Nhật thực toàn phần hiếm hoi ở Nam Cực

Ngày 4/12, nhật thực toàn phần duy nhất trong năm đã tạo ra những khoảnh khắc tuyệt đẹp ở Nam Cực. Nhưng đối tượng quan sát được chỉ là những nhà khoa học đang nghiên cứu ở đây và những chú chim cánh cụt.

Các nhà khoa học Chile và Mỹ nhìn nhật thực toàn phần từ sông băng Union ở Nam Cực vào ngày 4/12. Ảnh: FELIPE TRUEBA/Imagen Chile.
Các nhà khoa học Chile và Mỹ nhìn nhật thực toàn phần từ sông băng Union ở Nam Cực vào ngày 4/12. Ảnh: FELIPE TRUEBA/Imagen Chile.

Khi xảy ra nhật thực, mặt trăng di chuyển giữa mặt trời và Trái đất rồi chiếu bóng xuống Trái đất. Hiện tượng nhật thực toàn phần lần này xảy ra khi mặt trời, mặt trăng và Trái đất, được xếp thẳng hàng một cách hoàn hảo. Thời gian khi phần tối nhất của bóng mặt trăng che phủ bề mặt Trái đất chỉ kéo dài tối đa 1 phút 54 giây. Vì nhật thực xảy ra khi mặt trăng đi qua phía trước mặt trời, nên chỉ có một dải hẹp của Trái đất rơi vào bóng rất nhỏ của mặt trăng, đó là Nam Cực.

Theo Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ NASA, nhật thực một phần bắt đầu vào lúc 2 giờ sáng EST ngày 4/12 giờ địa phương và chỉ có vỏn vẹn gần 2 phút nhật thực toàn phần vào lúc 2 giờ 44 phút sáng, trước khi kết thúc lúc 3 giờ 6 phút sáng.

NASA đã truyền hình trực tiếp hình ảnh của nhật thực do các nhà khoa học của Đoàn thám hiểm Nam Cực JM Pasachoff gửi về từ điểm quan sát của họ ở Trại Union Glacier, Nam Cực.

Nhật thực toàn phần còn quét qua Trạm nghiên cứu Palmer với số người thông thường trong mùa hè khoảng 40 người) và nhật thực một phần đi qua Trạm nghiên cứu McMurdo lớn hơn nhiều với khoảng 1.000 người.

Nhật thực toàn phần hiếm hoi ở Nam Cực -0
Các nhà khoa học Chile và Mỹ đang xem nhật thực từ sông băng Union ở Nam Cực vào ngày 4/12. Ảnh: Imagen Chile.

Nhưng số lượng sinh vật "xem" nhật thực lớn nhất ở Nam Cực có thể là chim cánh cụt hoàng đế. Theo ước tính năm 2020 của Tổ chức bảo tồn cá và động vật hoang dã Mỹ, có đến 650.000 chim cánh cụt đang sinh sống tại đây.

Quan sát được nhật thực hiếm hoi này còn có một số người có điều kiện đã đặt mua được chuyến bay qua Nam Cực vào thời điểm diễn ra nhật thực. Theo Forbes, hai chuyến bay ngắm cảnh đã được lên kế hoạch khởi hành từ Santiago, Chile và từ Melbourne, Australia để quan sát nhật thực ở Nam Cực với mức giá đắt đỏ dao động từ 6.500 đến 9.100 USD cho mỗi hàng ghế ba chỗ ngồi.

Nhật thực toàn phần hiếm hoi ở Nam Cực -0
Mặt trăng đi qua phía trước mặt trời trong hiện tượng nhật thực toàn phần duy nhất vào năm 2021. Bức ảnh được cắt video do hai nhà khoa học Theo Boris và Christian Lockwood của Đoàn thám hiểm Nam Cực JM Pasachoff ghi lại từ điểm quan sát ở Trại Union Glacier, Nam Cực vào ngày 4/12.

Mặc dù những người bên ngoài Nam Cực không được xem nhật thực toàn phần, nhưng một số người có thể quan sát được nhật thực một phần, khi mặt trời, mặt trăng và Trái đất không xếp thẳng hàng. NASA cho biết, nhật thực một phần lần này quan sát được từ Saint Helena, Namibia, Lesotho, Nam Phi, Nam Georgia và Quần đảo Sandwich, Quần đảo Crozet, Quần đảo Falkland, Chile, New Zealand và Australia.

Nhật thực toàn phần hiếm hoi ở Nam Cực -0
Khoảnh khắc mặt trời ló ra sau mặt trăng tạo ra  hiệu ứng "nhẫn kim cương" trong hiện tượng nhật thực toàn phần vào ngày 4/12. Ảnh: Theo Boris và Christian Lockwood / NASA TV)

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại Điểm phục vụ hành chính công phường Đống Đa (Thành phố Hà Nội). (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Phát huy nguồn lực dữ liệu trong đổi mới mô hình tăng trưởng

Sự bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng liên quan đã khiến dữ liệu trở thành một nguồn lực chiến lược. Khi nước ta chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dữ liệu giữ vai trò trung tâm, kết nối công nghệ, tri thức và quản trị.

