Nhà ở xã hội đã có "lối ra"

Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội với các giải pháp toàn diện, từ quỹ đất, nguồn vốn đến cơ chế ưu đãi. Các chuyên gia kỳ vọng đây là một "cú huých" mạnh mẽ, thể hiện sự quyết tâm của Nhà nước trong việc giải quyết bài toán an cư cho người dân.

Người dân tìm hiểu về dự án và thủ tục mua nhà ở xã hội. Ảnh: NAM ANH
Người dân tìm hiểu về dự án và thủ tục mua nhà ở xã hội. Ảnh: NAM ANH

Sau nhiều năm triển khai, nguồn cung nhà ở xã hội (NOXH) vẫn hạn chế so nhu cầu của người lao động. Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến việc triển khai NOXH chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng chính là “nút thắt” về pháp lý, vốn và quỹ đất.

Chỉ đạt 15,6% mục tiêu

Tháng 1/2023, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030. Đến nay, mới có 657 dự án được triển khai và số căn hoàn thành chỉ đạt 15,6% mục tiêu đến năm 2025. Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho lĩnh vực này cũng đang giải ngân chậm.

Về nguyên nhân, TS Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho rằng, hiện có quá nhiều thủ tục hành chính phức tạp khiến các chủ đầu tư gặp khó khăn khi triển khai dự án. Có nhiều thủ tục như “rải đinh” thách đố chủ đầu tư. Việc các thủ tục vừa khó, vừa kéo dài khiến chi phí bị đội lên, dẫn đến việc các chủ đầu tư không mặn mà tham gia xây dựng dự án NOXH.

Ngoài ra, nhiều địa phương chưa bố trí quỹ đất hợp lý cho phát triển NOXH. Thậm chí, một số nơi đã bố trí quỹ đất nhưng thiếu cơ sở hạ tầng, không phù hợp để triển khai dự án. Việc chủ đầu tư phải tự tìm quỹ đất, tự giải phóng mặt bằng đẩy giá thành lên cao. Cơ chế thu hút quỹ đất tư nhân và việc triển khai quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại cũng chưa được hướng dẫn rõ ràng, cụ thể dẫn đến tình trạng quỹ đất này bị bỏ ngỏ.

Đặc biệt, dù các ngân hàng đã đưa ra nhiều cơ chế, các gói tín dụng để phục vụ phát triển NOXH. Thế nhưng, chủ đầu tư vẫn vướng những quy định, quy trình về vay vốn, một số các điều kiện để được vay và vấn đề về lãi suất.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Công Doan, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Arita cho biết thủ tục pháp lý để người dân tiếp cận NOXH hiện còn phức tạp, gây khó khăn trong quá trình triển khai dự án. Cụ thể, quy trình xét duyệt điều kiện mua nhà đòi hỏi người dân phải chứng minh nhiều yếu tố như chưa có nhà ở, thu nhập thấp, làm việc và cư trú tại địa phương. Trong khi đó, người lao động tự do gặp khó khăn khi xin xác nhận thu nhập theo mẫu của Bộ Xây dựng do nhiều UBND xã, phường từ chối hoặc không trả lời bằng văn bản.

Ngoài ra, việc xác nhận tài sản gắn liền với đất còn bất cập, dẫn đến nhiều hồ sơ bị loại. Chưa có cơ chế liên thông rõ ràng trong xác minh điều kiện thụ hưởng của người mua, nhất là với người lao động ngoại tỉnh. Nhiều địa phương còn lúng túng, xử lý hồ sơ chậm trễ, ảnh hưởng quyền lợi người dân và tiến độ dự án. “Thủ tục phức tạp cũng khiến nhiều người e ngại, không nộp hoặc bỏ dở hồ sơ, làm giảm tỷ lệ hồ sơ hợp lệ và ảnh hưởng đến tiến độ phân phối căn hộ”.

Loạt cải cách mạnh mẽ

Tại hội thảo “Đầu tư phát triển nhà ở xã hội, bối cảnh mới, cơ hội mới” mới đây, bà Tống Thị Hạnh - Cục trưởng Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NOXH đã đề xuất nhiều cải cách mạnh mẽ để khuyến khích doanh nghiệp tham gia và đẩy nhanh tiến độ dự án trên toàn quốc.

Các công trình sử dụng thiết kế mẫu, điển hình sẽ được miễn giấy phép xây dựng. Ngoài ra, áp dụng chỉ định thầu rút gọn giúp giảm tới 90% thời gian so với đấu thầu thông thường. Giá bán và thuê mua NOXH do chủ đầu tư tự tính toán, chịu trách nhiệm kiểm toán và gửi cơ quan cấp tỉnh giám sát, nhằm nâng cao tính chủ động, minh bạch và tiết kiệm thời gian.

