Đây là nhận định của ông Evgeny Vlasov, Chủ tịch Hội Hữu nghị với Việt Nam tại vùng Primorye, Phó Hiệu trưởng phụ trách Quan hệ quốc tế tại Đại học Liên bang Viễn Đông (FEFU), Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phương Đông thuộc Trường Nghiên cứu khu vực FEFU.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga nhân dịp tham dự Diễn đàn Kinh tế phương Đông đang diễn ra tại thành phố Vladivostok, ông Evgeny Vlasov nhấn mạnh, Việt Nam và vùng Viễn Đông của Nga có nhiều điều kiện thuận lợi để tăng cường hợp tác. Trong đó, lợi thế địa lý và vị trí của hai bên trong các mạng lưới kinh tế khu vực là những yếu tố đáng chú ý.
Vladivostok là một trung tâm giao thông và logistics quan trọng của vùng Viễn Đông, đồng thời có kết nối với các khu vực khác của Nga. Trong khi đó, Việt Nam có vị trí thuận lợi tại Đông Nam Á và là một thành viên tích cực của ASEAN.
Theo ông Vlasov, nếu Việt Nam có thể coi Nga là một “cửa ngõ” để tiếp cận thị trường Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU), thì Việt Nam cũng có thể trở thành một điểm kết nối để doanh nghiệp Nga tiếp cận thị trường ASEAN.
Các tuyến vận tải biển giữa Vladivostok và Việt Nam cũng tạo nền tảng cho việc mở rộng trao đổi thương mại. Ông Vlasov nhắc tới các tuyến Vladivostok-Hải Phòng và Vladivostok-Thành phố Hồ Chí Minh. Theo ông, sự hiện diện của các tuyến vận tải và hệ thống logistics hiện có tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác.
Từ logistics đến công nghệ và y tế
Theo lãnh đạo FEFU, cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và vùng Viễn Đông không chỉ nằm ở trao đổi hàng hóa. Hai bên đang bắt đầu mở rộng sang những lĩnh vực mới, trong đó có công nghệ thông tin, an ninh thông tin, y tế và chăm sóc sức khỏe.
Đây là những lĩnh vực mà ông Vlasov đánh giá có tiềm năng phát triển trong thời gian tới. Ông cho rằng nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của vùng Viễn Đông, kết hợp với thế mạnh của Việt Nam, có thể tạo ra những hướng hợp tác mới trong nghiên cứu và phát triển dược phẩm.
Vùng Viễn Đông có nguồn tài nguyên rừng và biển đa dạng, là cơ sở cho các nghiên cứu khoa học và phát triển những sản phẩm y dược. Trong khi đó, Việt Nam cũng có nguồn tài nguyên sinh học và biển phong phú. Theo ông Vlasov, hai bên có thể tăng cường trao đổi kinh nghiệm, nghiên cứu chung và phát triển các sản phẩm phục vụ chăm sóc sức khỏe.
Cùng với đó, lĩnh vực công nghệ thông tin được đánh giá là một hướng hợp tác có nhiều triển vọng. Theo ông Vlasov, khác với những sản phẩm vật chất truyền thống, các sản phẩm công nghệ và dịch vụ số ít phụ thuộc hơn vào khoảng cách địa lý và cơ sở hạ tầng vật chất. Đây là điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam và Nga có thể tìm kiếm những hình thức hợp tác mới.
Ông cho biết, vùng Viễn Đông đang có những cơ chế ưu đãi nhằm thu hút đầu tư, trong đó có các lĩnh vực công nghệ thông tin.
Cộng đồng người Việt là cầu nối quan trọng
Theo ông Vlasov, một lợi thế khác trong quan hệ giữa các địa phương Việt Nam và vùng Viễn Đông là sự hiện diện của cộng đồng người Việt Nam tại khu vực.
Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại vùng Viễn Đông đã được hình thành và có những doanh nghiệp hoạt động tương đối thành công. Cùng với đó, cộng đồng người Việt Nam cũng đang hiện diện rất tích cực trong đời sống sở tại.
Nhiều người Việt Nam từng học tập tại Vladivostok sau đó trở thành doanh nhân và có vai trò tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại khu vực. Ông Vlasov cho rằng đây là nền tảng thuận lợi để hình thành thêm những mối liên kết kinh tế mới.
Đáng chú ý, FEFU có truyền thống nghiên cứu và đào tạo về Việt Nam từ năm 1979. Theo ông Vlasov, việc đào tạo Việt Nam học không chỉ cung cấp nhân lực cho các cơ quan nhà nước mà ngày càng có ý nghĩa đối với phát triển quan hệ kinh tế và kinh doanh giữa hai nước.
Tại FEFU, sinh viên Nga học tiếng Việt và nghiên cứu về Việt Nam có cơ hội tiếp xúc với cộng đồng người Việt và doanh nghiệp. Một số sinh viên đã tham gia các dự án hợp tác với Vietjet và Tập đoàn FPT.
Theo ông Vlasov, những nhân lực am hiểu cả ngôn ngữ, văn hóa và thị trường có thể đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp hai nước. Đây là nguồn nhân lực mà các doanh nghiệp đang ngày càng có nhu cầu khi mở rộng hoạt động sang thị trường của nhau.
Cần chuẩn bị kỹ trước khi thâm nhập thị trường
Từ thực tiễn hợp tác với doanh nghiệp, ông Vlasov cho rằng một trong những thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Nga nói chung và vùng Viễn Đông nói riêng là hạn chế về thông tin và hiểu biết thị trường.
Theo ông, doanh nghiệp không chỉ cần nguồn vốn mà còn cần đội ngũ nhân sự có khả năng phân tích thị trường, hiểu văn hóa kinh doanh, nắm được các quy định pháp lý và có khả năng xây dựng quan hệ với đối tác sở tại.
Do đó, thay vì chỉ tìm kiếm phiên dịch viên, doanh nghiệp cần những nhân sự có thể tham gia trực tiếp vào quá trình triển khai dự án, từ nghiên cứu thị trường, xây dựng chiến lược đến tổ chức thực hiện.
Ông Vlasov cho rằng các doanh nghiệp có kinh nghiệm thường tiến hành khảo sát và xây dựng chiến lược trước khi thâm nhập một thị trường mới. Sau bước nghiên cứu là chuẩn bị nguồn lực, đặc biệt là nguồn nhân lực, rồi mới từng bước triển khai hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh đó, các trường đại học có thể đóng vai trò cung cấp nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.
Trong những năm tới, theo ông Vlasov, quan hệ giữa Việt Nam và vùng Viễn Đông của Nga có thể tiếp tục mở rộng trên nền tảng các lợi thế về địa lý, logistics, nguồn tài nguyên, cộng đồng doanh nghiệp và nguồn nhân lực. Việc kết nối những lợi thế này với nhu cầu phát triển của hai bên sẽ quyết định khả năng hình thành những dự án hợp tác mới, không chỉ trong thương mại mà cả trong các lĩnh vực công nghệ, y tế và đào tạo.
