Khoảng trống dinh dưỡng cần được lấp đầy

Theo TS, BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Y học ứng dụng Việt Nam, trong khi nhiều địa phương ở Việt Nam đang đối mặt với “gánh nặng kép” trong bảo vệ sức khỏe trẻ em.

Thiếu vi chất đang trở thành mối nguy tiềm ẩn bên cạnh tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ. Ảnh: UNICEF VIETNAM
Thiếu vi chất đang trở thành mối nguy tiềm ẩn bên cạnh tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ. Ảnh: UNICEF VIETNAM

Vẫn còn một số trẻ bị suy dinh dưỡng, đồng thời gia tăng tỷ lệ trẻ thừa cân béo phì, thì với khu vực Tây Nguyên, vấn đề nổi cộm vẫn là suy dinh dưỡng và thiếu vi chất, đặc biệt phổ biến là thiếu nhóm chất: Sắt, kẽm, vitamin A, D.

Số liệu điều tra toàn quốc năm 2023 của Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) cho biết, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi của Việt Nam là 18,2% (thuộc nhóm các quốc gia có tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi trẻ em ở dưới mức 20%, là mức trung bình theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới). Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn còn ghi nhận mức cao ở vùng trung du và miền núi phía bắc (24,8%) và cao nhất là tại Tây Nguyên (25,9%).

Gần nhất, năm 2023, Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên cho biết, riêng tại tỉnh Gia Lai (trước khi sáp nhập) tỷ lệ trẻ mắc suy dinh dưỡng cấp tính chiếm 8,2% trên tổng số trẻ toàn tỉnh, trong đó suy dinh dưỡng cấp tính nặng chiếm 1,6%. Đặc biệt những trường hợp này thường tập trung ở các xã nghèo, hộ nghèo, vùng sâu, vùng xa.

Nguyên nhân không chỉ do kinh tế khó khăn, mà còn bởi gia đình, người chăm sóc trẻ thiếu kiến thức dinh dưỡng. Nhiều gia đình vẫn quan niệm “ăn no là được”, chưa chú trọng đến chất lượng bữa ăn, thực hành nuôi dưỡng chưa đúng cách, như cho con cai sữa sớm, kiêng khem khi ốm... càng làm trầm trọng tình trạng này. Điều kiện vệ sinh không bảo đảm cũng khiến trẻ dễ mắc tiêu chảy, viêm đường hô hấp, dẫn đến suy dinh dưỡng kéo dài. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển trí tuệ, khả năng học tập và cơ hội thoát nghèo trong tương lai. Bởi UNICEF Việt Nam từng cảnh báo “Thấp còi hôm nay đồng nghĩa với mất cơ hội ngày mai”.

Không chỉ sức khỏe thể chất, dinh dưỡng kém còn tác động đến tâm lý. Trẻ thiếu vi chất dễ mệt mỏi, khó tập trung, kết quả học tập sa sút. Trong khi đó, trẻ thừa cân lại dễ mặc cảm, bị bạn bè trêu chọc, từ đó nảy sinh nguy cơ trầm cảm - một xu hướng bệnh lý đang trẻ hóa.

Với thực trạng đó, trong vài năm gần đây, nhiều chương trình can thiệp đã được triển khai tại Tây Nguyên. Điển hình phải kể đến dự án nhân rộng mô hình bổ sung vi chất do Bộ Y tế phối hợp cùng UNICEF Việt Nam thực hiện tại Gia Lai và Điện Biên, qua đó, gần 9.800 phụ nữ mang thai được cấp viên uống bổ sung, 5.600 trẻ nhỏ được nhận bột đa vi chất, hơn 500 trẻ suy dinh dưỡng cấp tính nặng được điều trị trong năm 2024.

Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ tình trạng này, TS, BS Trương Hồng Sơn kiến nghị, vẫn cần một hệ sinh thái dinh dưỡng bền vững, với thành phần tham gia đầy đủ các bên. Từ gia đình, không chỉ lo bữa ăn no mà cần quan tâm đến chất lượng, đa dạng hóa thực phẩm, khuyến khích trẻ ăn rau xanh, trái cây, cá ít nhất ba lần/tuần. Rồi nhà trường, xây dựng thực đơn học đường cân bằng, tổ chức giáo dục dinh dưỡng qua các hoạt động ngoại khóa. Đến ngành y tế địa phương phải tăng cường giám sát tình trạng tăng trưởng, phát hiện sớm trẻ suy dinh dưỡng hoặc thừa cân để can thiệp.

Dinh dưỡng cho trẻ không chỉ là câu chuyện của từng bữa cơm, mà còn là bài toán phát triển thể chất cho tương lai, bởi mỗi bữa ăn lành mạnh hôm nay là nền tảng cho một thế hệ khỏe mạnh ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Ka’ Hương giới thiệu nghề dệt thổ cẩm người Mạ cho du khách.

Người nối nhịp ký ức ở Tà Lài

Quyết định rời bỏ công việc nơi thành phố, trở về quê nhà để giữ lại những giá trị văn hóa dân tộc Mạ đang đứng trước nguy cơ mai một, hành trình của chị Ka’ Thị Ngọc Hương đã tạo nhịp nối bền bỉ giữa bản sắc và sinh kế.

Tiểu khu 176, Đạ M’Pô ngày càng đổi thay. Ảnh: Hương Ly

Nhịp sống mới ở Đạ M’Pô

Gia đình bà Sùng Thị Do, 52 tuổi, người H’Mông, là một trong những hộ rời tỉnh Hà Giang cũ vào Tiểu khu 176, Đạ M’Pô - thôn 5, xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng từ năm 2007.

Nhiều buôn làng Tây Nguyên phát huy vốn văn hóa cổ truyền để tổ chức hoạt động du lịch cộng đồng.

Phát triển du lịch và bảo tồn văn hóa

Các nghiên cứu khẳng định, phát triển bền vững là sự kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội, phát triển văn hóa và bảo vệ môi trường. Nhìn nhận theo tinh thần đó, việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa cổ truyền gắn với phát triển du lịch là một hướng đi đúng.

Đồng bào Chu Ru cúng mừng lúa mới dưới cây nêu linh thiêng.

Lễ mừng lúa mới trong mạch văn hóa Chu Ru

Không chỉ là nghi lễ tạ ơn sau mùa gặt, lễ mừng lúa mới của người Chu Ru ở xã D’ran, tỉnh Lâm Đồng, còn lưu giữ tri thức dân gian, tín ngưỡng nông nghiệp và vẻ đẹp cố kết cộng đồng. Trong nhịp sống đổi thay, nghi lễ ấy vẫn bền bỉ nhắc nhớ về một miền văn hóa bản địa giàu bản sắc.

Nghệ nhân Ama Nhiên nghiên cứu các tài liệu sử thi Tây Nguyên trong căn nhà dài của mình. Ảnh: Anh Quân

Người “giữ lửa” Khan Ê Đê

Trong không gian ngôi nhà dài tại buôn Akô Dhông (phường Tân Lợi, Đắk Lắk), nghệ nhân Ama Nhiên vẫn miệt mài tạo không gian văn hóa thuần khiết mang đậm bản sắc dân tộc Ê Đê. Với anh, kể Khan (hát sử thi) không chỉ là một loại hình nghệ thuật, mà là hơi thở, là linh hồn của người Ê Đê cần được trao truyền cho thế hệ mai sau.

Nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim cấp được cứu chữa thành công.

Bước tiến của y tế cơ sở

Chỉ trong vài tháng đầu năm, Bệnh viện Đại học Y Dược-Hoàng Anh Gia Lai đã xử trí thành công nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim cấp, cho thấy sự tiến bộ vượt bậc về năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ địa phương.

Khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích nổi bật trong thực hiện mô hình giúp dân giai đoạn 2015-2025.

Tin tức

• Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với củng cố quốc phòng - an ninh khu vực biên giới giai đoạn 2015-2025.

