Ngày thống nhất qua ký ức của nhân chứng lịch sử

Ngày 30/4/1975, dấu mốc chói lọi trong lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam - Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước. Chiến thắng ấy là kết quả của biết bao hy sinh, không chỉ của những người trực tiếp cầm súng nơi chiến trường ác liệt, mà còn của những lực lượng âm thầm đóng góp phía sau, từ chiến sĩ văn công, nhà báo chiến trường, dân công hỏa tuyến cho đến những người mẹ, người chị nơi hậu phương. 50 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về những ngày đầu đất nước thống nhất vẫn luôn vẹn nguyên trong trái tim của những người từng sống và chứng kiến thời khắc lịch sử ấy.
Trung đoàn phó Trung đoàn 66, Sư đoàn 304, Quân đoàn 2 Phạm Xuân Thệ (bên phải) tham gia đưa Tổng thống Dương Văn Minh và Nội các ra Đài phát thanh Sài Gòn đọc tuyên bố đầu hàng. (Ảnh: NGỌC ĐẢN)
Trung đoàn phó Trung đoàn 66, Sư đoàn 304, Quân đoàn 2 Phạm Xuân Thệ (bên phải) tham gia đưa Tổng thống Dương Văn Minh và Nội các ra Đài phát thanh Sài Gòn đọc tuyên bố đầu hàng. (Ảnh: NGỌC ĐẢN)

Năm 1972, nhà báo Đậu Ngọc Đản là một trong 53 người được tuyển chọn vào lớp phóng viên chiến trường của Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị. Vào thời điểm ác liệt nhất của cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, ông đã lăn lộn tại đây hơn 20 ngày đêm.

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, ông cùng với các đồng nghiệp chứng kiến thời khắc giải phóng thành phố Huế ngày 26/3. Đi xe máy vượt đèo Hải Vân, ngày 29/3 ông có mặt ở Đà Nẵng. Ngày 29/4 có mặt ở Xuân Lộc, ngoại vi Sài Gòn, nhà báo Ngọc Đản gặp đồng chí Hồng Cư, Cục trưởng Cục Văn hóa của Tổng cục Chính trị và Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 2 lúc đó là đồng chí Lê Khả Phiêu, được các ông trực tiếp giao nhiệm vụ đi ngay vào Sài Gòn.

Nhà báo Ngọc Đản nhớ lại: Lúc đó tôi đi theo đội hình hành quân của Trung đoàn 66, Sư đoàn 304. Sau đó gặp và bám xe tăng thứ tư của Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203. Đơn vị đã chiến đấu trận cuối cùng ác liệt ở cầu Sài Gòn và chọc thủng được phòng tuyến của địch ở phía bắc cầu, đoàn xe tăng tiến thẳng vào Dinh Độc Lập.

11 giờ 24 phút ngày 30/4, tôi và đồng nghiệp Hoàng Thiểm có mặt trước Dinh Độc Lập. Chọn đúng thời cơ, trong những giây phút đầu tiên đó, tôi đã nhanh chóng ghi lại được những tấm hình lịch sử: Ông Dương Văn Minh đầu hàng đang bước xuống bậc tam cấp theo sự quản lý của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 304, Lữ đoàn 203; hình ảnh Trung đoàn phó Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 Phạm Xuân Thệ; chân dung Đại đội trưởng Bùi Quang Thận từ xe tăng 843 chạy lên tầng thượng của Dinh Độc Lập cắm lá cờ Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Tôi cũng đã ghi được lại cả những nhân chứng sự kiện xe tăng 390 với sự có mặt của nữ nhà báo Pháp; nữ biệt động Nguyễn Trung Kiên (tức cô Nhíp) dẫn đầu chiếc xe tăng đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất…

Chụp được những bức ảnh lịch sử quý báu, nhưng chuyển ra Hà Nội ngay lúc đó mới là công việc cực kỳ khó khăn và đầy thử thách. Tình thế gấp gáp, nhà báo Ngọc Đản nghĩ ngay đến việc nhờ những người lính của chính quyền Sài Gòn có mặt trong Dinh Độc Lập. “Lúc đó là anh Võ Cự Long (sĩ quan lái xe dẫn đường của chính quyền Sài Gòn) xung phong đưa tôi và nhà báo Hoàng Thiểm về Đà Nẵng. Xe đi suốt không nghỉ, tới ngày 2/5/1975 về đến sân bay Đà Nẵng. Ngay buổi trưa hôm đó, nhà báo Hoàng Thiểm theo máy bay quân sự đưa tài liệu ra Hà Nội. Có được những thước phim vô cùng quý giá ấy, Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân ngày 3/5/1975 đã đăng những hình ảnh về giờ phút lịch sử ngày 30/4/1975 tại Dinh Độc Lập”, Nhà báo Ngọc Đản chia sẻ.

