Nhân bản vô tính loài chồn chân đen có nguy cơ tuyệt chủng

Các nhà khoa học Mỹ vừa công bố nhân bản thành công một loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, đó là một con chồn chân đen được nhân bản từ gen của một cá thể chồn đã chết hơn 30 năm trước.

Elizabeth Ann, con chồn chân đen đầu tiên được nhân bản vô tính và là loài có nguy cơ tuyệt chủng đầu tiên của Mỹ được nhân bản chụp ngày 29-1, lúc được 50 ngày tuổi. Ảnh: Tổ chức Cá và Động vật Hoang dã Mỹ.
Elizabeth Ann, con chồn chân đen đầu tiên được nhân bản vô tính và là loài có nguy cơ tuyệt chủng đầu tiên của Mỹ được nhân bản chụp ngày 29-1, lúc được 50 ngày tuổi. Ảnh: Tổ chức Cá và Động vật Hoang dã Mỹ.

Con chồn cái được nhân bản có tên Elizabeth Ann, chào đời ngày 10-12-2020 và được công bố hôm 18-2, trông rất dễ thương. Nhưng đó là loài động vật hoang dã chuyên ăn động vật, không giống người mẹ nuôi đã mang thai nó là loài chồn hương được nuôi nhốt.

Elizabeth Ann sinh ra và đang được nuôi dưỡng tại một cơ sở nuôi chồn hương chân đen của Tổ chức Cá và Động vật hoang dã Mỹ. Đây là bản sao di truyền của một con chồn hương có tên là Willa đã chết vào năm 1988 và cơ thể của nó đã được đông lạnh trong những ngày đầu của công nghệ DNA.

Chồn hương chân đen là một loại chồn dễ nhận biết bởi phần quanh mắt sẫm trông giống như mặt nạ của tên cướp. Chúng bí ẩn và sống về đêm, thức ăn chủ yếu của chúng những con chó đồng cỏ.

Ngay cả trước khi được nhân bản, chồn chân đen đã là một câu chuyện bảo tồn thành công. Chúng đã tuyệt chủng do mất môi trường sống khi các chủ trang trại bắn và đầu độc các đàn chó đồng cỏ vì chúng không thích hợp cho việc chăn nuôi gia súc - cho đến khi một con chó trang trại tên là Shep mang một con chồn chân đen đã chết về nhà ở Wyoming vào năm 1981. Quần thể còn sót lại của vài chục con chồn chân đen được duy trì cho đến khi loài vật này bị coi là tuyệt chủng trong tự nhiên vào năm 1987.

Những năm 1990, các nhà khoa học thu thập số chồn chân đen còn lại cho một chương trình nhân giống nuôi nhốt đã thả hàng nghìn con chồn chân đen tại hàng chục địa điểm ở miền tây Mỹ, Canada và Mexico.

Tuy nhiên, tất cả những con chồn được nhân giống cho đến nay đều là hậu duệ của chỉ bảy con chồn có quan hệ họ hàng gần, giống nhau về mặt di truyền, khiến những con chồn ngày nay có khả năng bị nhiễm ký sinh trùng đường ruột và bệnh dịch hạch.

Công nghệ nhân bản thúc đẩy nỗ lực bảo tồn

Nhân bản vô tính loài chồn chân đen có nguy cơ tuyệt chủng -0
Elizabeth Ann, con chồn cái chân đen được nhân bản vô tính lúc tròn 48 ngày tuổi. Ảnh: Tổ chức Cá và Động vật Hoang dã Mỹ chụp ngày 27-1.

Con chồn Willa cũng có thể di truyền gen của mình theo cách thông thường, nhưng chú chồn con mà nó sinh ra đã chết.

Khi Willa chết, Văn phòng Wyoming Game and Fish đã gửi các mô của nó đến một “vườn thú đông lạnh” do San Diego Zoo Global điều hành, nơi đang bảo quản các tế bào từ hơn 1.100 loài và phân loài trên toàn thế giới.

Kỹ thuật nhân bản có thể giúp hồi phục những loài đã tuyệt chủng. Một con ngựa hoang Mông Cổ đã được nhân bản và được sinh ra vào mùa hè năm ngoái tại một cơ sở ở Texas.

Anh Ben Novak, nhà khoa học chính của Revive & Restore, tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào bảo tồn công nghệ sinh học đã phối hợp nhân bản chồn và ngựa, cho biết: “Công nghệ sinh học và dữ liệu bộ gen thực sự có thể tạo ra sự khác biệt trong nỗ lực bảo tồn”.

Điều phối viên chương trình phục hồi chồn chân đen Pete Gober, thuộc Tổ chức Cá và Động vật hoang dã Mỹ nói: “Với những kỹ thuật nhân bản này, về cơ bản, chúng ta có thể đóng băng thời gian và tái tạo những tế bào đó”.