Thủy điện Yaly (Gia Lai) là một điểm đến thu hút nhiều du khách. Ảnh: K.MINH

Năm Du lịch Quốc gia 2026: Khi “Đại ngàn chạm biển xanh”

Với chủ đề đầy cảm hứng “Đại ngàn chạm biển xanh”, tỉnh Gia Lai vừa tổ chức trọng thể Lễ khai mạc Năm du lịch quốc gia 2026. Sự kiện không chỉ đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với địa phương sau khi sáp nhập địa giới hành chính mà còn mở ra định hướng và kỳ vọng mới cho phát triển du lịch.

Các cán bộ tại Trung tâm dịch vụ hành chính công xã Tà Năng (Lâm Đồng) hỗ trợ nhau thực hiện nhiệm vụ.

Tháo gỡ khó khăn về nhân lực cho cấp xã

Sau hơn tám tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền cấp xã cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Tuy nhiên, một trong những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ là nguồn nhân lực.

Quang cảnh hội nghị.

Tin tức

• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk tổ chức hội nghị tập huấn về phát triển du lịch cho hơn 80 địa phương, đơn vị và doanh nghiệp khu vực phía tây tỉnh theo các nội dung: Hệ thống cơ sở dữ liệu, phần mềm bản đồ số du lịch, hộ chiếu ẩm thực, cẩm nang du lịch và video clip du lịch Đắk Lắk.

Đề tài Tây Nguyên luôn có mặt trong các tác phẩm của Hồ Thị Xuân Thu.

Miệt mài đắp bồi văn hóa Tây Nguyên

Tây Nguyên, với nhiều vẻ đẹp huyền bí đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tác cho rất nhiều văn, nghệ sĩ, những người con của miền đất huyền thoại. Sự đa dạng từ những tác phẩm của họ đã góp phần tạo thêm sức sống cho kho tàng văn hóa, tinh thần của vùng đất này.

Nghệ nhân Y Ấp miệt mài với hành trình giữ nghề dệt truyền thống Giẻ Triêng. Ảnh: Khiếu Minh

Người giữ hồn thổ cẩm Giẻ Triêng

Tại thôn Đắk Răng (xã Dục Nông, Quảng Ngãi), nghệ nhân Y Ấp là một trong những người hiếm hoi còn gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Giẻ Triêng. Không chỉ duy trì kỹ thuật thủ công, bà còn nỗ lực truyền dạy để bảo tồn bản sắc văn hóa trong bối cảnh nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một.

Lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn gắn với các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Lâm Đồng.

Học nghề công nghệ cao tại vườn nhà

Trên cao nguyên Lâm Đồng, những lớp đào tạo nghề mở ngay tại thôn, xã đang trở thành “cầu nối” đưa khoa học-kỹ thuật đến với ruộng đồng, giúp lao động nông thôn làm chủ nền nông nghiệp chất lượng cao.

Lớp học phòng và trị bệnh cho vật nuôi.

Đắk Hà giải bài toán dạy nghề nông thôn

Trước đây, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều hạn chế. Số lao động là người dân tộc thiểu số được đào tạo nghề nhìn chung thấp, các lớp học nghề còn nặng về lý thuyết, chưa phù hợp với bà con.

Tỷ lệ cử tri đã tham gia bỏ phiếu của tỉnh Gia Lai đạt 99,76%.

Tin tức

• Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, tỷ lệ cử tri đã tham gia bỏ phiếu của Gia Lai đạt 99,76%.

Đầu Xuân Bính Ngọ 2026, xã Cư Pui tổ chức hội xuân sôi nổi khắp 25 thôn, buôn, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Cư Pui nỗ lực thoát nghèo

Những năm qua, xã Cư Pui (tỉnh Đắk Lắk) nhận được sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước về phát triển hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế... Nhờ đó, diện mạo địa phương ngày càng thay đổi rõ nét.

Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng tạo sức bật phát triển cho tỉnh Gia Lai mới.

Đẩy nhanh tiến độ dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku

Được xác định là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa chiến lược kết nối miền biển với vùng Tây Nguyên, dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đang được chính quyền tỉnh Gia Lai tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm tiến độ thi công.

