Ô CỬA CHỦ NHẬT

Nâng tầm… nỗi lo

Một đoạn tường thành của Hoàng thành Huế sụp đổ, Chùa Cầu, nhiều ngôi nhà cổ cùng đồ vật trong nhà thuộc Di sản Văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An… bị hư hại sau những đợt lũ lụt liên tiếp vừa qua đang đặt ra những yêu cầu mới với công tác bảo tồn di sản.

Một đoạn tường dài khoảng 15m của Hoàng Thành Huế bị đổ sập do mưa lũ. (Ảnh: Di tích Huế)
Một đoạn tường dài khoảng 15m của Hoàng Thành Huế bị đổ sập do mưa lũ. (Ảnh: Di tích Huế)

Khu vực miền trung vốn thường xuyên phải ứng phó thiên tai. Các di sản, vì thế, cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực và nhanh chóng xuống cấp sau mỗi mùa bão, lũ. Bởi vậy, ngành văn hóa các địa phương khu vực này luôn phải rà soát, kiểm tra và lên kế hoạch, dành nguồn kinh phí đáng kể từ ngân sách cho việc tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích giá trị và cũng khá dày đặc tại đây. Nguồn thu từ phát triển du lịch đã được nhiều địa phương điều phối lại hiệu quả cho hoạt động tu bổ, tôn tạo di tích, giúp cho nhiều di tích tìm lại được sự vững vàng, bề thế và từng bước khôi phục những sinh hoạt văn hóa vốn đã từng được nuôi dưỡng trong không gian đó. Tuy nhiên, không phải tất cả các di tích đều có được số phận may mắn như vậy, và ở một số nơi, sự eo hẹp về nguồn kinh phí đã khiến cho một số di tích dần trở thành phế tích.

Cường độ thiên tai bất thường trong những tháng gần đây xảy ra tại một số địa phương khu vực miền trung đã đẩy sức chống chịu của nhiều di tích, dù được chăm sóc, vượt ngưỡng và hư hại nghiêm trọng. Các phương án tu bổ, tôn tạo lại các di tích bị ảnh hưởng lớn đã sớm được đặt ra. Nhưng, cùng với đó, ngành văn hóa, có lẽ, cần tính toán đến những kịch bản ứng phó với các tình huống thiên tai sẽ ngày càng cực đoan hơn, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, khó lường. Những di sản vốn đã mong manh trước tác động của thời gian và xã hội, đang trở nên yếu ớt và nguy cấp hơn nữa, trước tác động của thiên tai bất thường ■

Có thể bạn quan tâm

Các sự kiện nghệ thuật lớn đã góp phần khơi dậy, lan tỏa tình yêu Tổ quốc. Ảnh: Thành Đạt

Thước đo cho phát triển

Hơn bao giờ hết, văn hóa – đặt trong chiến lược phát triển quốc gia – được nhận diện đúng tầm mức vị thế, và từng bước trở thành thước đo giá trị cho sự phát triển phồn vinh của đất nước!

Nguồn ảnh: Long Biên Art Fair

Niềm hứng khởi

125 tác giả trên khắp cả nước, phần lớn trong số đó đều rất trẻ, gửi gần 300 tác phẩm hội họa, điêu khắc tới tham gia Hội chợ nghệ thuật Long Biên/ Long Biên Art Fair lần thứ 5.

Chi tiết tác phẩm vật lý của Lê Tuấn Ry ở Hà Nội.

Một biểu hiện thú vị của đời sống nghệ thuật

Công nghệ là phương tiện hỗ trợ nghệ sĩ hoàn thành tác phẩm nghệ thuật theo ý muốn. Giờ đây, hơn thế, công nghệ còn được nghệ sĩ xem như một thành tố, cấu phần không thể thay thế trong toàn bộ trình hiện của tác phẩm. 

Học sinh Hope School sôi nổi tham gia "Chấm - Chạm" và giao lưu cùng họa sĩ Trương Vũ Trung. (Ảnh HUỲNH NGỌC)

Mỗi “chấm” sáng tạo “chạm” vào cộng đồng để tạo nên những vòng tròn yêu thương

Chỉ trong hai ngày 17 và 18/1, chương trình nghệ thuật “Chấm - Chạm” đã đến với học sinh Trường Hy Vọng tại Đà Nẵng nhằm lan tỏa thông điệp “Yêu thương trao yêu thương”. Nhân sự kiện, Nhân Dân cuối tuần đã phỏng vấn ông Phạm Anh Đới, Founder of Riz, một trong số đối tác tổ chức, về hành trình kết nối ý nghĩa này.

