Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư nhận Giải thưởng Trần Văn Giàu ở tuổi 103

Sáng 16/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban Giải thưởng Trần Văn Giàu tổ chức trao Giải thưởng lần thứ 11, năm 2023 cho tác phẩm “Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh dặm dài lịch sử (1698-2020)” của nhà nghiên cứu lão thành Nguyễn Đình Tư.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tại buổi trao giải.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tại buổi trao giải.

“Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)” được xem là công trình dày công nghiên cứu trên 20 năm của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.

Với niềm đam mê sử học, ông đã tập trung thời gian, sức lực đi khắp các thư viện, Trung tâm lưu trữ Quốc gia II ở Thành phố Hồ Chí Minh để tập hợp tài liệu, hoàn thành đề tài “Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh” với mong muốn cung cấp bao quát thông tin đến công chúng về lịch sử từ thời đại tiền sử cho đến Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay.

Tác phẩm “Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)” do Nhà Xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh phát hành gồm 6 phần chính, được chia ra 2 tập với mốc thời gian tập I từ 1698-1945 và tập II từ 1945-2020. Phần dẫn nhập trình bày đại cương về địa lý tự nhiên của Thành phố, về thời đại tiền sử, về thời kỳ phù Nam, về thời kỳ Thủy Chân Lạp và Lưu dân người Việt.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi (bên phải) và GS.TS.NGND Ngô Văn Lệ (thứ hai từ trái sang) trao giải thưởng cho nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi (bên phải) và GS.TS.NGND Ngô Văn Lệ (thứ hai từ trái sang) trao giải thưởng cho nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.

“Với tác phẩm này, tôi muốn cung cấp cho độc giả cái nhìn bao quát, toàn diện, cụ thể các giai đoạn lịch sử, từ năm 1698 đến năm 2020, các chế độ chính trị, các lĩnh vực hoạt động về hành chính, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, tôn giáo tín ngưỡng, thể dục thể thao, v.v… của từng thời kỳ. Tóm lại, tác phẩm này ví như một tập cẩm nang mà mọi cơ quan, cán bộ, công chức, mọi gia đình trong thành phố nên có để khi muốn tìm kiếm một vấn đề gì liên quan đến thành phố, chỉ việc mở sách ra là được thỏa mãn ngay, khỏi phải đi tìm đâu xa” - Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư chia sẻ.

Đến dự lễ trao giải, Chủ tịch ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi chúc mừng nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư với công trình ý nghĩa, giá trị đã được nhận giải thưởng danh giá này.

Tác phẩm của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư cùng với các tác phẩm đã nhận Giải thưởng Trần Văn Giàu trước đây là những công trình khoa học, nghiêm túc, có giá trị, chứa đựng nhiều tâm huyết của các tác giả dành cho lịch sử, cho văn hóa của cả nước, Nam Bộ, và Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư phát biểu tại buổi lễ trao giải.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư phát biểu tại buổi lễ trao giải.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi mong muốn có thêm nhiều tác phẩm có giá trị từ các hội, các tổ chức, các viện, trường học, địa phương nhận Giải thưởng Trần Văn Giàu góp phần hình thành kho dữ liệu quý, quan trọng, giúp cho quá trình nghiên cứu, từ đó làm cơ sở để hoạch định chiến lược phát triển cũng như đề ra các chính sách cho sự phát triển của thành phố trong thời gian tới.

Giải thưởng Trần Văn Giàu ra đời năm 2002. Đây là tâm nguyện của Giáo sư Trần Văn Giàu về việc thành lập một giải thưởng khoa học dành cho các công trình nghiên cứu về lịch sử và lịch sử tư tưởng ở khu vực Nam Bộ, cực Nam Trung Bộ và Thành phố Hồ Chí Minh. Đến nay, Ủy ban Giải thưởng đã hoạt động hơn 21 năm và có 11 tác phẩm được trao giải thưởng.

GS.TS.Nhà giáo Nhân dân Ngô Văn Lệ, Phó Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Trần Văn Giàu đánh giá, các tác phẩm được trao Giải thưởng Trần Văn Giàu là những công trình nghiên cứu có chất lượng khoa học cao, có giá trị tham khảo tốt và có sức lan tỏa rộng rãi.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi chúc mừng nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi chúc mừng nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.

Các tác giả của những tác phẩm được trao giải cũng rất đa dạng: có những tập thể nghiên cứu gồm những chuyên gia hàng đầu thuộc các cơ quan khoa học mang tầm vóc quốc gia, nhưng cũng có những cá nhân nhà nghiên cứu thầm lặng, miệt mài thể hiện niềm đam mê với lịch sử dân tộc. Từ đó, đã góp phần thúc đẩy việc nghiên cứu, biên soạn các tác phẩm viết về vùng đất, con người Nam Bộ, góp phần làm giàu thêm tri thức và văn hóa Việt Nam.

Thời gian tới, Ủy ban Giải thưởng sẽ đẩy mạnh việc giới thiệu, quảng bá Giải thưởng Trần Văn Giàu trên các phương tiện truyền thông và qua thư ngỏ gửi đến các cơ quan nghiên cứu, trường đại học..., nhằm thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu, nhất là các nhà nghiên cứu trẻ, thuộc các lĩnh vực lịch sử, lịch sử tư tưởng; trên cơ sở đó định hướng các đề tài khoa học đáp ứng được tiêu chí của Giải thưởng Trần Văn Giàu.

Bìa bộ sách “Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)” của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.

Bìa bộ sách “Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)” của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.

“Chúng tôi sẽ thiết lập kênh phối hợp với Sở Khoa học-Công nghệ và Hội Khoa học Lịch sử các địa phương nhằm xây dựng cơ chế đặt hàng cho những công trình nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực lịch sử và lịch sử tư tưởng trên địa bàn Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ; từ đó, phát hiện và tạo điều kiện cho những đề tài đáp ứng được tiêu chí của Giải thưởng Trần Văn Giàu tham gia đăng ký xét giải” - GS.TS.Nhà giáo Nhân dân Ngô Văn Lệ thông tin thêm.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư sinh năm 1920 tại xã Thanh Chi, huyện Thanh Chương, Nghệ An. Tính đến nay, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư có khoảng 60 đầu sách đã xuất bản. Bộ sách “Gia Định-Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)” là tác phẩm mới nhất của ông. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư cũng từng nhận Giải A Sách Hay, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất năm 2018 với bộ sách “Chế độ thực dân Pháp trên đất Nam Kỳ (1859-1954)”.

Có thể bạn quan tâm

Chiếu cói Vũ Hạ và khát vọng vươn xa

Chiếu cói Vũ Hạ và khát vọng vươn xa

Gắn bó với đời sống người Việt qua nhiều thế hệ, chiếc chiếu cói không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, mà còn là ký ức của biết bao gia đình. Tại thôn Vũ Hạ, xã Phụ Dực, tỉnh Hưng Yên, nghề làm chiếu vẫn được gìn giữ và từng bước đổi mới để thích ứng với thị trường và tìm cơ hội vươn ra thị trường quốc tế.

Hai nghệ nhân Tà Thía Panh và Tà Thía Ca (xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa) đang hòa tấu làn điệu độc đáo của đàn Chapi, như đang trò chuyện với núi rừng bằng thứ ngôn ngữ đã gắn bó với người Raglai qua bao thế hệ. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đừng để hồn đàn Chapi mai một

Giữa đại ngàn xã Phước Hà (tỉnh Khánh Hòa), tiếng đàn Chapi vẫn lặng lẽ ngân lên dưới đôi bàn tay chai sần của những nghệ nhân già. Thanh âm mộc mạc ấy từng theo chân người Raglai qua những mùa rẫy, những đêm trăng, những lễ hội của buôn làng. Nhưng giữa nhịp sống hiện đại, tiếng đàn năm nào đang thưa vắng dần.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm trong chương trình khai mạc. (Ảnh: LINH BẢO)

