Thành phố Pyatigorsk nằm ở phía Tây Nam nước Nga và cũng là trung tâm hành chính của Vùng liên bang Bắc Kavkaz. Thành phố này nằm ở chân dãy núi Bắc Kavkaz, trên độ cao 600 m so với mực nước biển. Tên gọi tiếng Nga của địa phương nêu rõ đặc điểm độc đáo của nơi này. Pyatigorsk nghĩa là thành phố "Năm ngọn núi" với các khu đô thị phát triển chung quanh là một đặc điểm hiếm có ở Nga.
Cộng đồng đoàn kết
Trước đây, người Việt sinh sống ở Pyatigorsk có lúc lên tới hơn 800 người, hiện này còn khoảng 600 người. Dân số Pyatigorsk khoảng 150 nghìn người, như vậy cứ khoảng 300 người dân thành phố Pyatigorsk thì có một người Việt Nam.
Khi đi qua những thảo nguyên mênh mông của nước Nga sau hơn 2 giờ đi từ thành phố Stavropol cùng với hơn 3 giờ bay từ Moskva, trong lòng chúng tôi không khỏi thán phục người Việt mình giỏi thật, ở đâu họ cũng có thể tồn tại và phát triển được.
Người Việt Nam tại Pyatigorsk chủ yếu là đi chợ cung cấp các sản phẩm hàng hóa tiêu dùng, xây dựng. Điều đặc biệt, Trung tâm thương mại Lira ở đây rất to, là chợ đầu mối cho cả khu vực bắc Kavkaz. Chợ ở đây tập hợp đủ các dân tộc, nhưng cộng đồng nổi trội nhất vẫn là người Việt Nam. Trong đó, người Việt thành lập được nhiều công ty riêng.
Những thế hệ người Việt kỳ cựu đã sinh sống ở Pyatigorsk đến 30-40 năm. Chúng tôi gặp chị Bùi Thị Lành, quê Thái Bình (trước đây), đi hợp tác lao động tại nhà máy dệt ở Pyatigorsk từ 40 năm trước. Các con chị sau này đã học các trường đại học ở Nga và đã tốt nghiệp đi làm. Nhiều gia đình như gia đình chị Lành đã có thế hệ thứ hai, thứ ba trở thành công dân Nga.
Ông Phạm Văn Dũng, Chủ tịch Hội người Việt tại thành phố Pyatigorsk cho biết, đặc điểm của thành phố này là vùng sinh sống đa sắc tộc, dân từ nhiều nơi đến sinh sống, vì vậy việc bảo đảm cộng đồng người Việt sống sao cho hài hòa đoàn kết, gắn bó với nước sở tại, với người dân bản xứ ở đây là hết sức quan trọng. “Bà con mình được nết chịu thương chịu khó, tương thân tương ái, hỗ trợ nhau trong các khối hội đồng hương. Đặc biệt, ở đây có Hội đồng hương Quảng Bình là tiêu biểu”, ông Dũng chia sẻ.
Ông cũng cho biết, Hội đồng hương trước đây ở Pyatigorsk rất nhiều, tuy nhiên sau năm tháng làm ăn kinh tế khó khăn, bà con về nước và số lượng giảm đi. Hiện tại còn mấy hội đồng hương cùng chung quanh tổ chức cộng đồng người Việt, trong đó Hội đồng hương Quảng Bình hoạt động tích cực với khoảng 200 người.
Trong cuộc gặp với chúng tôi, chị Ninh Ái, thành viên Hội đồng hương Quảng Bình chia sẻ những bức hình và video các hoạt động văn nghệ của bà con trong các dịp lễ Tết. Các bài hát thấm đẫm tình yêu quê hương đất nước được các anh chị thể hiện da diết, trong đó có những giọng ca được giải trong các cuộc thi hát của cộng đồng Việt toàn Nga.
Hoạt động của cộng đồng ở Pyatigorsk có đặc điểm chủ yếu là các gia đình đi chợ, do đó sự gắn kết rất sát sao. “Cộng đồng người Việt ở đây ai cũng biết nhau cả”, chị Lành nói. Ở thành phố này ít có sinh viên theo học nên các hoạt động văn hóa văn nghệ chủ yếu là các chị em ở chợ. Nhưng không vì vậy mà họ không kém phần khí thế sôi nổi. Họ cũng đặt may áo dài, quần áo phụ kiện để biểu diễn văn nghệ không thua kém các hoạt động cộng đồng của các khu vực khác ở nước Nga.
Bên cạnh đó, bà con cũng luôn tham gia các hoạt động kêu gọi hướng về quê hương Tổ quốc, tham gia đóng góp ủng hộ đồng bào bị lũ lụt trong nước, ủng hộ chiến sỹ ở Trường Sa, ủng hộ quỹ Covid-19… Chủ tịch Hội người Việt ở Pyatigorsk cho biết, các khoản đóng góp của bà con tuy không nhiều, nhưng là tình cảm của bà con luôn hướng về quê hương Tổ quốc và các hoạt động này luôn được duy trì hằng năm.