CHẠM MÀU – CHẠM YÊU THƯƠNG

CHẠM MÀU – CHẠM YÊU THƯƠNG

Trong hai ngày từ ngày 17/01-18/01, tại Đà Nẵng, Trường HOPE School phối hợp cùng Ban Tổ Chức chương trình “Chấm • Chạm” triển khai chương trình nghệ thuật cộng đồng “Chạm Màu - Chạm Yêu Thương” thu hút sự tham gia của 200 học sinh và 20 thầy cô giáo, cán bộ trường, cùng 30 cá nhân và tổ chức đồng hành.

Việc thành thạo các kỹ năng sử dụng công nghệ số giúp chị Hà Thị Thảo điều hành Hợp tác xã dệt bông tốt hơn.

Khai thác và làm giàu từ tiềm năng văn hóa

Nhiều người trẻ vùng cao Tây Bắc đang tích cực tham gia khôi phục nghề truyền thống phù hợp với bối cảnh xã hội mới, học hỏi, tiếp thu kiến thức mới trong quản trị và phát triển doanh nghiệp để phát huy tiềm năng văn hóa sẵn có tại địa phương.

Diễn viên Steven Nguyễn (bên phải ảnh) đảm nhận vai chính trong phim.

Xúc cảm đặc biệt

Tiếp sau bộ phim đầu tiên về người lính trong thời bình, nhan đề Cuộc chiến không giới tuyến (năm 2024), ghi dấu ấn đặc biệt trong lòng khán giả màn ảnh nhỏ, Đài Truyền hình Việt Nam công chiếu bộ phim truyền hình thứ hai về đề tài này, nhan đề Không giới hạn.

Không gian trong tháp nước Hàng Đậu trở thành không gian nghệ thuật trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2023. (Ảnh: Duy Linh)

Đi nhanh, nhưng đừng vội vã

Sự phát triển bùng nổ của nhiều ngành công nghiệp văn hóa trong năm 2025 đang tạo tiền đề, nền tảng và sự khích lệ cho nhiều cá nhân, doanh nghiệp, nhất là người trẻ, hào hứng thử sức, tham gia vào lĩnh vực rất giàu tiềm năng này, cùng với những nỗ lực tích cực điều chỉnh, hoàn thiện chính sách hỗ trợ của các cơ quan chức năng.

Hình ảnh đại diện một ca khúc của ca sĩ AI Rayn (ảnh chụp màn hình)

AI - Cơ hội thúc đẩy sự sáng tạo

Anh là A I là tên ca khúc mang phong cách Blues Rock, do Rayn hát, đạt hơn 54.000 lượt xem trên kênh YouTube chính thức của giọng ca tạo nên bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Nó được xem là lời “thú nhận” của Rayn trước nhiều thắc mắc “ai là ai” của công chúng gửi đến kênh.

Quang cảnh chợ Rồng Nam Định. Báo Nam Định

Chuyện tưởng chẳng có gì đáng kể

Gửi xe nơi khoảng sân rợp bóng cây cao niên của tòa nhà có từ thời thuộc Pháp kế bên cổng chợ Rồng, nay thuộc phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình, chúng tôi quyết định đi bộ, thăm thú thành Nam trong khoảng hai giờ của một buổi trưa đầu năm mới.

Trải nghiệm sống động

Trải nghiệm sống động

Những sáng tạo đồ chơi từ tạo hình nhiều nhân vật trong sân khấu biểu diễn truyền thống, truyện cổ, trò chơi, lễ hội và tranh dân gian Việt Nam là nội dung chính trong Triển lãm Làng Toys của Xưởng chế tác Oleander Workshop, diễn ra tại Annam Gallery, phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh, từ ngày 13/12/2025 đến 11/1/2026.

Nghệ sĩ Nhân dân Quế Trân, vai Linh Nhân Hoàng thái hậu trong vở Câu thơ yên ngựa.

