao tuổi. Xác định đây là nhiệm vụ cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, tỉnh Sơn La đã triển khai nhiều giải pháp từ truyền thông, chăm sóc sức khỏe ban đầu đến xây dựng môi trường sinh hoạt, giao lưu phù hợp với người cao tuổi.

Ông Đinh Anh Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh Sơn La, cho biết: Thực hiện Kế hoạch số 136/KH-UBND ngày 31/5/2021 của Ủy ban nhân dân tỉnh về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, 6 tháng đầu năm 2026, công tác này tiếp tục được các cấp, ngành quan tâm triển khai. Sở Y tế đã ban hành Kế hoạch số 84/KH-SYT ngày 10/3/2026 về tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trên địa bàn tỉnh năm 2026. 100% đơn vị y tế đã báo cáo kết quả thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong 6 tháng đầu năm.

Một trong những trọng tâm của công tác chăm sóc người cao tuổi tại Sơn La là nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, nhất là tại tuyến cơ sở. Riêng 6 tháng năm 2026, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Sơn La đã khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho 163.187 lượt người cao tuổi, chiếm khoảng 31,9% tổng số lượt người đến khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu tại các cơ sở y tế.

Tại 75 xã, phường, trạm y tế Sơn La đã tổ chức khám, chữa bệnh và lập hồ sơ theo dõi, quản lý sức khỏe cho 44.910 người cao tuổi. Các bệnh viện đa khoa lập sổ theo dõi bệnh mạn tính cho 20.571 người; đồng thời phát hiện, điều trị, quản lý các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, phổi tắc nghẽn mạn tính, sa sút trí tuệ... cho 47.585 người cao tuổi.

Đáng chú ý, việc chăm sóc người cao tuổi ở Sơn La được mở rộng tới những người cao tuổi khó có khả năng tự mình tiếp cận cơ sở y tế. Toàn tỉnh hiện có 808 người cao tuổi cô đơn, bị bệnh nặng. Riêng trong 6 tháng năm 2026, cán bộ y tế đã đến khám tại nơi cư trú cho 158 người không thể đến cơ sở khám, chữa bệnh.

Cùng với đó, 100% bệnh viện trong tỉnh Sơn La đã bố trí giường điều trị nội trú cho người bệnh cao tuổi. Một số bệnh viện đã bố trí buồng khám riêng cho người cao tuổi tại khoa khám bệnh. Bệnh viện Y Dược cổ truyền đã thành lập Khoa Lão khoa; Bệnh viện đa khoa khu vực Phù Yên thành lập Khoa Nội, Tim mạch, Lão học. Đây là những bước đi nhằm từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi.

Không chỉ tập trung vào khám và điều trị, công tác truyền thông, hướng dẫn để người cao tuổi chủ động chăm sóc sức khỏe cũng được đẩy mạnh. Tại các trạm y tế xã, phường, gói dịch vụ tư vấn, hướng dẫn, phổ biến kiến thức về chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng và tự chăm sóc sức khỏe được triển khai. Kết quả đã tư vấn, hướng dẫn cho 91.699 người cao tuổi.

Các cơ sở y tế cũng tăng cường tuyên truyền về những bệnh thường gặp ở người cao tuổi và cách phòng bệnh qua hệ thống loa truyền thanh tại 75 xã, phường, tổ, bản với hơn 300 lượt phát thanh. Tại các bệnh viện, 94 buổi tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe, phòng chống bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng, luyện tập và tự chăm sóc sức khỏe đã được tổ chức, thu hút 1.968 lượt người cao tuổi tham gia.

Chăm sóc người cao tuổi không chỉ là chăm sóc sức khỏe thể chất mà còn cần tạo môi trường để người cao tuổi được giao lưu, rèn luyện, tham gia các hoạt động xã hội và tiếp tục đóng góp cho cộng đồng. Hiện tỉnh Sơn La có 132 câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau, với hơn 7.200 thành viên, trong đó hơn 4.200 người từ 60 tuổi trở lên. 100% câu lạc bộ đã lồng ghép nội dung chăm sóc sức khỏe người cao tuổi vào sinh hoạt thường kỳ.