Dấu ấn của kẻ sĩ Nam Bộ, nhà trí thức cách mạng Trần Bạch Đằng

Ngày 15/7, tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh, Câu lạc bộ Truyền thống Thành Đoàn, Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Thư viện số Nguyễn An Ninh-Chuyên đề Nam Bộ, Nhà xuất bản Trẻ phối hợp tổ chức Lễ khai mạc chuỗi sự kiện mang chủ đề “Trăm năm Trần Bạch Đằng-Một thế kỷ dấn thân của kẻ sĩ Nam Bộ”.

Ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao,

Gìn giữ tiếng Việt - Góp phần phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam trên trường quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là nhu cầu của cộng đồng mà còn trở thành một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam.

Biểu diễn của ca sĩ Thái Song và Minh Loan trong chương trình nghệ thuật.

Đêm nghệ thuật giàu cảm xúc và ý nghĩa kỷ niệm 40 năm Ngày mất của Tổng Bí thư Lê Duẩn

Kỷ niệm 40 năm Ngày mất của Tổng Bí thư Lê Duẩn, tại làng Hậu Kiên, xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị - quê hương của đồng chí, đông đảo các thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân Quảng Trị đã tham dự một chương trình nghệ thuật chính luận, tưởng nhớ, tri ân vị lãnh đạo kiệt xuất của Đảng và dân tộc.

Vòng Chung kết khu vực miền bắc quy tụ 1.243 thí sinh dự thi.

Hơn 1.200 thí sinh tranh tài tại Chung kết khu vực miền bắc Yoshine Music Festival toàn quốc 2026

Sau thành công của Chung kết khu vực miền trung (28 và 29/6/2026) diễn ra tại Đà Nẵng và Chung kết khu vực miền nam (3 đến 5/7/2026) diễn ra tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 15/7, Yoshine Music Festival toàn quốc 2026 đã khai mạc Chung kết khu vực miền bắc (15 đến 22/7/2026) tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Đại sứ Pháp Olivier Brochet (áo dài đỏ) chúc mừng nhà thiết kế Hàn Phượng (cầm hoa) sau màn trình diễn áo dài.

Nhà thiết kế Hàn Phượng mang áo dài kể chuyện hữu nghị Việt-Pháp

Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm Quốc khánh Cộng hòa Pháp do Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức tối 14/7 tại Hà Nội, bộ sưu tập áo dài "Ngọc Liên" của nhà thiết kế Hàn Phượng đã mang đến một điểm nhấn giao lưu văn hóa ấn tượng khi kết nối những nét đẹp đặc trưng của Việt Nam và Pháp qua ngôn ngữ thời trang và nghệ thuật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Từ “mỏ vàng” di sản đến nguồn lực sáng tạo quốc gia

Thực tế, Việt Nam không thiếu những di sản đặc sắc kết tinh chiều sâu văn hóa, lịch sử và trí tuệ dân tộc, nhưng nếu chỉ dừng ở bảo tồn hay khai thác theo phương thức truyền thống, thì những giá trị từ di sản sẽ khó trở thành sức mạnh cạnh tranh trong nền kinh tế sáng tạo.

"Hành trình di sản, gắn kết cội nguồn" đưa hơn 100 đại biểu trẻ về các tỉnh miền trung và hứa hẹn những kỷ niệm khó quên trên mảnh đất quê hương.

[Ảnh] Thanh niên kiều bào với hành trình tìm về nguồn cội và khám phá di sản

Tối 13/7, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) đã tổ chức lễ khai mạc Trại hè Việt Nam 2026. Hơn 100 thanh niên kiều bào từ 32 quốc gia và vùng lãnh thổ mang tới thông điệp mạnh mẽ về lòng tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ xa xứ đối với quê hương trong kỷ nguyên mới.

