Phương thức hoạt động của các băng nhóm tội phạm hiện có sự “tiến hóa” đáng kể về mặt thủ đoạn. Thay vì lộ diện dưới hình thức các băng đảng xã hội đen truyền thống, các đối tượng cộm cán thành lập hoặc thâu tóm các doanh nghiệp kinh doanh tài chính, dịch vụ bảo vệ, tư vấn luật hoặc các tổ chức kinh tế khác. Đây cũng là hình thức che giấu tinh vi hành vi phạm pháp, nhằm đối phó với cơ quan chức năng khi bị phát hiện.
Gần đây, Công an Thành phố Hồ Chí Minh liên tiếp triệt phá nhiều băng nhóm tội phạm núp bóng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực “mua bán nợ”, “thu hồi nợ” đã phơi bày thực trạng đáng lo ngại về nhu cầu thu hồi nợ phát sinh trong bối cảnh giao dịch dân sự, kinh tế ngày càng sôi động. Vụ án tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Mua bán nợ Nhất Tín vừa bị triệt phá là minh chứng điển hình, gióng lên hồi chuông cảnh báo về loại tội phạm đang “hồi sinh” với thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Theo tài liệu điều tra, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Mua bán nợ Nhất Tín do Hồ Minh Đạt đứng tên Giám đốc, cùng vợ là Nguyễn Thị Giang cùng nhiều đối tượng khác trực tiếp điều hành. Trên danh nghĩa, doanh nghiệp hoạt động hợp pháp trong lĩnh vực mua bán, xử lý nợ, nhưng thực chất lại vận hành theo cơ chế tội phạm. Nhóm này biến hoạt động mua bán nợ thành công cụ hợp thức hóa hành vi cưỡng đoạt tài sản thông qua các hợp đồng “mua bán nợ”, “ủy quyền thu hồi nợ”, với mức “ăn chia” 30-50% giá trị khoản nợ.
Theo thông tin từ Công an Thành phố Hà Nội, ngày 8/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 7 bị can trong ổ nhóm do Bùi Huỳnh Bính Ngọc (tức “Ngọc sủi”) cầm đầu với tội danh “cưỡng đoạt tài sản”.
Quá trình điều tra xác định, Ngọc đã thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Kinh doanh Minh An nhằm tạo vỏ bọc cho các hoạt động phạm pháp. Đối tượng thường xuyên đăng tải video trên mạng xã hội để đánh bóng tên tuổi, khuếch trương thanh thế và tạo ảnh hưởng trong xã hội.
Theo tài liệu điều tra, năm 2023, xuất phát từ tranh chấp liên quan hoạt động góp vốn kinh doanh khách sạn, Lộ Xuân Huy nhờ Nguyễn Quý Thái và Bùi Huỳnh Bính Ngọc đứng ra đòi lại phần vốn góp và lợi nhuận tại một số cơ sở kinh doanh trên địa bàn Thủ đô. Các đối tượng đã sử dụng nhiều biện pháp gây áp lực với anh C.C.M. như: thuê nhóm đối tượng là thương binh sử dụng xe ba bánh thường xuyên tập trung trước cửa khách sạn chặn lối ra vào, cản trở hoạt động kinh doanh, hành hung nhân viên, gây mất an ninh trật tự khu vực; đến trước cổng trường nơi con của anh M. theo dõi, quay clip, đe dọa, uy hiếp tinh thần bị hại. Trước áp lực kéo dài, anh M. buộc phải chuyển cho các đối tượng 6,8 tỷ đồng.
Cũng với thủ đoạn hoạt động dưới danh nghĩa các tổ chức kinh tế nhằm thực hiện hàng loạt hành vi phạm pháp theo kiểu “bảo kê”, băng nhóm tội phạm cộm cán tại Phú Thọ vừa bị cơ quan chức điều tra. Đến cuối tháng 3/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với 15 đối tượng, đáng chú ý trong số các bị can bị khởi tố, có 9 đối tượng nguyên là cán bộ, công chức, nhân viên tại các cơ quan nhà nước.
Kết quả điều tra cũng làm rõ, để các doanh nghiệp “xã hội đen” này có thể lộng hành bảo kê, vi phạm pháp luật trong thời gian dài đã có sự tiếp tay, cấu kết mật thiết từ một số cán bộ quản lý tại địa phương. Quá trình mở rộng điều tra vụ án, ngày 9/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp và lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với Hoàng Trọng Lợi, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phúc Yên, do có liên quan trực tiếp đến hoạt động của nhóm tội phạm trên. Hiện, Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục điều tra, mở rộng với các đối tượng, cá nhân có liên quan cùng những người tiếp tay, bao che, đồng phạm để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật theo tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.
Trước thực trạng trên, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, khi phát hiện các doanh nghiệp có dấu hiệu can thiệp thô bạo, đe dọa hoặc ép buộc kinh tế bất thường, cần lập tức thông báo cho cơ quan công an nơi gần nhất để được bảo vệ và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật. Việc tìm đến các dịch vụ đòi nợ trái phép không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi bị đe dọa, uy hiếp, nạn nhân cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để được bảo vệ và xử lý kịp thời. Về phía cơ quan quản lý, cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của doanh nghiệp trong các lĩnh vực nhạy cảm; đồng thời rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm bịt kín các “kẽ hở”.
Bộ Công an hiện đang quyết liệt chỉ đạo công an các tỉnh, thành phố đẩy mạnh công tác bám sát địa bàn, chủ động rà soát kỹ lưỡng phương thức hoạt động của các doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường. Trong đó, đặc biệt chú trọng vào nhóm ngành tài chính, dịch vụ thu hồi nợ nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm.