Nhân bản là tạo ra một loài thực vật hoặc động vật mới bằng cách sao chép các gen của động vật hiện có. Công ty Viagen có trụ sở tại Texas, nơi kinh doanh việc nhân bản mèo cưng với giá 35.000 USD và chó với giá 50.000 USD, cũng chính là nơi đã nhân bản ngựa hoang đến từ Mông Cổ. Tương tự như chồn chân đen, khoảng 2.000 con ngựa loài Przewalski của Mông Cổ còn sống sót là hậu duệ của chỉ một chục cá thể loài này.

Công ty Viagen đã phối hợp của Revive & Restore, một tổ chức bảo tồn động vật hoang dã tập trung vào công nghệ sinh học nhân bản chồn chân đen từ phôi của Willa. Bên cạnh việc nhân bản, tổ chức Revive & Restore còn thúc đẩy nghiên cứu di truyền về các dạng sống khác nhau, từ sao biển đến báo đốm.

Bà Ryan Phelan, người đồng sáng lập và Giám đốc điều hành của Revive & Restore cho biết: “Làm thế nào chúng ta có thể thực sự áp dụng một số tiến bộ  khoa học để bảo tồn? Vì bảo tồn cần nhiều công cụ kỹ thuật hơn. Đó là toàn bộ động lực của chúng tôi. Nhân bản chỉ là một trong những công cụ”.

Elizabeth Ann và các bản sao của Willa trong tương lai sẽ tạo thành một dòng chồn chân đen mới để nghiên cứu. Ông Gober cho biết, hiện tại không có kế hoạch thả chúng vào tự nhiên.

Anh Novak, nhà khoa học hàng đầu tại Revive & Restore cho biết, nỗ lực kéo dài bảy năm để nhân bản một con chồn chân đen nhằm hiện thực hóa những điều mang tính lý thuyết và cho thấy công nghệ sinh học có thể giúp cho việc bảo tồn ngày nay. Vào tháng 12 năm ngoái, Novak đã cùng gia đình lái xe đến Fort Collins để xem trực tiếp thành quả này.

Anh Novak nói: “Tôi hoàn toàn phải tận mắt nhìn thấy bản sao xinh đẹp của chúng tôi. Không có gì đáng kinh ngạc hơn thế."

Nhóm của Novak còn dự định nhân bản loài chim bồ câu đã tuyệt chủng hơn một thế kỷ. Nhân bản chim được xem là thách thức hơn nhiều so với động vật có vú, vì đây là loài đẻ trứng. Hơn thế nữa, nhóm thậm chí còn cố gắng mang loài voi ma mút lông cừu, một sinh vật đã tuyệt chủng hàng nghìn năm trở lại với cuộc sống ngày nay.

Có thể bạn quan tâm

EU chính thức triển khai dự án IRIS². (Ảnh: TELECOM REVIEW EUROPE)

EU củng cố chủ quyền số

Việc Ủy ban châu Âu (EC) vừa chính thức ký thỏa thuận triển khai chòm sao vệ tinh IRIS² với liên danh SpaceRISE đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với không gian số và địa chính trị của Liên minh châu Âu (EU). Dự án là bước đi quan trọng nhất của EU trong thập niên này nhằm thiết lập tự chủ chiến lược và bảo vệ chủ quyền số.

Bên trong Văn phòng phần cứng Google tại Đài Loan (Trung Quốc). (Ảnh: Google)

Trải nghiệm có trách nhiệm với những công nghệ “tỷ đô”

Tháng 8/2026 đánh dấu một cột mốc mang tính biểu tượng trong lịch sử công nghệ thông tin toàn cầu. Trí tuệ nhân tạo (AI) đã chính thức trở thành một phần thiết yếu của đời sống con người với những con số biết nói và những thách thức an ninh chưa từng có.

Giới thiệu thiết bị công nghệ của các startup tại sự kiện Demo Day 2026. (Ảnh: VIỆT LAN)

Tạo không gian thử nghiệm cho đổi mới sáng tạo

Từ phát triển sản phẩm mẫu, thử nghiệm trong môi trường thực tế đến kết nối thị trường, một số chương trình và chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đang chú trọng hơn tới khâu kiểm chứng công nghệ. Điều này đặt ra yêu cầu hình thành những không gian giúp ý tưởng được thử nghiệm, hoàn thiện và từng bước đi vào thực tiễn.

Tổ hợp robot logistics thông minh và camera giám sát lái xe ứng dụng AI đến từ Viettel Post. (Ảnh: Viettel cung cấp)

Viettel đứng số một thế giới tại Giải thưởng kinh doanh quốc tế danh giá IBA 2026

Vượt qua hàng nghìn tổ chức đến từ 78 quốc gia, vùng lãnh thổ, với 17 giải Vàng, 8 giải Bạc và 3 giải Đồng, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel là doanh nghiệp giành nhiều giải thưởng nhất tại International Business Awards 2026 (IBA 2026), trong đó riêng giải Vàng gần gấp đôi số lượng đơn vị xếp thứ hai.

