Tuy nhiên, do tác động của biến đổi khí hậu, diễn biến mưa lũ ngày càng phức tạp, khó lường dẫn đến nguy cơ mất an toàn đê điều ngày càng cao. Năm 2024 và 2025 liên tiếp xảy ra lũ đặc biệt lớn, lập mốc lũ lịch sử mới trên một số tuyến sông, gây tràn đê trên diện rộng và nguy cơ mất an toàn công trình rất cao.
Trong khi đó, các tuyến đê cấp IV, cấp V và những tuyến chưa được phân cấp vẫn còn thiếu cao trình chống lũ từ 0,5m đến 2,1m theo quy hoạch, cho nên mỗi khi có lũ lớn vẫn phải tổ chức chống tràn trên diện rộng. Nhiều người dân phải di dời khẩn cấp để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản. Nhà cửa, tài sản bị ngập sâu, hư hỏng. Nhiều vật nuôi bị chết hoặc lũ cuốn trôi.
Cùng với đó, lũ rừng ngang từ thượng nguồn các xã Lương Sơn, Cao Dương, Liên Sơn, Kim Bôi, Mường Động, Dũng Tiến… thuộc tỉnh Phú Thọ đổ về thường xuất hiện rất nhanh, có thể dâng cao hàng chục cm trong vài giờ, gây nguy hiểm cho người dân và ngập sâu kéo dài tại nhiều xã phía tây Hà Nội. Mặc dù tại khu vực này thành phố đã quan tâm đầu tư, nâng cấp nhiều tuyến đê, nhưng vẫn còn nhiều công trình xuống cấp, chắp vá, chưa đáp ứng yêu cầu ứng phó những trận mưa lũ cực đoan, đe dọa mất an toàn tính mạng, tài sản của dân...
Hệ thống đê điều trên địa bàn thành phố không chỉ có vai trò chống lũ, bảo đảm an toàn phòng chống thiên tai, mà cần phải hiện đại, đồng bộ, phục vụ giao thông, chỉnh trang đô thị, cảnh quan ven sông và phục vụ đa mục tiêu. Việc cải tạo, nâng cấp tổng thể hệ thống đê điều Hà Nội là rất cần thiết trước yêu cầu ứng phó biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội.
Các tuyến đê cần mở rộng tối đa mặt cắt, bảo đảm tối thiểu hai làn xe, đồng bộ tải trọng xe, kết nối tối ưu hệ thống hạ tầng giao thông khu vực. Với các đoạn đê đi qua khu vực đô thị sẽ kết hợp cải tạo, nâng cấp với chỉnh trang; còn các tuyến đê ngoài đô thị cần được đầu tư theo hướng vừa bảo đảm tiêu chuẩn đê điều, vừa đáp ứng yêu cầu giao thông, quản lý và ứng cứu hộ đê.
Cùng với đó là gia cố nền đê, thân đê, mái đê; xử lý triệt để các điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn như thẩm lậu, sạt trượt, đùn sủi; nâng cấp hệ thống kè, cống qua đê và công trình phụ trợ. Để sớm cải tạo, nâng cấp tổng thể hệ thống đê điều, Sở Nông nghiệp và Môi trường cần lựa chọn đơn vị tư vấn giàu kinh nghiệm về lĩnh vực thủy lợi để nghiên cứu, đề xuất giải pháp tổng thể nâng cấp hệ thống đê điều, thủy lợi trên toàn thành phố.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cần tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030; đồng thời tiếp tục triển khai các công trình giai đoạn 2021-2025, bảo đảm an toàn hệ thống đê điều ngay trong mùa mưa lũ năm nay.
