Chia tay với nguồn dầu khí dồi dào và giá rẻ từ Nga, xung đột tại rốn dầu Trung Đông cùng với tắc nghẽn tuyến vận tải huyết mạch Hormuz, châu Âu dường như đang thấm thía với “khoảng trống năng lượng” trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó đoán định.
Việc tìm nguồn nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thay thế để bảo đảm an ninh năng lượng luôn là bài toán không dễ tìm lời giải đối với liên minh cờ xanh. Mục tiêu lấp đầy kho khí đốt dự trữ ngày càng trở nên cấp thiết nhưng cũng là thách thức không nhỏ đối với EU.
Theo số liệu cập nhật của EU, các kho chứa khí đốt của liên minh cờ xanh hiện mới được lấp đầy gần 58% công suất, ít hơn 12% so với cùng kỳ năm 2025. Đây cũng là mức thấp kỷ lục từ khi số liệu này bắt đầu được thống kê năm 2011.
Thời gian từ nay đến mùa đông sắp tới không còn dài, triển vọng đạt mục tiêu lấp đầy 80% kho dự trữ gần như là nhiệm vụ bất khả thi đối với Lục địa già.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông làm gia tăng nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua Eo biển Hormuz-tuyến hàng hải trung chuyển khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu, thị trường năng lượng châu Âu tiếp tục hứng chịu áp lực lớn.
Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng gần gấp đôi từ khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, từ 31 euro (35,71 USD)/MWh tăng lên gần 60 euro/MWh vào cuối tháng 7, trước khi giảm xuống 53 euro/MWh nhờ kỳ vọng tình hình khu vực sẽ hạ nhiệt.
Dù sao, mức giá này vẫn còn dễ thở hơn nhiều so với “kỷ lục không mong muốn” là hơn 300 euro/MWh trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022.
Sau cuộc khủng hoảng này, EU hạ quyết tâm lấp đầy 90% các kho chứa khí đốt trước tháng 11 hằng năm nhằm bảo đảm nguồn cung cho mùa đông lạnh giá.
Tuy nhiên, sau một thời gian trải nghiệm thực tế, liên minh cờ xanh đã phải điều chỉnh mục tiêu xuống còn 80%, và con số này cũng không dễ đạt trong năm nay.
Nguồn cung ngày càng khan hiếm và phải cạnh tranh gay gắt, tuyến vận tải huyết mạch bị đóng cửa, nguy cơ giá khí đốt tại châu Âu “phi mã” là hoàn toàn có thể xảy ra.
Theo dự báo của công ty phân tích thị trường năng lượng Energy Aspects, nếu hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz được khôi phục, giá khí đốt mùa đông năm nay tại Lục địa già có thể dao động từ 60-80 euro/MWh.
Nếu nguồn cung LNG bị đứt gãy và thời tiết mùa đông lạnh hơn, giá khí đốt có thể lên tới 110 euro/MWh trong giai đoạn từ tháng 11 năm nay đến tháng 3/2027.
Chuyên gia David Lewis của công ty tư vấn chiến lược Wood Mackenzie cảnh báo, nếu mùa đông tới khắc nghiệt hoặc kéo dài, EU có thể phải áp dụng các biện pháp hạn chế tiêu thụ khí đốt hoặc chấp nhận mua với mức giá cao để tránh nguy cơ cạn kiệt nguồn dự trữ.
Theo đánh giá của Ủy ban châu Âu (EC), mục tiêu lấp đầy 80% kho dự trữ vẫn đủ để bảo đảm an ninh năng lượng trong mùa đông. Tuy nhiên, giới phân tích dự báo tỷ lệ lấp đầy thực tế trước khi bước vào mùa sưởi ấm chỉ đạt khoảng 70%, có nghĩa là EU sẽ phải cạnh tranh quyết liệt để thu hút các chuyến hàng LNG trên thị trường quốc tế.
Các chuyên gia nhận định rằng, EU “tăng tốc” phát triển hạ tầng nhập khẩu và dự trữ LNG đã giúp đa dạng hóa nguồn cung. Mặt trái là khiến liên minh cờ xanh phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường LNG quốc tế và dễ bị tổn thương trước biến động giá, cũng như phải cạnh tranh gay gắt về nguồn nhập khẩu với các nước châu Á.
Thêm nữa, EU vẫn quyết tâm “đoạn tuyệt” với nguồn khí đốt của Nga vào cuối năm nay. Theo các chuyên gia, việc “ngoảnh mặt” với Nga, cùng với nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt sẽ tiếp tục tạo sức ép lên giá khí đốt, chi phí điện năng của người dân và doanh nghiệp châu Âu ngay trong mùa đông năm nay.