Lâm Đồng giới thiệu các loại cà phê tại hội chợ hàng nông sản. Ảnh: Hải Nam

Cà-phê Arabica Lâm Đồng

Lâm Đồng là một trong số ít nơi ở Việt Nam có điều kiện tự nhiên phù hợp với cây cà- phê Arabica. Bối cảnh thị trường thay đổi và các tiêu chuẩn như EUDR ngày càng chặt chẽ, đang đem lại những lợi thế mới.

Dự án Nhà máy sản xuất alumin Nhân Cơ. Ảnh BP.

400 dự án và 250 nghìn tỷ đồng

Là con số dự án đang còn vướng mắc, bao gồm cả nhiều dự án đã tồn tại từ hơn 10 năm trước tại tỉnh Lâm Đồng. Theo Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng, tổng vốn đăng ký ở các dự án này là hơn 250.000 tỷ đồng, trong đó đã thực hiện đầu tư hơn 115.000 tỷ đồng.

Biểu diễn văn nghệ phục vụ hành khách trên chuyến tàu Đà Lạt- Trại Mát.

Mang lại trải nghiệm thú vị cho du khách

Tới ga Đà Lạt ở phường Xuân Hương-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, du khách có cơ hội khám phá nhà ga cổ có kiến trúc độc đáo và chuyến tàu mang lại trải nghiệm thú vị.

Y Tuấn (chủ nhân Y Tuấn homestay) chuẩn bị các món ăn đậm bản sắc núi rừng cho du khách.

Câu chuyện mới ở Kon Chênh

Dưới chân những cánh rừng già tại vùng cao phía tây tỉnh Quảng Ngãi, cộng đồng người Mơ Nâm (một nhánh của dân tộc Xơ Đăng) tại thôn Kon Chênh (xã Măng Đen) đang nỗ lực chuyển mình từ canh tác thuần nông sang mô hình du lịch cộng đồng.

Lễ hội mùa xuân của đồng bào H’Mông vừa là nơi vui chơi, vừa là nơi để trai gái tìm hiểu, giao duyên. Ảnh: Dương Phong

Nói không với tục “bắt vợ”

Những ngày đầu năm mới Bính Ngọ 2026, ghé thăm các bản làng của đồng bào dân tộc H’Mông khu vực phía tây tỉnh Lâm Đồng, chúng tôi gặp từng nhóm nam nữ chơi ném pao. Những quả pao mang theo ước vọng năm mới và còn là tín vật, gửi gắm tình cảm lứa đôi.

Gia đình nhận hỗ trợ sửa nhà ở sau lũ lụt. Ảnh UNDP

Những mái ấm mùa xuân

Nhận khoản hỗ trợ trong những ngày đầu năm 2026, nhiều gia đình chịu thiệt hại nặng nề do bão, lũ tại xã Canh Vinh, tỉnh Gia Lai đã kịp thời sửa sang nhà cửa đón Tết Nguyên đán trong những căn nhà ấm cúng, vui xuân trọn vẹn.

Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Măng Đen đã thả 5.000 cá koi, cá lăng giống xuống hồ Đăk Ke.

Tin tức

• Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết vừa tổ chức thả 5.000 con cá giống gồm cá koi Nhật Bản và cá lăng đuôi đỏ xuống hồ Đăk Ke, nhằm tạo đa dạng sinh học mặt nước và góp phần nâng cao chất lượng cảnh quan phục vụ phát triển du lịch sinh thái.

Những sơn nữ dân tộc Cơ Ho xinh đẹp trong trang phục thổ cẩm.

Nuôi bền nghề dệt thổ cẩm Tây Nguyên

Nghệ nhân Ưu tú Bon Niêng K’Glòng (buôn Đưng K’Nớr, xã Đam Rông 4,Lâm Đồng), nói rằng: “Ngày xưa, con gái trong buôn làng này ai cũng biết hái bông, xe sợi và pha mầu từ cây rừng để dệt thổ cẩm. Nghề truyền thống của đồng bào mình mà, thổ cẩm không thể thiếu với bà con buôn làng, nhất là trong các dịp lễ hội, đám cưới,đám tang”.