Anh Phạm Văn Công sang Nga từ năm 1986 cho biết, cuộc sống của kiều bào ở đây rất dễ chịu. Lịch sử quan hệ giữa Việt Nam và Nga lâu đời, tình đoàn kết gắn bó nên người dân Nga quý mến người Việt. “Đa số người dân mình sống ở Nga được chào đón tốt hơn so các cộng đồng khác”, anh Công chia sẻ.
Anh Công nói: "Người Việt ở thành phố Pyatigorsk rất gắn bó. Nhìn chung người Việt mình ở đâu cũng có tinh thần lá lành đùm lá rách và yêu thương lẫn nhau có cội nguồn rồi nên đi đâu cũng thế. Bà con ở Pyatigorsk sống bình yên, thuần túy, không có điều gì để cho nước sở tại phàn nàn về mình".
Anh Trần Đình Trung, quê Hà Tĩnh, thành viên Hội đồng hương Nghệ Tĩnh ở Pyatigorsk cho biết, anh sang đây từ năm 1989, người Việt ở Pyatigorsk luôn đồng lòng. Tại Pyatigorsk bà con làm ăn khấm khá, an ninh tốt, đặc biệt có quan hệ tốt với chính quyền sở tại.
Điều này càng củng cố hơn khi chúng tôi được ông Phạm Văn Dũng với vai trò là Chủ tịch Hội người Việt tại Pyatigorsk dẫn đi thăm bà con làm ăn trong chợ. Đi đến đâu chúng tôi cũng thấy, không chỉ bà con người Việt hỏi thăm mà cả những người dân nước khác cũng chào hỏi rất nồng nhiệt.
Ông Dũng chia sẻ, làm công tác hỗ trợ cộng đồng quan trọng nhất là phải bảo đảm được quyền lợi chính đáng cho bà con mình. Chính vì vậy, phải có sự kết nối hài hòa với chính quyền nước sở tại, làm sao để người ta quý cộng đồng người Việt mình, bên cạnh đó hỗ trợ tư vấn bà con tôn trọng pháp luật. Và một điều quan trọng nữa đó là sự đoàn kết gắn bó của cộng đồng, chung tay góp sức khi có các sự kiện quan trọng của đất nước.
Tự hào là người Việt Nam
Hướng tới kỷ niệm 80 Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, cộng đồng người Việt ở Pyatigorsk nằm trong khối cộng đồng người Việt ở Nga, với tinh thần động viên bà con hướng về Tổ quốc, đã truyền đạt tinh thần cho các thế hệ sau không quên các bậc tiền bối đã hy sinh để có được ngày hôm nay, cho các em các cháu hiểu được nguồn gốc của mình ở Việt Nam.
Tại Pyatigorsk đang lên kế hoạch thành lập Hội đồng hương Hải Phòng trên cơ sở sáp nhập Hội đồng hương Hải Dương và Hội đồng hương Hải Phòng trước đây đúng ngày 2/9.
Ông Dũng cho biết, việc tổ chức thêm một hội đồng hương củng cố thêm sức mạnh cho hoạt động cộng đồng ở Pyatigorsk, đồng thời bày tỏ sự đồng tâm nhất trí với các chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc sáp nhập các tỉnh thành, tinh giản các bộ máy hành chính. Và bà con cộng đồng ở Pyatigorsk luôn tin tưởng vào các chính sách của Đảng, Nhà nước.
Những ngày này khi cả nước đang hướng đến lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, bà con ở chợ vẫn luôn dõi theo, xem trên internet các thông tin ở quê nhà và vô cùng tự hào, hồ hởi.
Anh Nguyễn Văn Giang, sinh năm 1975 quê Hải Dương (trước đây) cho biết, những lúc rảnh ở chợ anh đọc báo, theo dõi công tác chuẩn bị các sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước. Anh bày tỏ tự hào khi đất nước ngày càng phát triển và mong muốn nếu trong những ngày tới thu xếp được công việc cũng sẽ về Việt Nam để được hòa mình vào không khí tưng bừng của ngày hội non sông.
Cùng quan điểm với anh Nguyễn Văn Giang, anh Phạm Văn Công chia sẻ, là người dân Việt Nam sinh ra và lớn lên trong thời kỳ bao cấp, hiện nay sống xa quê hương, Tổ quốc, luôn hiểu rõ giá trị của hòa bình như thế nào. Do vậy, dù có ở đâu, những ngày lễ lớn ở Việt Nam, đặc biệt Ngày Quốc khánh 2/9 luôn khơi dậy trong anh và cộng đồng ở đây niềm phấn khởi tự hào mình là người Việt Nam.