Cảnh trong vở nhạc kịch “Lửa từ Đất”. (Ảnh: NHÀ HÁT TUỔI TRẺ)

Xây dựng hệ sinh thái nhạc kịch

Năm 1965, “Cô Sao”-vở nhạc kịch đầu tiên của Việt Nam ra mắt. Đến nay, nhạc kịch nước ta đã trải qua hơn 60 năm với sự xuất hiện của nhiều tác phẩm mang dấu ấn riêng. Dẫu vậy, để loại hình nghệ thuật này thật sự bứt phá, vẫn cần có một hệ sinh thái đồng bộ đủ khả năng đưa nhạc kịch phát triển chuyên nghiệp.

“Art Talk - Luận đàm cùng nghệ thuật” do Masterise Group giới thiệu vừa qua không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa công chúng và các tác phẩm của những tên tuổi tiêu biểu trong mỹ thuật Việt Nam.

“Art Talk” và hành trình nuôi dưỡng thấu cảm

Giữa những chuyển động không ngừng của cuộc sống hiện đại, nghệ thuật tạo ra những khoảng lặng để con người quan sát kỹ hơn, cảm nhận sâu hơn và kết nối sâu sắc hơn với chính mình cũng như thế giới chung quanh. Từ những trải nghiệm ấy, nghệ thuật trở thành một phần quan trọng trong hành trình hoàn thiện đời sống tinh thần.

Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của trí tưởng tượng và sự sáng tạo trong quá trình chuyển đổi xanh.

Khép lại hành trình gió, nước và mặt trời với đêm nhạc “The flow of evolution”

Tối 11/7 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội), Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam đã tổ chức chương trình nghệ thuật đa phương tiện “The flow of evolution”. Đây là sự kiện khép lại hành trình gần một năm của chiến dịch truyền thông và ngoại giao công chúng trọng điểm "Plug in to Evolution" (Nhấn kết nối-Bật thay đổi).

Phở Việt Nam là điểm nhấn nổi bật, thu hút đông đảo khách mời quốc tế đến thưởng thức. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Phần Lan cung cấp)

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Sự đón nhận nồng nhiệt của bạn bè quốc tế đối với món ăn Việt Nam, đặc biệt là phở một lần nữa khẳng định sức hấp dẫn và giá trị của ẩm thực Việt Nam như một cầu nối văn hóa, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, quảng bá hình ảnh Việt Nam và lan tỏa bản sắc của Cộng đồng ASEAN tại Phần Lan.

Biểu diễn nghệ thuật trong hang Ngọc Rồng góp phần lan tỏa giá trị của di sản.

Nghệ thuật lan tỏa giá trị cho di sản

Gần đây, nhiều không gian di sản được lựa chọn làm nơi diễn ra các hoạt động nghệ thuật với hình thức phong phú như triển lãm, biểu diễn âm nhạc hay sân khấu thực cảnh. Sự kết hợp này lan tỏa những giá trị của di sản, khơi gợi sự quan tâm của công chúng.

Chương trình giống như một “chuyến hành trình du ngoạn” đầy tính nghệ thuật khám phá những địa danh tiêu biểu nhất của Thủ đô.

[Ảnh] Những chú rối đánh thức hồn thiêng văn hiến trong nhịp sống đương đại

“Cảm xúc Long Thành” là một vở diễn múa rối, đồng thời là hành trình đa giác quan đưa khán giả ngược dòng thời gian về với Thăng Long-Hà Nội cổ kính. Thông qua sự kết hợp tinh tế giữa rối cạn, rối nước và nghệ thuật đương đại, Nhà hát Múa rối Việt Nam đã khẳng định sức sống mãnh liệt của di sản văn hóa truyền thống múa rối.