Nhận diện nguy cơ tự tử ở trẻ vị thành niên

Để bảo vệ sức khỏe tinh thần của con em mình, ngăn ngừa những hệ quả đáng tiếc xảy ra, các bậc phụ huynh cần được trang bị kiến thức đầy đủ để ngăn chặn sớm nguy cơ tự tử ở trẻ vị thành niên.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Mai Hương - Trưởng Khoa Sức khỏe Vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo một số dấu hiệu nguy cơ tự tử ở trẻ vị thành niên. (Ảnh: SƠN TÙNG)
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Mai Hương - Trưởng Khoa Sức khỏe Vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo một số dấu hiệu nguy cơ tự tử ở trẻ vị thành niên. (Ảnh: SƠN TÙNG)

Lúc 9 giờ 45 phút ngày 21/2, Tổ tuần tra, kiểm soát của Trạm Kiểm tra, giám sát trên sông, vịnh thuộc Biên phòng cửa khẩu cảng Hải Phòng do Trung tá Quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Văn Dung làm Tổ trưởng đã cứu kịp thời cháu T.L.D (nữ, khoảng 17 tuổi), trú tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng nhảy cầu tự tử.

Cũng như D., không ít trẻ vị thành niên đi đến giải pháp kết thúc cuộc sống của mình vì không chịu được những áp lực học tập, bạo lực học đường, mâu thuẫn với gia đình, bạn bè... Nhiều gia đình đến khi mất con rồi mới đau xót nhận ra con mình đã có những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tự tử từ trước.

Dấu hiệu cảnh báo trẻ vị thành niên có nguy cơ tự tử

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Mai Hương - Trưởng Khoa Sức khỏe Vị thành niên, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hành vi tự tử ở trẻ vị thành niên. Một trong những yếu tố chính là các rối loạn tâm thần như lo âu, trầm cảm và căng thẳng do áp lực học tập, mâu thuẫn gia đình hoặc mối quan hệ bạn bè.

Đặc biệt, trong những năm gần đây, bạo lực học đường cũng là nguyên nhân lớn khiến nhiều trẻ rơi vào trạng thái suy sụp, bị cô lập hoặc bị tấn công cả về thể chất và tâm lý.

Bên cạnh đó, những biến động cảm xúc mạnh mẽ trong lứa tuổi này khiến trẻ đôi khi không thể lựa chọn những cách ứng phó thích hợp, dẫn đến những hành vi tự tử. Đó có thể được là hành vi né tránh khi trẻ gặp những căng thẳng, mâu thuẫn, xung đột, bế tắc khó giải quyết trong cuộc sống. Một số trẻ chia sẻ về cảm giác trống rỗng, không tìm thấy ý nghĩa cuộc sống.

Trẻ vị thành niên (từ 10-19 tuổi) là độ tuổi có những thay đổi mạnh mẽ về tâm, sinh lý. Giai đoạn này, trẻ trải qua sự biến đổi về cơ thể, dậy thì, phát triển hormone và nhu cầu muốn độc lập. Đây là giai đoạn rất phong phú về mặt cảm xúc, nhưng cũng ẩn chứa nhiều nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe tâm thần.

Theo bác sĩ Mai Hương, tự tử là một vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng, đang ngày càng gia tăng không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và CDC Hoa Kỳ, tự tử là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 2 ở trẻ em và thanh niên từ 15-30 tuổi.

Tại Việt Nam, theo một khảo sát về sức khỏe tâm thần ở lứa tuổi học sinh trung học phổ thông được thực hiện bởi UNICEF Việt Nam cho thấy cứ khoảng 6 trẻ thì có 1 trẻ đã từng suy nghĩ nghiêm túc đến việc tự tử trong vòng 12 tháng qua.

"Đây là con số đáng báo động, đòi hỏi chúng ta phải có những biện pháp phát hiện sớm, giúp ngăn ngừa và hỗ trợ cho những học sinh, trẻ vị thành niên có suy nghĩ, ý tưởng, hành vi tự tử", bác sĩ Hương nói.

Chuyên gia này nhấn mạnh, việc nhận diện sớm hành vi tự tử ở trẻ vị thành niên rất quan trọng, đòi hỏi sự quan tâm từ gia đình, nhà trường và cộng đồng. Cha mẹ cần chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo, từ những lời nói, sự thay đổi cảm xúc rõ ràng đến các dấu hiệu kín đáo của trẻ.

Một số dấu hiệu cần chú ý bao gồm: Trẻ trở nên chán nản, ngại giao tiếp, thu mình, thường xuyên nói về những điều tiêu cực; trẻ có những lời dặn dò với người thân hoặc tìm kiếm thông tin về tự tử.

Bên cạnh đó, trẻ thay đổi hành vi và cảm xúc rõ rệt mà không có lý do rõ ràng, như chán học, xa lánh bạn bè, hay thể hiện sự tuyệt vọng.

Cha mẹ cũng đặc biệt lưu ý: Khi trẻ bày tỏ suy nghĩ về tự tử, cha mẹ không nên chủ quan, vì đó có thể là dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng cần được lắng nghe và chia sẻ.

