Trên diện tích chỉ hơn 4 km², với khoảng 80.000 cư dân, hơn 8.000 ô-tô và 80.000 xe máy, phường có 63 điểm trông giữ xe, nhưng chỉ 11 điểm được cấp phép, những điểm còn lại đều tự phát hình thành trên đất nông nghiệp, đất công, đường nội bộ khu chung cư hoặc các khu đất dự án chậm triển khai, không bảo đảm điều kiện về phòng cháy, chữa cháy, an ninh, trật tự...
Nhiều năm qua, chính quyền phường đã nhiều lần tổ chức ra quân xử lý các bãi xe không phép, lập lại trật tự đô thị, nhưng sau mỗi đợt cao điểm, khi các bãi xe không phép bị đóng cửa thì hàng nghìn phương tiện lại tràn xuống lòng đường, vỉa hè hoặc các khoảng đất trống. Chính quyền địa phương rơi vào thế khó, không xử lý thì vi phạm kéo dài, nhưng xử lý quyết liệt lại không đáp ứng được nhu cầu gửi xe của người dân.
Từ thực tế đó, việc thành phố Hà Nội cho phép chính quyền cấp xã áp dụng cơ chế bãi đỗ xe “lưỡng dụng” theo Kế hoạch số 332/KH-UBND được xem là một hướng tháo gỡ phù hợp trong giai đoạn trước mắt. Theo cơ chế này, các khu đất công, đất của dự án chậm triển khai hoặc một số khu vực đủ điều kiện có thể được cấp phép tạm thời, thời hạn ngắn để tổ chức trông giữ phương tiện, với điều kiện bảo đảm quy hoạch, an toàn phòng cháy, chữa cháy, trật tự đô thị và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Đến nay, phường Hoàng Liệt đã cấp phép tạm thời cho bảy điểm trông giữ xe đủ điều kiện, từng bước đưa nhiều bãi xe hoạt động công khai, minh bạch thay cho tình trạng “bãi xe chui”. Địa phương cũng đã ban hành các tiêu chí quản lý chặt chẽ, yêu cầu các đơn vị trông giữ xe ứng dụng công nghệ, niêm yết giá, thực hiện đúng phương án tổ chức giao thông và bảo đảm các điều kiện an toàn.
Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là giải pháp tình thế. Trên địa bàn Hoàng Liệt vẫn còn nhiều điểm trông giữ xe tự phát chưa đủ điều kiện cấp phép; nhiều khu đất bỏ hoang, dự án chậm triển khai vẫn chưa thể đưa vào khai thác vì vướng các quy định pháp lý. Trong khi đó, nhu cầu gửi xe của người dân không chỉ diễn ra vào ban đêm mà kéo dài suốt cả ngày, khiến việc tận dụng đất theo khung thời gian nhất định cũng bộc lộ những hạn chế.
Câu chuyện ở Hoàng Liệt cũng phản ánh bức tranh chung của nhiều khu vực nội đô Hà Nội. Trong nhiều năm, tốc độ phát triển các khu chung cư, khu đô thị mới vượt xa khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông tĩnh. Không ít dự án thiếu bãi đỗ xe hoặc thiết kế không đủ nhu cầu thực tế, trong khi nhiều ô đất quy hoạch làm bãi đỗ xe chậm triển khai. Khoảng trống này tạo điều kiện cho các bãi xe tự phát tồn tại, gây khó khăn cho công tác quản lý và tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
Về lâu dài, Hà Nội cần đẩy nhanh việc thực hiện các dự án bãi đỗ xe theo quy hoạch, kiên quyết xử lý những dự án chậm triển khai kéo dài gây lãng phí đất đai; phát triển giao thông tĩnh gắn với quy hoạch đô thị và hệ thống vận tải công cộng. Chỉ khi hạ tầng giao thông tĩnh phát triển đồng bộ với tốc độ đô thị hóa, Hà Nội mới có thể tháo gỡ tận gốc “cơn khát” điểm đỗ xe đang ngày càng trở nên cấp bách.
