Nhiều mục tiêu bảo tồn, phát huy dân ca ví, giặm

NDĐT - Dân ca ví, giặm sau khi được UNESCO vinh danh là di sản phi vật thể đại diện của nhân loại, sẽ được tôn vinh trong lễ đón nhận danh hiệu tại TP Vinh vào cuối tháng 1-2015.

Liên hoan dân ca ví, giặm năm 2012.
Liên hoan dân ca ví, giặm năm 2012.

Tại cuộc họp báo vinh danh dân ca ví dặm Nghệ Tĩnh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại tổ chức vào sáng nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và đại diện hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh ẫ đưa ra kế hoạch bảo tồn dân ca ví dặm trong thời gian tới.

Theo đó, sáu hạng mục bảo tồn được đưa ra, gồm có: nghiên cứu kiểm kê, tổ chức truyền dạy trong cộng đồng, quảng bá và phổ biến, ban hành chính sách đãi ngộ nghệ nhân, phục hồi những làn điệu truyền thống đã bị mai một và phục dựng các không gian văn hóa, môi trường diễn xướng ví giặm và nâng cao năng lực của đội ngũ quản lý, cán bộ văn hóa cơ sở, đội ngũ nhân lực của các câu lạc bộ và các trung tâm bảo tồn.

Theo ông Nông Quốc Thành – Phó Cục trưởng Cục di sản văn hóa, trong nhiều năm qua, dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh đã được hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh bảo tồn dưới nhiều hình thức.

Có thể kể đến chương trình dạy hát dân ca trên sóng PTTH từ năm 1996; phong trào hát dân ca và phát triển các CLB đàn và hát dân ca ở cơ sở; các liên hoan, hội thi, hội diễn; sưu tầm, lưu giữ các làn điệu cổ cùng các hội thảo và quá trình sân khấu hóa, đưa dân ca vào các vở ca kịch, chương trình ca múa…

Bộ VHTT&DL cho biết, hiện nay, dân ca ví, giặm đang được lưu truyền trong 26 huyện, thành phố, thị xã thuộc hai tỉnh trên với gần 100 CLB và 803 nghệ nhân. Các nghệ sĩ, nhạc sĩ chuyên nghiệp của Trung tâm bảo tồn và phát huy di sản dân ca xứ Nghệ (Nghệ An) và Nhà hát nghệ thuật truyền thống Hà Tĩnh đã diễn xướng, truyền dạy, bảo tồn, phát huy di sản này. Cùng với đó, đề nghị Hội văn nghệ dân gian Việt Nam phong danh hiệu nghệ nhân dân gian cho 24 nghệ nhân.

Trong cuộc giới thiệu lễ đón nhận danh hiệu di sản phi vật thể đại diện của nhân loại dành cho dân ca ví, giặm vào 19 giờ 30 phút ngày 31-1-2015 tại TP Vinh, truyền trực tiếp trên VTV1, VTV4, NTV, HTV, kế hoạch bảo tồn di sản thế giới này cũng được thông báo. Theo đó, việc nghiên cứu, kiểm kê, tư liệu hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản sẽ được tiếp tục; cùng với các chương trình, đề án, dự án, hội thảo khoa học nhằm tìm biện pháp bảo vệ, phát huy, tổng kết quá trình nghiên cứu, thể nghiệm sân khấu hóa dân ca, tìm giải pháp đưa sân khấu hóa dân ca tiếp tục phát triển.

Với việc truyền dạy trong cộng đồng, hai tỉnh phấn đấu năm 2015 sẽ có 30-4-% số xã có CLB dân ca Nghệ Tĩnh; tổ chức truyền dạy trực tiếp, cung cấp băng hình, băng nhạc cho các CLB; thi đàn và hát dân ca ở cơ sở 2 năm/lần, ở tỉnh 5 năm/lần. Song song với đó là các lớp truyền dạy của nghệ nhân cho thế hệ trẻ; mở rộng giảng dạy về di sản trên truyền hình, trong trường phổ thông; xuất bản sách, băng đĩa hình, đĩa nhạc… về di sản cung cấp cho cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.