Đội thi Trung tâm 186 tham gia cuộc thi Chiến binh mạng đa quốc gia tại Thái Lan.

Khi tri thức trở thành sức mạnh chiến đấu

Tại Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, những đề tài nghiên cứu không nằm yên trên giá sách. Chúng được đưa thẳng vào huấn luyện, vào thực chiến và đang dần trở thành một thứ vũ khí thật sự, mở ra một hướng phát triển mới trong xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ.

Khơi thông nguồn lực thúc đẩy công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 57-NQ/TW đang tạo động lực thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, với nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị bay không người lái (UAV) hay công nghệ sinh học đã sẵn sàng bước vào giai đoạn ứng dụng. Song để tạo đột phá, Việt Nam vẫn cần khơi thông các nút thắt về thể chế...

Nhân viên Công ty cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam sử dụng nền tảng ứng dụng AI hỗ trợ tra cứu, phân tích và rà soát pháp lý.

AI hỗ trợ rà soát pháp lý

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát pháp lý đang trở thành xu hướng tại nhiều cơ quan, doanh nghiệp. Không chỉ giúp rút ngắn thời gian tra cứu, đối chiếu, công nghệ này còn hỗ trợ phát hiện sớm những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, nâng cao chất lượng văn bản và hiệu quả tuân thủ pháp luật.

Sử dụng drone phun thuốc bảo vệ thực vật cho lúa tại Công ty cổ phần thiết bị bay AgriDrone Việt Nam. (Ảnh AgriDrone Việt Nam)

Tối ưu hóa hiệu quả thiết bị không người lái trong nông nghiệp

Việc ứng dụng thiết bị không người lái (drone/UAV) trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam đang có bước phát triển nhanh, từng bước chuyển từ thí điểm sang ứng dụng thực tiễn trên diện rộng. Điều này đặt ra yêu cầu xây dựng một giải pháp đồng bộ giữa sản phẩm, thiết bị và quy trình sử dụng nhằm tối ưu hóa hiệu quả của drone.

Hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại của Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) phục vụ đào tạo và nghiên cứu công nghệ bán dẫn. (Ảnh VNU)

Khoa học cơ bản và năng lực tự chủ quốc gia

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, khoa học cơ bản ngày càng trở thành nền tảng của công nghệ lõi và năng lực tự chủ quốc gia. Tuy nhiên, để tri thức khoa học thật sự chuyển hóa thành sức cạnh tranh, yêu cầu đặt ra là xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu có chiều sâu...

Sản phẩm nghi vấn giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại và xuất nhập khẩu Lộc Thành bị Hải quan cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp (tỉnh Tây Ninh) thu giữ.

Ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Công tác chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay không còn đơn thuần chỉ bảo vệ một nhãn hiệu mà là câu chuyện bảo vệ năng lực cạnh tranh quốc gia, an ninh kinh tế trong thời đại mà giá trị của nền kinh tế tập trung ở trí tuệ, dữ liệu và sáng tạo.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cùng lãnh đạo Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam thực hiện nghi thức ký kết thỏa thuận hợp tác. (ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Phát huy hạ tầng bưu chính, tạo động lực mới cho chuyển đổi số, cải cách hành chính ở Khánh Hòa

Ngày 10/7, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đã ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030, mở ra bước phát triển mới trong việc khai thác đồng bộ hạ tầng bưu chính phục vụ cải cách hành chính, chuyển đổi số, thương mại điện tử, logistics và các dịch vụ công ích trên địa bàn tỉnh.

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Đề xuất đãi ngộ 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư

Dự thảo Thông tư quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đề xuất mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm xây dựng cơ chế đãi ngộ đủ sức cạnh tranh để thu hút, giữ chân nhân tài, từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Các học viên thực hành khai thác và phân tích dữ liệu mở của NASA dưới sự hướng dẫn của cố vấn.

Khơi dậy tư duy khoa học cho học sinh từ dữ liệu mở của NASA

Ngày 8/7, Trại hè Khám phá dữ liệu mở 2026 (NASA Open Data Camp 2026) khai mạc tại Trung tâm Hoa Kỳ Hà Nội, mang đến cơ hội để 80 học sinh từ 14 đến 17 tuổi tiếp cận với nguồndữ liệu mở của Cơ quan hàng không và vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), đồng thời rèn luyện tư duy khoa học và kỹ năng giải quyết vấn đề dựa trên dữ liệu.

Các đại biểu tham quan tại VCCA 2025. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Robot, AI và drone Make in Vietnam trước cơ hội bứt phá

Không chỉ là diễn đàn khoa học, Hội nghị khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) hướng tới mục tiêu kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ chiến lược như robot, AI, drone và tự động hóa thông minh.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Khơi thông nguồn lực thể chế để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực bứt phá

Trong kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, yêu cầu cấp thiết đặt ra là xây dựng một hệ thống pháp luật thực sự kiến tạo phát triển, nơi thể chế không còn là điểm nghẽn mà trở thành động lực giải phóng mọi nguồn lực, khơi dậy và phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của con người Việt Nam.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và sứ mệnh dẫn dắt ngành hạt nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Sáng 7/7, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VinAtom) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (26/4/1976-26/4/2026), đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ xây dựng, phát triển và cống hiến cho ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.