Đáng chú ý, việc thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia sẽ tạo nguồn NOXH ổn định, sử dụng luân phiên, tập trung hỗ trợ nhóm yếu thế. Quỹ này huy động nguồn lực từ Nhà nước, chủ đầu tư dự án thương mại, người mua nhà và các tổ chức cá nhân, đồng thời khuyến khích đóng góp bằng sản phẩm căn hộ do chủ đầu tư đầu tư. Mô hình quỹ tập trung phát triển nhà cho thuê ổn định, giúp người thuê an tâm, không lo bị thu hồi nhà đột ngột khi hết hạn thuê.

Về quản lý, nhà ở cho thuê sẽ dùng luân phiên, khi người thuê đủ điều kiện mua nhà thương mại, Nhà nước sẽ thu hồi để phục vụ người lao động khác. Quỹ Nhà ở quốc gia được kỳ vọng trở thành chính sách an sinh xã hội, kêu gọi doanh nghiệp và cộng đồng cùng chung tay xây dựng quỹ NOXH bền vững.

Đồng tình, luật sư Nguyễn Hồng Chung, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên chi hội Tài chính khu công nghiệp Việt Nam cũng cho rằng, Quỹ Nhà ở quốc gia sẽ có vai trò then chốt trong việc tạo lập quỹ đất và phát triển các dự án nhà ở cho thuê. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm NOXH mà còn giải quyết bài toán về quỹ đất sạch cho NOXH. Khi có một quỹ đất ổn định và cơ chế tài chính rõ ràng, rủi ro cho nhà đầu tư sẽ giảm, từ đó tăng tính hấp dẫn của dự án.

Cùng với đó, việc cho phép giao chủ đầu tư không qua đấu thầu đối với dự án không dùng vốn công sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai dự án, minh bạch hóa quy trình và tạo động lực lớn cho các nhà đầu tư. Khi quy định này được áp dụng, nó sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, từ đó tăng tốc độ triển khai và giảm chi phí cơ hội cho doanh nghiệp. Điều này sẽ khuyến khích nhiều chủ đầu tư có năng lực và tâm huyết mạnh dạn tham gia hơn.

Còn theo TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, khi nhu cầu về nhà ở của người thu nhập thấp và công nhân ngày càng cấp bách thì vấn đề nguồn lực, đặc biệt là nguồn vốn trở thành yếu tố then chốt quyết định hiệu quả triển khai. Vì vậy, vị chuyên gia này đề xuất cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp tài chính - chính sách.

Cụ thể, đơn giản hóa giải ngân gói 120.000 tỷ đồng và hạ lãi suất vay NOXH dưới 5%, mở rộng đối tượng vay. Bổ sung vốn ngân sách để phát triển NOXH cho thuê, hỗ trợ bảo lãnh tín dụng, miễn giảm thuế và cho phép đầu tư từ nguồn công đoàn. Công khai, chuẩn hóa quỹ đất dành cho NOXH, ưu tiên đất gần khu công nghiệp, đô thị mới. Đồng thời thành lập quỹ tín thác đầu tư, khuyến khích phát hành trái phiếu xanh và thúc đẩy hợp tác công - tư trong quản lý, vận hành NOXH.

“Nếu tháo gỡ được điểm nghẽn về vốn, chúng ta sẽ tạo ra được bước đột phá trong phát triển NOXH, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, giữ chân người lao động, ổn định thị trường bất động sản và thúc đẩy tăng trưởng bền vững”, ông Phong khẳng định.

Quy trình đầu tư NƠXH được rút ngắn xuống dưới 12 tháng, cắt giảm đến 70% thời gian so với trước đây. Bước lập, thẩm định nhiệm vụ quy hoạch chi tiết được bỏ, thay bằng chỉ tiêu trong quy hoạch phân khu... Tất cả hướng đến khuyến khích các nhà đầu tư "mạnh dạn".

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được chụp ảnh lưu niệm cùng đại diện các nhà đầu tư tham dự Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026. Ảnh: BTC CUNG CẤP

Thúc đẩy hợp tác các cực tăng trưởng toàn cầu

Phát biểu ý kiến khai mạc Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Việt Nam không chỉ mong muốn trở thành một điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn đầu tư, công nghệ mới mà còn đang quyết tâm trở thành mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu, là nơi cùng các đối tác kiến tạo những mô hình phát triển, động lực tăng trưởng mới.