Ngày 30/4/1975, dấu mốc chói lọi trong lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam - Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước. Chiến thắng ấy là kết quả của biết bao hy sinh, không chỉ của những người trực tiếp cầm súng nơi chiến trường ác liệt, mà còn của những lực lượng âm thầm đóng góp phía sau, từ chiến sĩ văn công, nhà báo chiến trường, dân công hỏa tuyến cho đến những người mẹ, người chị nơi hậu phương. 50 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về những ngày đầu đất nước thống nhất vẫn luôn vẹn nguyên trong trái tim của những người từng sống và chứng kiến thời khắc lịch sử ấy.

50 năm đã trôi qua, mỗi khi nhớ lại, nhà báo Ngọc Đản cho rằng số phận quá ưu ái ông khi được là một trong hai nhà báo miền bắc đầu tiên có mặt trong giây phút lịch sử năm ấy. Để giờ đây, những bức ảnh đó của ông đã trở thành tư liệu lịch sử vô giá của cách mạng Việt Nam.

Ngoài các phóng viên chiến trường, những người chiến sĩ văn công cũng là lực lượng đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng vang dội ngày 30/4/1975. Không trực tiếp chiến đấu, nhưng bằng lời ca, tiếng hát, họ đã tiếp thêm tinh thần, cổ vũ ý chí và lan tỏa niềm tin chiến thắng tới hàng triệu người dân và chiến sĩ khắp mọi miền Tổ quốc.

Ông Nguyễn Văn Vạn, nguyên là chiến sĩ văn công của Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị, đi biểu diễn phục vụ bộ đội trên hầu khắp các chiến trường. Trong ký ức không thể phai mờ của ông, được biểu diễn trong những ngày đầu đất nước thống nhất là một dấu mốc thiêng liêng, đầy xúc động.

Ông Vạn cho biết : Trưa 30/4/1975, đoàn chúng tôi đang ở tại Mai Dịch. Đồng chí trưởng đoàn họp trên Tổng cục về báo tin Sài Gòn giải phóng rồi. Lúc đó mọi người đổ xô xuống dưới sân reo hò. Có người vác nồi chảo ra gõ. Tất cả đều hân hoan vỡ òa sau bao năm tháng chờ đợi. Sau đó, tất cả mọi người quên cả ăn, cùng chạy ra đường phố hòa vào không khí tưng bừng cờ hoa. Hầu như người Hà Nội chẳng ai ở trong nhà, mọi người kéo nhau đổ dồn về Bờ Hồ, Quảng trường Ba Đình. Ai nấy đều vui mừng vì bắc nam đã thống nhất.

Ngay sau đó, Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị nhận được lệnh vào Nam để biểu diễn chào mừng giải phóng và phục vụ nhân dân. “Có mặt ở Sài Gòn những ngày đầu thống nhất, chúng tôi chọn những bộ trang phục đẹp nhất để mặc. Nhân dân đổ ra đường xem rất đông, ai cũng khen văn công cách mạng đẹp. Chúng tôi biểu diễn ở Quân khu 7, diễn nhiều đêm ở rạp Quốc Thanh, rạp Trần Hưng Ðạo và nhiều địa điểm khác trong thành phố phục vụ nhân dân. Những bài hát ca ngợi quê hương, đất nước, Bác Hồ như: Giải phóng miền Nam, Chào anh giải phóng quân, Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người… được cất lên vang dội giữa khung cảnh hòa bình vừa mới được tái lập. Đến tận bây giờ, tôi vẫn không thể quên được sự chào đón nồng nhiệt, ấm áp mà người dân Sài Gòn dành cho các nghệ sĩ miền bắc, như gặp lại những người thân ruột thịt sau bao năm xa cách”, ông Nguyễn Văn Vạn nhớ lại.

Một trong những kỷ niệm xúc động nhất với ông là buổi biểu diễn tại rạp Quốc Thanh, phục vụ các cựu tù Côn Đảo mới trở về. “Tôi nhớ lúc đó trong đoàn có anh Lê Quang Vịnh, người được mệnh danh là 'huyền thoại Côn Đảo'. Chúng tôi biểu diễn tiết mục cuối là bài hát Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng. Khi những câu hát vang lên, cả khán phòng cùng vỗ tay theo rất khí thế. Nhưng khi kết thúc, các anh đã không kìm được sự xúc động, tràn lên sân khấu ôm chúng tôi, những giọt nước mắt hạnh phúc, cùng những tiếng hát hòa quyện vào nhau như lời khẳng định về một dân tộc bất khuất, về một chiến thắng không gì sánh bằng”.

Sau khi biểu diễn ở Sài Gòn, ông Nguyễn Văn Vạn cùng đoàn đi biểu diễn phục vụ nhân dân ở các tỉnh phía nam.