Hạnh phúc được tiếp nối truyền thống nghệ thuật của gia tộc

Ghi dấu mốc 100 năm gia tộc hát bội - cải lương tuồng cổ Vĩnh Xuân-bầu Thắng-Minh Tơ-Thanh Tòng, bởi thế, với Nghệ sĩ Nhân dân Quế Trân, năm 2025 là một năm hạnh phúc. Đây cũng là gia tộc duy nhất ở miền nam, đến nay có đến sáu đời duy trì nghề hát. Bên thềm năm mới, chúng tôi có cuộc trò chuyện cùng chị.

Không gian sáng tạo Phố Bên Đồi là điểm hẹn âm nhạc không thể bỏ lỡ của công chúng Đà Lạt. (Ảnh Phố Bên Đồi)

Định hình hệ sinh thái công nghiệp văn hóa

Lĩnh vực công nghiệp văn hóa đang ghi nhận sự chuyển biến mạnh mẽ, từ chính sách đến thực tiễn. Các ngành điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, trò chơi điện tử, báo chí, phát thanh truyền hình, xuất bản và du lịch văn hóa từng bước trở thành động lực mới cho tăng trưởng kinh tế đất nước.

Một góc vườn tháp Huệ Quang.

Cuộc đối thoại xuyên thời gian

Nếu như Yên Tử được coi là trung tâm của quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc thì vườn tháp Huệ Quang chính là trái tim của Yên Tử.

Tác phẩm Phượng Vũ của họa sĩ Hà Phạm tương tác cùng tác phẩm Vũ môn của họa sĩ Phan Minh Bạch, trong triển lãm Đạo học ngàn năm.

Ánh sáng và niềm vui

Lần thứ tư, nhóm nghệ sĩ Dấu xưa Văn hiến tổ chức triển lãm chung, mang tên Đạo học ngàn năm. 10 nghệ sĩ đã dành nhiều thời gian nghiên cứu sâu về vị thế, vai trò, ý nghĩa của Văn Miếu-Quốc Tử Giám, của đạo học qua dòng chảy lịch sử dân tộc, cùng trao đổi, thảo luận để tạo nên nội dung triển lãm phong phú.

Vũ điệu của nắng, tác giả Lê Bá Tài, là một trong những bức ảnh đạt giải của tháng tại cuộc thi Noirfotocontest năm 2025.

Những câu chuyện được kể "rất Việt Nam"

Từ thực tế hoạt động trong các lĩnh vực nghệ thuật khác nhau, một số nhà sản xuất, nghệ sĩ chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần những nhận xét, dự cảm và hy vọng về đời sống văn hóa đất nước trong năm mới 2026.

Với chuỗi hoạt động: Đêm diễn tại sân vận động Mỹ Đình, phát hành "Tổ quốc trong tim: The concert film" tại các rạp chiếu và đưa bộ phim đến nhiều trường đại học trên toàn quốc, Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt "Tổ quốc trong tim" do Báo Nhân Dân phối hợp Thành phố Hà Nội tổ chức đã tạo nên một hiện tượng văn hóa-nghệ thuật đặc biệt. Ảnh: Thành Đạt

Chuẩn mực mới đã được thiết lập

Một đời sống văn hóa sôi động, lan tỏa trên nhiều không gian, từ các lĩnh vực giải trí, sáng tạo đến môi trường số là những nét phác họa tiêu biểu cho bức tranh văn hóa năm 2025.

Một bức tranh sơn dầu của hoạ sĩ Phan Ngọc Khuê được giới thiệu trong triển lãm.

Nơi tình yêu ở lại

Bên cạnh các sự kiện nghệ thuật lớn đón chào năm mới ở các không gian công cộng trên cả nước, còn có nhiều điểm hẹn nghệ thuật có phần sâu lắng hơn, nơi khán giả nhận thêm cơ hội thưởng lãm và chiêm nghiệm về tình quê hương, tình người, về những vẻ đẹp tinh thần mới.