Tiếp tục giám sát và truy xuất nguồn gốc là yêu cầu quan trọng để nâng cao uy tín thủy sản Việt Nam. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nâng cao giá trị xuất khẩu nông sản

Những tháng cuối năm, sầu riêng và nông sản Việt Nam bước vào cao điểm xuất khẩu, đóng góp lớn vào tăng trưởng. Yêu cầu chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu ngày càng khắt khe để giữ vững thị trường. Ngành nông nghiệp tập trung đa dạng hóa, nâng giá trị nhằm hoàn thành mục tiêu hơn 74 tỷ USD năm 2026.

Nhiều ngân hàng dành lượng vốn lớn cho lĩnh vực bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Trái phiếu ngân hàng và dòng vốn bất động sản

Ngân hàng tiếp tục phát hành trái phiếu để bổ sung nguồn vốn, trong khi tín dụng kinh doanh bất động sản tăng nhanh và nhiều khoản vay có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Sự dịch chuyển đồng thời ở hai phía huy động và cho vay khiến cơ cấu sử dụng vốn của các ngân hàng trở thành vấn đề cần được làm rõ.

Nâng nền mid cap

Bất chấp diễn biến thị trường chứng khoán còn khá giằng co, một số cổ phiếu (CP) vốn hóa tầm trung (mid cap) thời gian qua đã nổi sóng tương đối ấn tượng.

Phòng gym và thách thức chiến lược

Hàng loạt phòng gym cao cấp liên tiếp đóng cửa, tạm dừng hoạt động, thu hẹp mạng lưới trong thời gian qua. Thực tế này có thể khiến nhiều người bất ngờ. Nhưng dựa vào những chuyển động trong hoạt động thể thao cộng đồng thời gian vừa qua, sẽ thấy đây là xu thế tất yếu.

Các doanh nghiệp đang đối diện với việc không thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng vì hàng loạt rào cản. Ảnh: NAM ANH

Để dòng vốn đồng hành cùng doanh nghiệp

Bài toán tiếp cận nguồn vốn tín dụng vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng đòi hỏi sự chủ động chuẩn hóa từ phía doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu những cơ chế đánh giá linh hoạt, thực tế hơn từ hệ thống ngân hàng.

Nhiều doanh nghiệp đang phối hợp với các trường và tổ chức nghiên cứu trong đào tạo nhân lực. Ảnh: NGUYỆT ANH

Liên kết “3 nhà” nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ

Chỉ có khoảng 0,5% doanh nghiệp hợp tác với các trường đại học về lĩnh vực khoa học, công nghệ. Điểm nghẽn về liên kết “3 nhà” - viện, trường, doanh nghiệp cần sớm được tháo gỡ để thúc đẩy hiệu quả hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ.

Sản phẩm robot được các công ty giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: NGUYỆT ANH

Những người giữ nhịp tăng trưởng

Đằng sau những con số tăng trưởng kinh tế ấn tượng là hoạt động sản xuất, kinh doanh của hàng triệu doanh nghiệp. Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra với họ không chỉ là mở rộng quy mô kinh doanh, mà còn tạo ra những giá trị mới từ công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực tự chủ.

Nhiều ngân hàng thương mại đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi. Ảnh: NAM ANH

Giảm lãi suất, thúc đẩy kinh tế

Hàng loạt ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay. Chi phí vốn hạ được kỳ vọng giúp doanh nghiệp bớt áp lực. Tuy nhiên, như vậy đã đủ để doanh nghiệp mạnh dạn vay thêm và mở rộng kinh doanh?

Không hề bất ngờ

Phiên giao dịch hôm qua (ngày 21/10) ghi nhận sự bùng nổ của VN-Index khi chỉ số tăng gần 47 điểm, đạt gần 1.739 điểm. Dù đã khoảng sáu tháng nay VN-Index mới lại có một phiên tăng gần 50 điểm, nhưng nhìn vào những dữ liệu, có thể thấy phiên tăng này không bất ngờ, nhất là với những nhà đầu tư (NĐT) kiên trì với thị trường.

Đi chợ, mua trải nghiệm

Khi không còn ưu thế vượt trội trong tiêu thụ hàng hóa, chợ truyền thống sẽ phải tái cấu trúc để tiếp tục tồn tại. Một trong những giải pháp được nhắc đến chính là việc gia tăng trải nghiệm cho khách hàng. Xu hướng của bán lẻ hiện đại là ngoài bán sản phẩm còn phải bán cả trải nghiệm.

