Theo một nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng gần 50% số người trưởng thành sống tại thành thị bị mỡ máu cao và tập trung chủ yếu ở độ tuổi từ 35-44. Nguyên nhân chính là do chế độ ăn uống, sinh hoạt thiếu khoa học, ít vận động, sử dụng nhiều đồ ăn nhanh, thịt đỏ, nội tạng động vật và rượu, bia… Điều đó đã làm tăng cholesterol xấu (LDL) và triglyceride dẫn tới mỡ máu cao, gây tắc nghẽn mạch máu và tăng nguy cơ đột quỵ…
Từ những nguyên nhân, tác hại nêu trên cho thấy nhu cầu về thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nhất là các sản phẩm có tác dụng ngăn ngừa hoặc hỗ trợ điều trị rối loạn lipid máu là rất lớn. Nắm bắt nhu cầu, nhiều hãng dược phẩm đã sản xuất những sản phẩm có tác dụng giảm mỡ máu, nhưng hầu hết vẫn là những hoạt chất thô, khó hấp thụ qua đường uống. Một số sản phẩm nhập khẩu có chất lượng tốt nhưng giá thành cao, không rõ nguồn gốc xuất xứ khiến người tiêu dùng hoang mang.
Những điều này đã thôi thúc Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hương và các đồng nghiệp ở Trung tâm Vật lý ứng dụng và Thiết bị khoa học, Viện Vật lý (Viện Hàn lâm) nghiên cứu, thực hiện Dự án “Phát triển thương mại sản phẩm Nano dihydroquercetin (Taxifolin) chiết xuất từ cây tùng đỏ (Dahurian larch) hỗ trợ ổn định lipid máu” (mã số: UDSPTM.04/22-23). Để sản xuất trên cơ sở áp dụng công nghệ nano hóa dạng gel lỏng vào hoạt chất Dihydroquercetin chiết xuất từ cây tùng đỏ, nhóm nghiên cứu phải trải qua nhiều khó khăn, vất vả.
Qua tìm hiểu, hoạt chất sinh học Dihydroquercetin được chiết xuất từ cây tùng đỏ có tác dụng làm chậm oxy hóa lipid màng tế bào, vô hiệu hóa tác hại của các gốc tự do và khống chế quá trình viêm nhiễm, chống phù nề. Ngoài ra, một số nghiên cứu còn chỉ ra tác dụng của Dihydroquercetin với các bệnh như: Thiếu máu cục bộ, gan nhiễm mỡ, giảm cholesterol xấu, tăng cường tuần hoàn máu não...
Tuy nhiên, đây là hoạt chất kém tan trong nước và khó hấp thu qua đường uống. Để khắc phục tình trạng này, các nhà khoa học đã nghiên cứu thành công quy trình công nghệ nano hóa Dihydroquercetin với kích thước nhỏ hơn 50nm. Nhờ đó, hoạt chất dễ dàng phân tán hoàn toàn trong nước, hấp thụ nhanh vào cơ thể và phát huy tối đa tác dụng trong điều trị các bệnh về mỡ máu. Đáng chú ý, sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn, hiệu quả và phù hợp với nhiều người sử dụng.
Trước khi triển khai thực hiện dự án, nhóm của Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hương đã có những nghiên cứu, hợp tác khoa học làm tiền đề như: Đề tài nghiên cứu cấp VAST (Viện Hàn lâm) do đơn vị chủ trì “Nghiên cứu tính chất vật lý tổ hợp cấu trúc nano của dihydroquercetin và melanin chiết xuất từ thiên nhiên, có hoạt tính sinh học chống oxy hóa và ức chế tế bào ung thư”, mã số: KHCBVL.03/20-21. Hợp tác nghiên cứu khoa học giữa Trung tâm Vật lý ứng dụng và Thiết bị khoa học với Viện Hàn lâm Khoa học Belarus và Viện nghiên cứu Sinh học-Viện Hàn lâm Khoa học Nga về các hợp chất hoạt tính sinh học nguồn gốc tự nhiên cũng như ứng dụng chế phẩm Dihydroquercetin chiết xuất từ tùng đỏ...
Bên cạnh đó, nhóm còn tham khảo những công bố trên các tạp chí uy tín trên thế giới cũng như chứng nhận của WTO về sản phẩm Dihydroquercetin có quyền lưu hành trên toàn châu Âu như một loại thực phẩm hỗ trợ sức khỏe...
Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hương cho biết: Hoạt chất Dihydroquercetin khi chưa được nano hóa đã là một dược liệu quý có rất nhiều công dụng, nhất là khả năng hỗ trợ ổn định lipid máu và chống oxy hóa cực cao. Một nghiên cứu từ Phòng thí nghiệm Brunswick (Mỹ) cho thấy, Dihydroquercetin (tinh chất đạt độ tinh khiết trên 97%) có chỉ số chống oxy hóa ORAC đạt 104.126µmol TE/g (Trolox equivalents trên mỗi gram), cao gấp 55 lần so vitamin C và vượt xa vitamin E. Đây là một trong số ít hoạt chất tự nhiên có khả năng trung hòa gần như toàn bộ các gốc tự do trong cơ thể.
Tuy nhiên, qua nghiên cứu, hoạt chất khi được nano hóa còn có khả năng hỗ trợ ổn định lipid máu cũng như chống oxy hóa tăng lên đáng kể so với sản phẩm không nano.
Các thành viên hội đồng nghiệm thu dự án đều cho rằng, việc nghiên cứu thành công sản phẩm Nano Dihydroquercetin không chỉ có ý nghĩa về mặt khoa học mà còn có giá trị cao trong ứng dụng thực tiễn, có tiềm năng phát triển và thương mại hóa. Sản phẩm bước đầu được thị trường đón nhận và các kết quả thương mại đáp ứng yêu cầu đặt hàng của Viện Hàn lâm. Tuy nhiên, cần tính toán đầy đủ, chi tiết chi phí tạo ra sản phẩm và giá thành làm cơ sở đánh giá lợi thế cạnh tranh và xây dựng phương án thương mại hóa sản phẩm. Hội đồng nghiệm thu dự án cấp Viện Hàn lâm đã đánh giá dự án đạt loại xuất sắc.
Thành công của nhóm nghiên cứu không chỉ là sản phẩm được cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích và xây dựng thành công quy trình công nghệ chế tạo Nano Dihydroquercetin dạng gel, mà còn có ý nghĩa to lớn về mặt nghiên cứu khoa học, ứng dụng thực tiễn. Đây cũng là điểm tựa để mở ra hướng nghiên cứu mới trong sản xuất những sản phẩm có tác dụng chữa bệnh bằng việc kết hợp công nghệ nano với các hoạt chất chiết xuất từ dược liệu tự nhiên trong nước với giá thành hợp lý.