Minh Đàm, Văn Miếu-Quốc Tử Giám Hà Nội, 31 x 41 cm, 2024. Ảnh: NVCC

Muốn làm người kết nối nhiều nền văn hóa

Sinh ra và trải qua thời thơ ấu tại phố cổ Hà Nội, nhưng sớm theo gia đình sang Ba Lan sinh sống và học tập từ khi lên bảy tuổi, họa sĩ Minh Đàm đã lựa chọn đa văn hóa làm điểm tựa trong sáng tác hội họa. Anh là đồng sáng lập Hiệp hội Họa sĩ mầu nước Ba Lan, có tác phẩm được chọn trưng bày tại hơn 30 nước trên thế giới.

Nghệ nhân Nguyễn Hữu Quả giới thiệu kỹ thuật in tranh Đông Hồ tới du khách quốc tế, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Lời nhắc nhở gay gắt

Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vừa hiện hữu trong danh sách di sản “cần bảo vệ khẩn cấp” của UNESCO là lời nhắc nhở gay gắt: Không chỉ tự hào, mà chúng ta còn cần hành động kịp thời và hiệu quả.

Đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, trao giải Phụng sự thầm lặng tới bác sĩ Lê Thành Đô. (Ảnh Minh Lê)

Hành trình bền bỉ và mạnh mẽ

Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng là giải thưởng cấp quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2023, do Báo Nhân Dân chủ trì cùng sự đồng hành của Công ty cổ phần VCCorp.

Bức tranh do họa sĩ Trương Vũ Trung xây dựng ý tưởng về bố cục và mầu sắc đã sẵn sàng để được công chúng "Chấm và Chạm", kết nối lan tỏa vì miền trung.

Kết yêu thương gửi đến đồng bào miền trung

Đây là thông điệp từ hoạt động cộng đồng Chấm và Chạm, do Hệ sinh thái sáng tạo Radical Insight Zone-RIZ, Tổ hợp giáo dục và công nghệ Agilead và Tổ chức giáo dục Libero kết hợp cùng họa sĩ Trương Vũ Trung khởi xướng. 

Bản đồ số hành trình tham quan Tứ trấn Thăng Long được thiết kế dễ hiểu và sinh động (Nguồn ipathanoi.vietnamica.online)

Một cú chạm tới nhiều tầng trầm tích di sản

Thông qua kết hợp khảo cứu học thuật và công nghệ số hiện đại, dự án "Hành trình du lịch di sản Hà Nội" đưa ra phương pháp nhận diện, kết nối và giới thiệu một cách hệ thống nhiều di tích chùa, đền, đình, phủ, đang ẩn mình, trầm mặc giữa nhịp sống hiện đại tại thủ đô Hà Nội.

Một trong những bộ phim tại Liên hoan.

Thế giới rộng mở

10 bộ phim Nhật Bản thuộc 5 dòng phim: tình cảm, lịch sử, hài, kịch tính và hoạt hình được lựa chọn công chiếu trong Liên hoan phim Nhật Bản tại Việt Nam, diễn ra lần lượt tại bốn thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Các nghệ nhân xoan trình diễn tại đình Thét, xã Kim Đức, tỉnh Phú Thọ.

Tôi đến, chỉ vì bạn đẹp

Có một thực tế không mới, là rất nhiều dự án khôi phục các giá trị văn hóa, lịch sử đang được triển khai không phải vì tự thân giá trị đó, mà được dẫn hướng bởi mục tiêu phục vụ phát triển du lịch, và đích cuối, là lợi ích kinh tế.

Diễn viên Đỗ Thị Hải Yến. Ảnh: Kim Bánh Trôi Nước

Điện ảnh là hành trình không có điểm dừng

Sau một thập kỷ lặng tiếng trên màn ảnh để ưu tiên cho gia đình, Đỗ Thị Hải Yến trở lại với ba phim điện ảnh liên tiếp là Quán Kỳ Nam, 1982 và Hộ linh Tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh, lần lượt ra mắt trong năm 2025 và 2026.

Cán bộ, chiến sĩ các đơn vị thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk tham gia "Chiến dịch Quang Trung" thần tốc xây dựng nhà cho nhân dân vùng lũ. (Ảnh Công Lý)

Tái thiết cộng đồng

Hết sức thần tốc và đặc biệt nhân văn, chiến dịch dựng lại nhà cho người dân vùng lũ miền trung vừa phải gánh chịu những thiệt hại nặng nề trong đợt mưa lũ vừa qua đã được khởi động từ 1/12/2025, với mục tiêu người dân sẽ có nhà mới trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ.