Ngành hải quan đẩy mạnh số hóa hồ sơ, rút ngắn thủ tục hải quan

Trong 2 ngày 13-14/1 tại Hà Nội, Cục Hải quan tổ chức tập huấn nhằm phổ biến Thông tư số 121/2025/TT-BTC cho cán bộ công chức ngành hải quan và cộng đồng doanh nghiệp. Thông tư đánh dấu bước số hóa toàn diện và cắt giảm các thủ tục hành chính.

Hình ảnh tại hội nghị.
Hình ảnh tại hội nghị.

Thông tư số 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu chính thức có hiệu lực. Thông tư được ban hành theo hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, qua đó tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.

Hoàn thiện khung pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại

Thông tư 121/2025/TT-BTC được xây dựng trong bối cảnh hệ thống pháp luật về hải quan và thuế xuất nhập khẩu đã có nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng. Trước đó, Thông tư số 38/2015/TT-BTC và Thông tư số 39/2018/TT-BTC đã góp phần chuẩn hóa hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, qua thực tiễn triển khai, một số quy định không còn phù hợp với yêu cầu quản lý mới, thậm chí chồng chéo với các văn bản pháp luật được ban hành sau này.

Cùng với việc sửa đổi Luật Quản lý thuế, Luật Hải quan, các nghị định và thông tư hướng dẫn liên quan, cũng như việc kiện toàn mô hình tổ chức của ngành Hải quan, việc ban hành Thông tư 121/2025/TT-BTC nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai hải quan số, hải quan thông minh theo Chiến lược phát triển hải quan đến năm 2030.

Một trong những điểm mới quan trọng của Thông tư là số hóa các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan. Theo đó, việc khai và nộp tờ khai hải quan, cũng như các chứng từ liên quan, được thực hiện thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

Người khai hải quan có trách nhiệm lưu trữ bản chính chứng từ, tự chịu trách nhiệm về tính xác thực của nội dung đã khai và sự thống nhất giữa hồ sơ lưu tại doanh nghiệp với hồ sơ lưu tại cơ quan hải quan. Cơ quan hải quan chỉ thực hiện kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm. Trường hợp hệ thống chưa có chức năng tiếp nhận đầy đủ chỉ tiêu thông tin của chứng từ, người khai hải quan được nộp bản scan có xác nhận bằng chữ ký số.

Quy định này giúp hồ sơ hải quan được xử lý hoàn toàn dưới dạng dữ liệu điện tử, hạn chế tối đa việc nộp chứng từ giấy, rút ngắn thời gian thông quan, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp và tạo lập cơ sở dữ liệu tập trung phục vụ công tác quản lý, phân tích rủi ro của cơ quan hải quan.

Thông tư 121/2025/TT-BTC tiếp tục thực hiện chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, gắn với tăng cường phân cấp, phân quyền.

Đối với thủ tục khai sửa đổi, bổ sung, hồ sơ được tinh giản đáng kể, chỉ còn hai chứng từ cơ bản là văn bản ghi nhận việc và thống nhất phương án xử lý giữa các bên trong trường hợp gửi thừa, thiếu, nhầm hàng; và hóa đơn thương mại ghi nhận nội dung sửa đổi. Việc xử lý khai bổ sung được phân định rõ theo tình trạng hàng hóa còn trong hay đã ra khỏi khu vực giám sát hải quan, qua đó rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao trách nhiệm tự khai, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp.

Với thủ tục đưa hàng về bảo quản, Thông tư đã cắt giảm ba loại chứng từ, đồng thời cho phép người khai hải quan khai thông tin liên quan trực tiếp vào đơn đề nghị theo mẫu, thay vì phải nộp hồ sơ giấy như trước đây.

Đối với tái xuất hàng hóa bị từ chối nhận, gửi nhầm hoặc không có người nhận, Thông tư quy định chi tiết cách thức xử lý theo từng trường hợp cụ thể, thay cho quy định chung trước đây, bảo đảm thống nhất áp dụng và phù hợp mức độ rủi ro của từng tình huống.

Hiện đại hóa quản lý trị giá hải quan

Trong lĩnh vực trị giá hải quan, Thông tư bổ sung hình thức tham vấn gián tiếp thông qua hệ thống điện tử, bên cạnh hình thức tham vấn trực tiếp. Người khai hải quan, người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền có thể thực hiện giải trình, chứng minh trị giá khai báo hoàn toàn trên hệ thống, phù hợp với xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin và sự phát triển của thương mại điện tử.

Đồng thời, Thông tư tiếp tục hoàn thiện cơ chế “tham vấn một lần, sử dụng kết quả nhiều lần”, quy định rõ điều kiện, phạm vi và thời hạn áp dụng, qua đó giảm số lần tham vấn, tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan, không làm phát sinh thủ tục hành chính mới.

Bên cạnh đó, thẩm quyền xét giảm giá được điều chỉnh theo hướng tinh gọn, chỉ giữ tại Chi cục Hải quan khu vực, phù hợp chủ trương phân cấp, phân quyền và cải cách hành chính.

