Bộ tiểu thuyết lịch sử “Loạn 12 sứ quân” trở lại với độc giả

Sau 30 năm, bộ tiểu thuyết lịch sử Loạn 12 sứ quân của Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư đã được NXB Văn hóa - Văn nghệ TP Hồ Chí Minh tiến hành tái bản (ba quyển, gồm sáu tập) và cho ra mắt bạn đọc thời gian gần đây. 

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư giao lưu với bạn đọc
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư giao lưu với bạn đọc

Bước qua tuổi 99, nhà nghiên cứu vẫn còn mạnh khỏe, minh mẫn để chia sẻ quá trình ra đời của bộ tiểu thuyết lịch sử duy nhất của mình, cũng như kinh nghiệm để rèn luyện thói quen tự học, rèn luyện sức khỏe trong buổi giao lưu với độc giả tại Đường sách TP Hồ Chí Minh sáng 20-9.

Vẫn trong trang phục áo dài truyền thống như bao cuộc giao lưu trước đây, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư đã làm cho bạn đọc tại buổi giao lưu quên đi cái tuổi gần bước qua 100 của mình bằng sức khỏe dẻo dai và một tinh thần minh mẫn, trí nhớ tốt. Ông lắng nghe và trả lời tất cả những câu hỏi của bạn đọc cũng như kể lại một cách mạch lạc những câu chuyện của đời mình.  

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư cho biết, khoảng giữa năm 1978, điều kiện kinh tế gia đình còn khó khăn nên ông phải ra ngoài sửa xe đạp để mưu sinh. Lúc đó ông đã 60 tuổi. Khi có khách, ông trở thành một thợ sửa xe thực thụ, nhưng những lúc chỉ có một mình với bộ đồ nghề, ông lại nghĩ đến dự định viết một bộ sử Việt mà mình từng ấp ủ trước đây.  Thế là ông lặn ngụp trong những tài liệu chính sử và lần theo dấu khuyết sử trong những sách sử ông từng đọc còn ghi chép rất đơn sơ, khiếm khuyết, ít tư liệu.

“Thời buổi khó khăn phải lo mưu sinh nên tôi không còn thời gian đi trung tâm lưu trữ hay thư viện nữa. Hầu hết sách cũ thì cũng đã bán đi lấy tiền mua gạo sống qua ngày. Tôi chỉ còn cách ngồi viết ra và hệ thống lại những tư liệu trong suốt bao nhiêu năm thu thập còn lưu trong trí nhớ”- Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư kể lại. 

Ngày này qua ngày khác, ông bèn lục lại trong trí nhớ những gì đã đọc, đã xem để làm sườn dựng lên bộ truyện này. Theo ông, điểm khó khăn khi tái hiện lại chính là lối dùng ngôn ngữ đúng ngữ cảnh thời xưa nhưng phải dễ hiểu và thuyết phục người đọc thời nay. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư đã thêm nhiều chi tiết, thêm phần văn nghệ hóa để sách dễ đọc và trở nên hấp dẫn hơn. 

Vậy là tác phẩm Loạn 12 sứ quân được hình thành trên hộc đồ nghề sửa xe đạp. Ông cho biết, Loạn 12 sứ quân là một giai đoạn lịch sử xảy ra cách nay hơn một nghìn năm, lại vào thời gian khuyết sử, cho nên khi viết, ông đã phải cố gắng hết sức để lựa chọn những từ, những chữ thật mộc mạc cho hợp với ngôn ngữ đương thời.  

Bộ tiểu thuyết lịch sử “Loạn 12 sứ quân” trở lại với độc giả -0

Bộ tiểu thuyết Loạn 12 sứ quân của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư 

Bộ tiểu thuyết dã sử này dựa trên một số sự kiện lịch sử đầu thế kỷ 10, khi Ngô Quyền xưng vương, lập nền tự chủ đầu tiên cho nước nhà. Loạn 12 sứ quân bắt đầu xảy ra khi Ngô Quyền băng hà (năm 944), Dương Tam Kha cướp ngôi vua của cháu gọi bằng cậu ruột là Ngô Xương Ngập. Triều đình vì thế nội loạn, các thế lực khắp nơi nổi dậy cát cứ. Lợi dụng tình hình đó, các thế lực phong kiến nổi dậy mỗi người hùng cứ một phương tranh chấp đánh phá nhau quyết liệt, nhất là từ năm 965 khi chính quyền trung ương tan rã. Đó là thời kỳ Loạn 12 sứ quân.

Lãnh địa của mỗi sứ quân bằng khoảng một vài huyện ngày nay. Các sứ quân xây thành đắp lũy thôn tính lẫn nhau gây ra biết bao đau khổ cho nhân dân, đi ngược lại nguyện vọng hòa bình thống nhất của dân tộc, nền độc lập vừa mới giành được đứng trước nguy cơ hiểm nghèo. Do đó, yêu cầu sống còn của cả dân tộc là phải giữ vững khối đoàn kết toàn dân, đòi hỏi chấm dứt cuộc nổi loạn của 12 sứ quân, khôi phục quốc gia thống nhất. Người anh hùng dân tộc giương cao ngọn cờ thống nhất và hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng trước lịch sử là Đinh Bộ Lĩnh. Trong bộ tiểu thuyết này, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư đã khắc họa rõ nét hơn về anh hùng Đinh Bộ Lĩnh, một hiền tài thông minh cương nghị có chí lớn.

Không chỉ tìm hiểu về bộ tiểu thuyết Loạn 12 sứ quân, buổi giao lưu với nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư còn mở rộng chủ đề về tiểu thuyết lịch sử ở nước ta, về giải pháp làm sao người trẻ yêu lịch sử dân tộc nhiều hơn. Qua những chia sẻ, những câu trả lời của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư, bạn đọc, nhất là những bạn trẻ đã học thêm nhiều kinh nghiệm quý, củng cố thêm lòng tự hào về lịch sử của một dân tộc Việt Nam kiên cường.
 

Có thể bạn quan tâm

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.