Ngày 25/6, tại Hà Nội, Báo Công thương tổ chức Hội thảo chuyên đề với chủ đề “Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp hàng tiêu dùng nhanh và thực phẩm trong bối cảnh chuyển đổi số và thương mại đa kênh”.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Tổng biên tập Báo Công thương Nguyễn Tiến Cường đã chỉ rõ các xu hướng lớn đang chi phối thị trường tiêu dùng hiện nay, bao gồm: Sự chuyển dịch mạnh sang tiêu dùng “xanh-sạch-lành mạnh”; yêu cầu cao về xuất xứ, chất lượng sản phẩm và nhất là sự bùng nổ của thương mại điện tử.
Năm 2024, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt hơn 25 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước, chiếm khoảng 9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước.
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội cũng tồn tại không ít thách thức. Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ còn lúng túng trong việc tiếp cận công nghệ mới, quản trị đổi mới sáng tạo, đầu tư chuyển đổi số hay xây dựng hệ thống phân phối hiện đại.
Tại hội thảo, các đại biểu, diễn giả đã cùng chia sẻ kinh nghiệm, hiến kế chính sách, chỉ ra những bất cập về thể chế, hỗ trợ công nghệ, vốn, phân phối,… để từ đó các cơ quan quản lý, nhất là Bộ Công thương có điều chỉnh phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển bền vững.
Chia sẻ về chính sách phát triển thương mại nội địa ngành hàng thực phẩm-tiêu dùng nhanh trong bối cảnh chuyển đổi số và thương mại đa kênh, bà Trần Diệu Hương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương) cho biết: Ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) đóng vai trò then chốt trong đời sống kinh tế-xã hội khi cung cấp các sản phẩm thiết yếu như thực phẩm, đồ uống, vệ sinh cá nhân với tốc độ quay vòng cao, phản ánh nhanh nhạy xu hướng tiêu dùng.
Giai đoạn 2021–2024, tổng mức bán lẻ ngành FMCG tăng trung bình 10%/năm, trong bối cảnh GDP năm 2024 tăng 7,09%, dự báo năm 2025 đạt 8%. Thị trường cũng đang chuyển dịch mạnh theo hướng tiêu dùng xanh, sạch, lành mạnh, chú trọng nguồn gốc và quy trình sản xuất. Song song, hệ thống phân phối hiện đại và thương mại điện tử tăng trưởng mạnh.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn về vốn, công nghệ, nhân lực số. Chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ như đầu tư hạ tầng logistics, hỗ trợ tín dụng, thuế, đào tạo nhân lực, hoàn thiện pháp lý cho mô hình O2O, livestream,… sẽ giúp xây dựng ngành FMCG thành động lực tăng trưởng nội địa bền vững.
Khẳng định thương mại điện tử là động lực phát triển chiến lược cho ngành bán lẻ hiện đại, Trưởng bộ phận Thương mại điện tử của Lotte Mart Việt Nam Đào Thanh Tùng cho hay: Thương mại điện tử đã trở thành cấu phần cốt lõi trong chiến lược phát triển của ngành bán lẻ hiện đại, không còn đơn thuần là một kênh bán hàng mới.
Việt Nam hiện là quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử bán lẻ nhanh thứ hai Đông Nam Á, với tỷ lệ thâm nhập người dùng số vượt 60%. Tại Lotte Mart, thương mại điện tử được định vị là nền tảng vận hành mới - thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ bán hàng.
Bán lẻ hiện đại đang chuyển từ chiến lược đại trà sang phân khúc sâu, cá nhân hóa theo từng tệp khách hàng. Thương mại điện tử không chỉ thay đổi hành vi tiêu dùng, mà còn tái định nghĩa lại toàn bộ hệ sinh thái ngành bán lẻ, trở thành động lực chiến lược để phát triển bền vững và cạnh tranh trong thời đại số.
Chia sẻ kinh nghiệm của Lazada về vấn đề chuyển đổi số trong vận hành và phân phối, Giám đốc Vận hành Lazada Việt Nam Đoàn Trang Hà Thanh chia sẻ, chuyển đổi số trong vận hành và phân phối đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp thực phẩm và FMCG tối ưu hiệu quả kinh doanh.
Bởi số hóa phân phối không chỉ rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí vận hành mà còn nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, nhất là đối với các sản phẩm cần bảo quản như thực phẩm tươi sống, từ đó mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh trên kênh thương mại số.
Trong khuôn khổ hội thảo cũng đã diễn ra Phiên thảo luận: Xu hướng tiêu dùng an toàn và tiêu dùng xanh. Tại đây, các diễn giả đã cập nhật nhiều thông tin chính xác, kịp thời, toàn diện, có trách nhiệm, trung thực các vấn đề liên quan đến chất lượng, an toàn thực phẩm; đề cao vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong việc thực thi pháp luật về chất lượng sản phẩm và an toàn thực phẩm; xu hướng tiêu dùng an toàn và tiêu dùng xanh trong giai đoạn mới;…