Đối với thủ tục xác nhận hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, Thông tư phân cấp việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ về Chi cục Hải quan khu vực hoặc đơn vị hải quan gần nhất với doanh nghiệp. Thời hạn giải quyết được rút ngắn từ 5 ngày làm việc xuống còn 3 ngày làm việc, giúp tăng tốc độ giải quyết thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, Thông tư bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp đã được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động hoặc đóng mã số thuế vẫn có thể tiếp tục đăng ký tờ khai hải quan khi có nhu cầu, qua đó tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Cùng với việc tạo thuận lợi, Thông tư 121/2025/TT-BTC cũng sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường hiệu quả quản lý của cơ quan hải quan, như quản lý hàng hóa đưa về bảo quản; giám sát hàng hóa tại khu chuyển tải; kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật trong kiểm định hải quan; và quản lý hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất.

Được biết trong 2 ngày 22-23/1/2026 hội nghị tập huấn phổ biến Thông tư số 121/2025/TT-BTC sẽ được tổ chức tại khu vực miền nam.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng hải quan tăng cường kiểm tra, kiểm soát hàng hóa tại cửa khẩu.

Hải quan phát hiện gần 4.900 vụ buôn lậu trong quý I/2026

Trong bối cảnh buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp, lực lượng hải quan đã triển khai nhiều giải pháp kiểm soát, phát hiện và xử lý 4.877 vụ vi phạm, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, qua đó cho thấy áp lực ngày càng lớn trên các tuyến, địa bàn trọng điểm.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 7/4: Vàng trong nước sụt giảm theo giá thế giới

Giá vàng thế giới hôm nay, 7/4, hạ nhiệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang kéo giá dầu tăng mạnh, giao dịch ở mức 4.640,3 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm hơn nửa triệu đồng mỗi lượng, niêm yết lần lượt ở mức 172,5 triệu đồng/lượng và 172 triệu đồng/lượng.

Hình ảnh tại Diễn đàn Doanh nghiệp Nhà nước với chủ đề: “Nâng cao năng lực cạnh tranh và vai trò dẫn dắt”. (Ảnh BTC)

Định vị vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước

Ngày 6/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, tái khẳng định quan điểm của Đảng về vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, đồng thời đặt vấn đề “định vị lại” nội hàm của vai trò đó trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đang bước vào giai đoạn phát triển mới.

Petrovietnam chủ động nguồn cung nhiên liệu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa.

Chủ động, linh hoạt nguồn cung nhiên liệu

Xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã kích hoạt cơn địa chấn trên thị trường năng lượng toàn cầu, có thời điểm đẩy giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng, giá dầu diesel lên mức 238 USD/thùng, khiến nhiều quốc gia phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp. 

Thu hoạch lúa trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp (Ảnh: MINH ANH)

Chặn đà giảm giá nông sản xuất khẩu

Quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cả nước đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng xuất khẩu tăng về lượng nhưng giá trị không tăng tương xứng, thậm chí đi xuống do giá xuất khẩu suy giảm.

Hình ảnh minh họa về Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc.

Thúc đẩy tiềm năng du lịch tại các đặc khu

Sau thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Việt Nam hiện có 13 đặc khu với những tiềm năng, thế mạnh riêng. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh vai trò của kinh tế biển trong thúc đẩy tăng trưởng bền vững, đồng thời định hướng xây dựng các đặc khu kinh tế, khu thương mại tự do thế hệ mới, trung tâm tài chính quốc tế.

Lực lượng hải quan kiểm tra, kiểm soát hàng hóa tại sân bay.

Siết chặt kiểm soát, giữ vững “trận địa” chống buôn lậu sau cao điểm dịp Tết 2026

Sau cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp Tết Bính Ngọ 2026, lực lượng hải quan đã phát hiện, xử lý 8.879 vụ vi phạm, cho thấy áp lực kiểm soát gia tăng trên nhiều tuyến, địa bàn, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục siết quản lý, nâng cao năng lực đấu tranh với các thủ đoạn ngày càng tinh vi.

[Infographic] Chứng khoán ngày 6/4: VN-Index tiếp đà giảm về mức 1.674,99 điểm, trên vùng hỗ trợ giá trung bình 200 phiên

[Infographic] Chứng khoán ngày 6/4: VN-Index tiếp đà giảm về mức 1.674,99 điểm, trên vùng hỗ trợ giá trung bình 200 phiên

Thị trường tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh, tích lũy trong phiên hôm nay 6/4. Kết phiên, VN-Index giảm 9,05 điểm (-0,54%) về mức 1.674,99 điểm, trên vùng hỗ trợ giá trung bình 200 phiên quanh 1.670 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tiêu cực với 238 mã giảm giá, thanh khoản thị trường giảm.

Tỉnh Quảng Trị giới thiệu sản phẩm OCOP tại hội nghị giao thương xúc tiến hàng hóa khu vực Bắc Trung Bộ với doanh nghiệp của Lào và Thái Lan.

Quảng Trị dành hơn 50 tỷ đồng cho hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển thương hiệu hàng hóa

Ngày 6/4, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh vừa ban hành kế hoạch thực hiện xúc tiến thương mại giai đoạn 2026-2030 nhằm tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển thương hiệu hàng hóa địa phương.