Cha mẹ cần hiểu rõ tâm lý và đặc điểm phát triển của trẻ ở độ tuổi vị thành niên. Trẻ cần không gian riêng để phát triển và thể hiện bản thân, nhưng đồng thời cũng cần sự gần gũi, chia sẻ và thấu hiểu từ cha mẹ.

Cha mẹ cần làm gì ngăn ngừa hành vi dại dột của trẻ

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Mai Hương nhấn mạnh, để ngăn ngừa hành vi tiêu cực, cha mẹ có thể tạo ra một môi trường sống lành mạnh, khuyến khích giao tiếp cởi mở giữa các thành viên trong gia đình, tránh việc quá bận rộn mà không dành thời gian cho con.

Lắng nghe và chia sẻ cùng trẻ thay vì áp đặt, ép buộc con phải làm theo ý mình. Điều này giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng và không bị bỏ rơi.

Cha mẹ sẽ hãy luôn là điểm tựa để khi trẻ gặp những khó khăn sẽ quay về nói chuyện, chia sẻ và nhận được sự trợ giúp của cha mẹ.

Tại Việt Nam, theo một khảo sát về sức khỏe tâm thần ở lứa tuổi học sinh trung học phổ thông được thực hiện bởi UNICEF Việt Nam cho thấy cứ khoảng 6 trẻ thì có 1 trẻ đã từng suy nghĩ nghiêm túc đến việc tự tử trong vòng 12 tháng qua.

Bên cạnh đó, nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường học tập an toàn và hỗ trợ trẻ phát triển tâm lý khỏe mạnh. Do đó, nhà trường cần có các biện pháp phòng ngừa như: Tạo môi trường học tập không có áp lực, khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ngoại khóa, vui chơi, và thể hiện cá tính.

Nhà trường cần phát hiện sớm những trường hợp có dấu hiệu bạo lực học đường và những thay đổi về tâm trạng cũng như sa sút về học tập mà không rõ nguyên nhân, trẻ trong trạng thái không muốn đi học, từ chối tiếp xúc... để từ đó thông báo kịp thời với cha mẹ, từ đó phối hợp với cha mẹ lên kế hoạch để hỗ trợ cho trẻ.

Các trường học nên có phòng tham vấn học đường để trẻ có thể tìm đến khi cần sự hỗ trợ về tâm lý.

Có thể bạn quan tâm

Ê-kíp các bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch, giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Kỹ thuật vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch giúp bác sĩ lấy đủ mô hạch trong khoang cần đánh giá, hỗ trợ phát hiện ổ di căn kích thước rất nhỏ, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết. Qua đó, người bệnh mắc tuyến giáp được kiểm soát tổn thương hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo đảm an toàn sau phẫu thuật.

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo dự chương trình "Kết nối yêu thương" của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Trong phòng mổ của Bệnh viện E, các ê kíp phẫu thuật đã dành phút trang nghiêm để nói lời tiễn biệt và tri ân người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Sáu cuộc đời được trao cơ hội sống từ một người hiến tạng

Từ một người bệnh không may qua đời sau khi chết não do đuối nước, nghĩa cử hiến tạng của gia đình đã mở ra cơ hội sống cho 6 người bệnh ở cả ba miền. Trái tim, gan, 2 quả thận và 2 giác mạc được kịp thời đưa đến các bệnh viện để ghép, tiếp nối sự sống và hoàn thành tâm nguyện của người đã khuất.

Bác sĩ thăm khám người bệnh sau 48 giờ nhập viện. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tây Ninh: Cứu sống người phụ nữ trẻ bị sét đánh

Trở về nhà giữa cơn mưa giông dữ dội, cô gái trẻ bất ngờ bị sét đánh ngã gục xuống đường, rơi vào tình trạng nguy kịch với rối loạn nhịp tim và nhiều tổn thương trên cơ thể. Hơn 48 giờ giành giật sự sống tại Phòng Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ đã thành công giúp cô vượt qua cơn nguy kịch.

Đoàn công tác Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tham quan Phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Y sinh và Cấy ghép (NIFE), Hannover. (Ảnh: BVCC)

Mở rộng hợp tác chuyên sâu về chấn thương chỉnh hình giữa Việt Nam và Đức

Vừa qua, tại thành phố Hannover (Cộng hòa Liên bang Đức), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện DIAKOVERE Annastift đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, mở ra hướng hợp tác chuyên sâu về hội chẩn, đào tạo, nghiên cứu khoa học và tiếp nhận, chuyển giao các kỹ thuật tiên tiến.

Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình triển khai can thiệp điện quang DSA. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Rút ngắn khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao

Người dân được tiếp cận y tế chất lượng cao sớm hơn, thuận lợi hơn; người bệnh nặng có thêm cơ hội được cứu sống trong thời gian vàng; gia đình giảm chi phí khi không phải đi xa; năng lực y tế của cả khu vực cùng mạnh lên… Đó là những hiệu quả nhìn thấy được sau hơn ba tháng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.