Kỹ thuật viên VNPT khảo sát nhu cầu sử dụng Internet của từng gia đình và tư vấn giải pháp phù hợp. (Ảnh: VNPT)

Xóa những “điểm mù” trong ngôi nhà hiện đại

Một căn nhà có thể vẫn có Internet, có WiFi nhưng chưa chắc mọi không gian đều được kết nối và kiểm soát như gia chủ mong muốn. Có nơi WiFi yếu khi ở cuối hành lang, tín hiệu chập chờn ở tầng trên. Những bất tiện này thường không đủ lớn để người dùng lập tức thay đổi hệ thống, nhưng lại dễ xuất hiện đúng lúc cần kết nối nhất.

BiboWatch là sự kết hợp giữa đồng hồ thông minh đeo tay và SIM điện thoại tích hợp dữ liệu di động. (Ảnh: VNPT)

Làm sao để luôn biết con an toàn khi không ở bên?

Xã hội hiện đại tạo cho trẻ nhiều cơ hội học tập, vui chơi và khám phá, nhưng cũng đặt ra không ít mối quan tâm đối với cha mẹ. Khi con bắt đầu tự đến trường, tham gia các lớp học ngoại khóa hay vui chơi cùng bạn bè, điều phụ huynh mong muốn nhất là biết con đang ở đâu, an toàn hay không và có thể kết nối với con bất cứ lúc nào.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: ITPC)

Ba điểm nghẽn cản trở doanh nghiệp ứng dụng AI

Mặc dù làn sóng AI đang thúc đẩy cuộc đua đầu tư công nghệ mạnh mẽ nhưng phần lớn doanh nghiệp vẫn chưa thể chuyển hóa lợi thế này thành kết quả thực chất. Nguyên nhân do vướng ba điểm nghẽn: dữ liệu phân mảnh trên nhiều hệ thống, thông tin thiếu chuẩn xác, sự mất kết nối giữa khâu phân tích và thực thi hành động.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại lễ ký kết. (Ảnh: FPT)

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Hợp tác quốc tế giúp Việt Nam chủ động tham gia chuỗi giá trị trí tuệ nhân tạo toàn cầu

FPT và Mila - Viện nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu thế giới vừa ký kết hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực và chuyển giao tri thức. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kỳ vọng hợp tác góp phần tạo giải pháp thiết thực, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và định hình quy chuẩn quản trị AI toàn cầu.

Đại diện Viện VPI và Beicip-Franlab Asia ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong thăm dò, khai thác dầu khí. (Ảnh: VPI)

Tăng cường hợp tác nghiên cứu công nghệ trong thăm dò, khai thác dầu khí

Ngày 13/8, tại Hà Nội, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) thuộc Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và Beicip Technology Solutions Sdn. Bhd. (Beicip-Franlab Asia) đã ký kết Biên bản ghi nhớ tăng cường hợp tác trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ phục vụ hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí.

PILA (Việt Nam) ký kết hợp tác chiến lược cùng TOTM Technologies (Singapore). (Ảnh: NGỌC ANH)

Thúc đẩy hạ tầng niềm tin số xuyên biên giới trong khu vực ASEAN

Trong tiến trình chuyển dịch sang môi trường số, việc xác thực danh tính, chứng từ và dữ liệu đã trở thành điều kiện tiên quyết nhằm thúc đẩy thương mại xuyên biên giới. Bên cạnh hạ tầng kết nối và hạ tầng dữ liệu, các giao dịch số đòi hỏi một cơ chế kiểm chứng độc lập, nhanh chóng và bảo đảm tính tin cậy giữa các bên.

Các đại diện hai bên Việt Nam-Nhật Bản ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác tại diễn đàn. (Ảnh: MINH ĐỨC)

Đưa hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong đổi mới sáng tạo ngày càng đi vào chiều sâu, kiến tạo các giá trị mới

Các nhà quản lý, các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, trường đại học và đại biểu tham dự diễn đàn đều bày tỏ tin tưởng, hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, từ kết nối sang hợp tác, từ hợp tác sang cùng phát triển và cùng tạo ra những giá trị mới.

Techpro Corp., SongHan Incubator, Hội Tự động hóa Đà Nẵng ký Biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai sáng kiến trong giai đoạn khởi động.

Đà Nẵng: Khởi động sáng kiến Tech Circle thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ tại miền trung

Chiều 12/8, tại Đà Nẵng, Techpro Corp., SongHan Incubator, Hội Tự động hóa Đà Nẵng đã phối hợp khởi động sáng kiến Tech Circle thông qua chương trình Tech Circle #01. Đây là sáng kiến hướng tới việc tạo lập một không gian trao đổi thường xuyên, kết nối doanh nghiệp, chuyên gia, trường đại học, start-up và các tổ chức công nghệ.