Từ đầu tháng 10, các phiên giảm điểm chiếm ưu thế áp đảo.

VN-Index lùi về vùng chọn lọc

Thị trường chứng khoán liên tục chịu nhiều sức ép khiến chỉ số VN-Index liên tục giảm điểm. Dù vậy, mức định giá của thị trường đã lùi về vùng hấp dẫn, mở ra cơ hội chọn lọc dài hạn cho nhà đầu tư.

Kết thúc phiên 14/10, VN-Index giảm 14,55 điểm, xuống 1.704,87 điểm. Ảnh: NAM ANH

Lãi suất níu chân dòng tiền chứng khoán

Thị trường chứng khoán tiếp tục giảm sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong khi dòng vốn từ nâng hạng cần thời gian để giải ngân, lãi suất tiền gửi hấp dẫn và chi phí vay cao đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư.

Ứng phó với giải chấp

Việc cổ đông lớn, cổ đông nội bộ của doanh nghiệp (DN) bị công ty chứng khoán (CTCK) bán giải chấp cổ phiếu (CP) có thể khiến CP bị mất cân đối cung-cầu trên thị trường chứng khoán (TTCK). Đây là rủi ro mà nhà đầu tư (NĐT) cá nhân khi theo dõi hay giao dịch CP cần tính đến để phương án ứng phó phù hợp.

Kinh tế di sản nhìn từ gốm Bàu Trúc

Ngày 11/10, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức hội thảo khoa học "Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp" với sự tham gia nhiều chuyên gia, nghệ nhân và nhà quản lý.

Những cánh rừng ở Tây Nguyên. Ảnh: NGUYỆT ANH

Tìm động lực tài chính mới cho ngành lâm nghiệp

Nghị định 112/2026/NĐ-CP quy định về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, có hiệu lực từ ngày 19/5. Ngành lâm nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội mới tiếp cận thị trường carbon quốc tế, gia tăng giá trị những cánh rừng.

Cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng logistics, kết nối cảng biển, thủ tục xuất nhập khẩu... Ảnh: KHIẾU MINH

Xuất siêu quay trở lại

Sau nhiều tháng nhập siêu, cán cân thương mại tháng 9 đã quay lại xuất siêu. Liệu đà tăng xuất khẩu có đủ tạo nên một xu hướng mới hay chỉ là khoảng nghỉ cho làn sóng nhập siêu lớn hơn?

Sản phẩm công nghệ được các doanh nghiệp quan tâm tại Triển lãm công nghệ. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ từ yêu cầu thực tiễn

Khi một doanh nghiệp có công nghệ nhưng chưa tìm được thị trường, một viện nghiên cứu có kết quả nhưng chưa tìm được địa chỉ ứng dụng, hay một thành phố đứng trước những bài toán lớn mà chưa có lời giải công nghệ phù hợp, khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn vẫn còn đó.

Những doanh nghiệp vay ngoại tệ sẽ chịu áp lực trả nợ một khi tỷ giá tăng. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp ứng phó với tỷ giá

Dù đối diện với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới cùng xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia, tỷ giá USD/VND trong nước vẫn giữ vững đà ổn định nhờ sự điều hành chủ động, linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Cổ phiếu khu công nghiệp lặng sóng

Trên sàn chứng khoán hiện nay không thiếu cổ phiếu (CP) của các doanh nghiệp (DN) hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, vận hành khu công nghiệp (KCN) và các ngành nghề liên quan. Nhưng đã từ rất lâu rồi nhà đầu tư không thấy những CP nhóm này nổi sóng.

Mặt bằng nhỏ, xu thế lớn

Những mặt bằng có diện tích lớn, nằm ở vị trí đắc địa thường có lợi thế trong kinh doanh bán lẻ, dịch vụ, kinh doanh ăn uống (F&B), nhưng hiện nay không còn ở vị trí độc tôn. Các cửa hàng nhỏ đang chứng tỏ nhiều lợi thế trong việc tiếp cận khách hàng cũng như định hình xu thế kinh doanh mới.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Thử nghiệm vận chuyển nông sản bằng UAV tại Điện Biên.

Khi bầu trời trở thành thị trường

Một chuyến drone mang 50kg cà-phê rời vùng nguyên liệu Mường Ảng (tỉnh Điện Biên). Đó là một trong những thử nghiệm đang diễn ra để trả lời một câu hỏi lớn hơn về không gian kinh tế mới của Việt Nam.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.