Nhà ở xã hội trước cơ hội mới

Sau nhiều năm loay hoay với hàng loạt vướng mắc về thủ tục hành chính và cơ chế đầu tư, lĩnh vực nhà ở xã hội hiện đang đứng trước một cơ hội mới khi hàng loạt chính sách tháo gỡ khó khăn đã được ban hành.

Dự án nhà ở xã hội Vĩnh Lộc D'Gold, Thành phố Hồ Chí Minh đã bàn giao để đưa vào hoạt động nửa cuối 2025. (Ảnh: PV)
Dự án nhà ở xã hội Vĩnh Lộc D'Gold, Thành phố Hồ Chí Minh đã bàn giao để đưa vào hoạt động nửa cuối 2025. (Ảnh: PV)

Đáng chú ý là Nghị quyết 201/2025 của Quốc hội (Nghị quyết 201), có hiệu lực từ ngày 1/6/2025 với những quy định cởi mở, cắt giảm đến 70% thủ tục hành chính. Đây được xem là "cú huých" thể chế lớn nhất từ trước đến nay cho phát triển nhà ở xã hội, mang theo kỳ vọng về việc tháo gỡ tận gốc những điểm nghẽn kéo dài của lĩnh vực này.

Tuy nhiên, từ góc nhìn thực tiễn của doanh nghiệp trực tiếp triển khai, hành trình này vẫn còn nhiều gian nan khi một số bất cập vẫn còn hiện hữu và hơn hết là việc thực thi chính sách còn nhiều bất cập. Cụ thể, một trong những bất cập lớn mà doanh nghiệp gặp phải là quy định về cấp phép xây dựng.

Dù Nghị quyết 201 và Nghị định 192/2025 hướng dẫn Nghị quyết 201 đã quy định rõ: "Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật khác có quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ, ưu đãi thuận lợi hơn Nghị quyết này thì đối tượng được hưởng hỗ trợ, ưu đãi được lựa chọn áp dụng cơ chế, chính sách hỗ trợ, ưu đãi đó", nhưng trên thực tế, chính quyền địa phương lại không áp dụng.

Một điểm nghẽn khác là chính sách về đất. Quy định cũ cho phép nếu doanh nghiệp tự tạo quỹ đất để làm nhà ở xã hội thì Nhà nước sẽ hoàn trả chi phí đất, nhằm giúp giá thành sản phẩm giảm nhưng với Nghị quyết 201, cơ chế này đã thay đổi. Quy định mới yêu cầu chi phí đất được đưa thẳng vào chi phí đầu tư dự án, tính theo bảng giá đất của Nhà nước. Điều này dẫn tới nghịch lý, cùng là nhà ở xã hội, nhưng dự án được Nhà nước giao đất và dự án doanh nghiệp tự mua đất chắc chắn sẽ có giá bán khác nhau.

Thực tế còn bất hợp lý hơn khi Nghị quyết 201 quy định chi phí thuê, mua đất chỉ được xác định theo bảng giá của loại đất trước khi chuyển mục đích sử dụng. Trong khi đó, phần lớn quỹ đất mà doanh nghiệp mua để làm nhà ở xã hội vốn là đất nông nghiệp phải chuyển đổi sang đất ở, mà giá đất nông nghiệp tính theo giá của Nhà nước thì luôn thấp hơn giá thực tế trên thị trường.

Không chỉ cơ chế đất đai, các thủ tục liên quan cũng khiến doanh nghiệp nản lòng. Theo Nghị định 151/2025 về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực đất đai, doanh nghiệp được miễn toàn bộ tiền thuê đất có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại Ủy ban nhân dân cấp xã với thẩm quyền giải quyết các đầu việc: Giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất. Nhưng thực tế, có doanh nghiệp nộp hồ sơ từ ngày 30/7 nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết do cơ quan cấp xã còn lúng túng cần phải xin ý kiến sở, ngành liên quan khiến cho thay vì rút ngắn khi thực hiện chính quyền 2 cấp, thủ tục còn kéo dài gấp nhiều lần so với trước.

Không thể phủ nhận những nỗ lực đáng kể của cơ quan quản lý Nhà nước trong thời gian gần đây khi liên tục ban hành các chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Thực tế cũng đã ghi nhận một vài chuyển biến tích cực. Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, từ năm 2021 đến nay, cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội đã và đang được triển khai, với quy mô hơn 633.000 căn hộ. Trong đó, có 146 dự án đã hoàn thành (hơn 103.000 căn), 144 dự án đang xây dựng (hơn 127.000 căn) và 402 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư (hơn 400.000 căn).

nhaxhhn.jpg
Một trong nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội. (Ảnh: PV)

Đặc biệt, riêng 7 tháng đầu năm 2025, tiến độ triển khai đã có bước bứt phá khi cả nước hoàn thành 36.862 căn, bằng hơn 80% kết quả của cả năm 2024 và gấp hơn 7 lần so với năm 2022. Đáng khích lệ hơn, 9/31 địa phương được giao chỉ tiêu năm 2025 đã có khả năng hoàn thành và vượt kế hoạch đề ra.

Tuy nhiên, mục tiêu đạt 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 vẫn còn xa bởi nhìn vào thực tế, hàng loạt chính sách tháo gỡ khó khăn được ban hành nhưng việc thực thi chính sách vẫn chưa thực sự hiệu quả, doanh nghiệp vẫn trầy trật khi triển khai. Khoảng cách lớn giữa chủ trương và thực tiễn đang là rào cản lớn nhất khiến việc phát triển nhà ở xã hội khó đạt được kỳ vọng.

Do đó, chỉ khi địa phương thay đổi tư duy, thay vì chờ được giao việc thì chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua những vướng mắc thực tiễn; chỉ khi chính quyền coi phát triển nhà ở xã hội là một phần trong mục tiêu phát triển bền vững của địa phương mình, thì những đổi mới thể chế mới thật sự có giá trị.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng bức thiết, thực sự cần sự chung tay của tất cả các bên. Nếu làm được điều đó, giấc mơ an cư của hàng triệu người thu nhập thấp sẽ không còn xa vời và mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 sẽ được hiện thực hóa.

Có thể bạn quan tâm

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.