Các câu lạc bộ không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao mà còn góp phần hỗ trợ nhau trong phát triển kinh tế, chăm sóc sức khỏe và xây dựng đời sống cộng đồng. Tổng nguồn quỹ của các câu lạc bộ hiện có hơn 3 tỷ đồng, tạo điều kiện để hội viên vay vốn phát triển kinh tế gia đình.

Bà Mùi Thị Thủy, Phó Chủ tịch Hội người cao tuổi tỉnh Sơn La, cho biết: Cùng với các hoạt động chăm sóc sức khỏe, người cao tuổi Sơn La đang tiếp tục phát huy vai trò trong đời sống xã hội. Toàn tỉnh có hàng nghìn người cao tuổi tham gia công tác xã hội, công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể; tham gia các hoạt động văn hóa, khuyến học. Hơn 400 người cao tuổi là chủ trang trại, chủ doanh nghiệp có thu nhập từ 100 triệu đồng/năm trở lên.

Ở lĩnh vực văn hóa, thể thao, gần 900 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao của người cao tuổi đang thu hút hơn 42.000 hội viên tham gia. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, Hội Người cao tuổi tỉnh Sơn La đã phối hợp tổ chức 2 giải thể thao với các môn dưỡng sinh, cờ tướng, cầu lông, bóng bàn, bóng chuyền hơi, thu hút gần 500 vận động viên người cao tuổi. Những hoạt động này góp phần tạo môi trường để người cao tuổi duy trì sức khỏe, tăng cường giao lưu, nâng cao đời sống tinh thần và tiếp tục phát huy kinh nghiệm, trí tuệ trong gia đình, cộng đồng.

Tính đến hết tháng 6/2026, Sơn La có 156.509 người cao tuổi, chiếm 11,16% dân số. Trong đó, 14.356 người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần trong năm; 45.347 người cao tuổi có khả năng tự chăm sóc được cung cấp kiến thức, kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe. Đối với nhóm không có khả năng tự chăm sóc, 1.078 người được chăm sóc sức khỏe bởi gia đình và cộng đồng. Những con số này cho thấy nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ngày càng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện mạng lưới chăm sóc sức khỏe phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Trong những tháng cuối năm, ngành y tế tỉnh Sơn La xác định tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, vận động thay đổi hành vi về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số; tăng cường tuyên truyền chính sách, pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi; khuyến khích người cao tuổi tham gia các hoạt động kinh tế-xã hội. Các trạm y tế xã, phường được yêu cầu triển khai các dịch vụ cơ bản về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, lập hồ sơ theo dõi, quản lý sức khỏe; tổ chức khám, chữa bệnh tại trạm y tế và tại nơi cư trú đối với người cao tuổi cô đơn, bị bệnh nặng.

Tỉnh Sơn La cũng xác định việc chăm sóc người cao tuổi cần được thực hiện thường xuyên, từ mỗi gia đình, cộng đồng đến hệ thống y tế và các chính sách an sinh. Bởi khi các dịch vụ chăm sóc ngày càng đến gần người dân, người cao tuổi sẽ được tạo điều kiện rèn luyện, giao lưu và cống hiến, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống hạnh phúc.

Hướng tới Ngày Quốc tế người cao tuổi 1/10 và tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026, Sơn La đang tập trung triển khai các hoạt động với chủ đề “Cộng đồng chung tay chăm sóc người cao tuổi trong xu thế già hóa dân số”. Đây cũng là dịp để nâng cao nhận thức của cộng đồng về trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ người cao tuổi, khẳng định người cao tuổi không chỉ là đối tượng cần được quan tâm, chăm sóc mà còn là nguồn lực giàu kinh nghiệm, trí tuệ và có nhiều đóng góp cho gia đình, xã hội.