Có thể bạn quan tâm

Người có tài năng về giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực mà tỉnh Thái Nguyên thu hút, trọng dụng.

Thái Nguyên thu hút, trọng dụng người có tài năng một số ngành, lĩnh vực

Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên ban hành Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND, quy định ngành, lĩnh vực ưu tiên sử dụng nguồn lực chất lượng cao và chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội giai đoạn 2026-2030.

Hội thảo khoa học “Chủ tịch Fidel Castro - lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Cuba, chiến sĩ kiên cường, người bạn lớn của nhân dân Việt Nam”. (Ảnh: PHẠM CƯỜNG)

Chủ tịch Fidel Castro - lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Cuba, chiến sĩ kiên cường, người bạn lớn của nhân dân Việt Nam

Sáng 3/8, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học

Chủ tịch Fidel Castro - lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Cuba, chiến sĩ kiên cường, người bạn lớn của nhân dân Việt Nam”, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Fidel Castro (13/8/1926-13/8/2026).

Thí sinh Vũ Lý Huỳnh, Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Vũng Rô, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk xuất sắc đạt giải Nhất hội thi.

Vững vàng “ngọn cờ tiên phong”

Đã thành thông lệ, mỗi hội thi báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi các cấp không chỉ là dịp để đội ngũ làm công tác tuyên giáo nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ mà còn là ngày hội lớn, nơi hội tụ trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm và niềm tin sắt son đối với Đảng và sự nghiệp đổi mới đất nước.

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Công an; đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao chụp ảnh chung cùng các đại biểu.

[Ảnh] Phiên họp giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33

Phiên họp giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao tại Hà Nội, sáng 3/8, là dịp quan trọng để ba bộ đánh giá kết quả triển khai quy chế phối hợp trong thời gian qua, rà soát những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, đồng thời trao đổi, thống nhất các biện pháp nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp giữa ba bộ.

[Video] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực

[Video] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực

Chiều 2/8, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị gặp mặt các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng để trao đổi, thống nhất một số nội dung trọng tâm trước Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

[Video] Thời sự 24h ngày 2/8/2026: Chương trình hành động của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW

[Video] Thời sự 24h ngày 2/8/2026: Chương trình hành động của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Chương trình hành động của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW; Thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương; Hà Nội lấy mẫu ADN xác định danh tính liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nhổn; Mưa lũ làm 4 người thương vong.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Kế hoạch số 06-KH/TW thực hiện Kết luận Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: DUY LINH)

Bộ Chính trị ban hành Kế hoạch về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị

Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư ký ban hành Kế hoạch số 06-KH/TW thực hiện Kết luận Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Chương trình hành động số 31-Ctr/TW của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW. (Ảnh: DUY LINH)

Chương trình hành động của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW

Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư ký ban hành Chương trình hành động số 31-Ctr/TW của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW, ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Công ty Gene Viet thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính từ ngày 18-20/7/2026.

Bài 1: Mở cửa hy vọng nửa thế kỷ

Có những cuộc chờ đợi kéo dài hơn nửa thế kỷ. Có những người mẹ, người chị, người em đã đi gần trọn cuộc đời nhưng vẫn đau đáu mong mỏi đưa người thân đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc trở về với đúng tên tuổi, quê hương và gia đình.

Đoàn đại biểu Việt Nam làm việc với Cơ quan Giám sát Thị trường tài chính Hà Lan (AFM).

Đẩy mạnh kết nối kinh tế giữa Việt Nam và các đối tác

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Hà Lan, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã đến thăm và làm việc với lãnh đạo Sở Giao dịch chứng khoán Euronext Amsterdam và Cơ quan Giám sát thị trường tài chính Hà Lan (AFM); làm việc với lãnh đạo tập đoàn APM Terminals.

Trao đổi trong hoạt động nghiên cứu, thực hành của cán bộ, sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Triển khai cơ chế, chính sách về phát triển, sử dụng nguồn nhân lực

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 204/NQ-CP ngày 30/7/2026 về Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 1796/NQ-UBTVQH15 ngày 11/8/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về giám sát chuyên đề việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển và sử dụng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Mỗi cán bộ làm công tác đối ngoại cần luôn nhớ rằng phía sau mình là Đảng, là đất nước, là nhân dân

[Video] Thời sự 24h ngày 1/8/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Mỗi cán bộ làm công tác đối ngoại cần luôn nhớ rằng phía sau mình là Đảng, là đất nước, là Nhân dân

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33; Chính phủ giao chỉ tiêu bao phủ bảo hiểm y tế toàn quốc đạt 100% vào năm 2030; Tính chung cả tháng 7, giá vàng miếng SJC giảm khoảng 7 triệu đồng/lượng.