Tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập đơn vị hành chính với lợi thế tập trung nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới cùng hệ thống công nghiệp điện tử phát triển đồng bộ, vươn lên trở thành “thủ phủ” xuất khẩu mới của cả nước. 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh đạt 106,4 tỷ USD, đứng đầu cả nước.
Riêng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 52,5 tỷ USD, tăng 31,49% so với cùng kỳ năm 2025, chính thức vượt qua các địa phương nhiều năm dẫn đầu về xuất khẩu.
Đằng sau những con số ấn tượng ấy là sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp công nghệ cao, trong đó các sản phẩm điện tử, bán dẫn, điện thoại thông minh, thiết bị viễn thông thế hệ mới và linh kiện điện tử tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu.
Không chỉ gia tăng về quy mô, chất lượng tăng trưởng xuất khẩu của tỉnh cũng được nâng lên rõ rệt khi tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao ngày càng lớn, từng bước chuyển dịch từ gia công sang sản xuất theo chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao hơn.
Với lợi thế có hệ thống cảng biển và hạ tầng thuận lợi cho chuỗi logistics, Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu toàn vùng Đồng bằng sông Hồng cũng như khu vực phía bắc. Lợi thế hệ thống cảng biển nước sâu Lạch Huyện, các bến cảng container hiện đại cùng mạng lưới khu công nghiệp Đình Vũ - Cát Hải, VSIP, Tràng Duệ,... đã giúp Hải Phòng duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ổn định trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều khó khăn.
6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Hải Phòng đạt gần 26 tỷ USD, tăng 8,15% so với cùng kỳ năm 2025 và vượt các kịch bản tăng trưởng đã đề ra. Kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 21,6 tỷ USD, chủ yếu là máy móc, thiết bị hiện đại, nguyên vật liệu và bán thành phẩm phục vụ sản xuất. Điều này cho thấy các nhà máy vẫn đang duy trì công suất cao, chuẩn bị nguồn lực để đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu trong những tháng cuối năm.
Cùng với việc mở rộng hệ thống cảng biển, phát triển logistics thông minh, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý hải quan và vận tải, Hải Phòng đang từng bước trở thành trung tâm logistics quốc tế, góp phần giảm chi phí vận chuyển, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường thế giới.
Không có lợi thế vượt trội về sản xuất công nghiệp quy mô lớn như tỉnh Bắc Ninh hay hạ tầng cảng biển như Hải Phòng, song Hà Nội tiếp tục thể hiện vai trò trung tâm điều phối thương mại, dịch vụ và kết nối chuỗi cung ứng của cả vùng.
Trong 6 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Hà Nội đạt gần 41,5 tỷ USD, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới vẫn đối mặt với nhu cầu tiêu dùng suy giảm.
Điểm nổi bật của Hà Nội là sự vươn lên mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp trong nước. Trong tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 10,585 tỷ USD, khu vực doanh nghiệp nội địa chiếm tới 54,8%, vượt khu vực FDI chỉ còn 45,2%.
Theo chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, thời gian qua, các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng đã có sự chuyển dịch trong cơ cấu giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu. Điều này cho thấy năng lực sản xuất, quản trị và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam đang được cải thiện rõ rệt. Nếu trước đây, tăng trưởng xuất khẩu trong vùng phụ thuộc nhiều vào khu vực đầu tư nước ngoài, thì nay các doanh nghiệp trong nước đã từng bước làm chủ thị trường, mở rộng xuất khẩu thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới, chuyển đổi số và đổi mới công nghệ.
Theo các chuyên gia kinh tế, mặc dù là một trong những khu vực dẫn đầu cả nước về quy mô xuất nhập khẩu, nhưng các địa phương trong vùng vẫn đang đối mặt không ít khó khăn, thách thức những tháng cuối năm, nhất là các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe. Bên cạnh đó, chi phí kho bãi và thủ tục logistics vẫn ở mức cao, tạo áp lực lên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, yếu tố quan trọng tạo nên chất lượng giá trị hàng là tỷ lệ nội địa hóa, tuy nhiên tỷ lệ này trong chuỗi xuất khẩu hàng hóa của nhiều doanh nghiệp vẫn ở mức thấp. Các trung tâm sản xuất công nghiệp lớn như Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội vẫn phụ thuộc nhiều vào nguyên phụ liệu và linh kiện nhập khẩu. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu biến động hoặc tỷ giá thay đổi, doanh nghiệp dễ bị ảnh hưởng, đồng thời làm gia tăng nhập khẩu. Những yếu tố này nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế hai con số của vùng.
Để tạo đột phá trong những tháng cuối năm 2026 và hoàn thành mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu đã đề ra, các chuyên gia kinh tế cho rằng, các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng cần tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm.
Trước hết, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, đồng thời chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mở rộng thị phần tại Trung Đông, Nam Á, châu Phi và Mỹ Latin nhằm giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.
Cùng với đó, tăng cường liên kết vùng, phát huy lợi thế của các trung tâm sản xuất, logistics và cảng biển, tiếp tục đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng logistics theo hướng đồng bộ, hiện đại; kết nối hiệu quả các khu công nghiệp, khu kinh tế với hệ thống cảng biển Hải Phòng, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và mạng lưới đường cao tốc, đường vành đai, qua đó giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.
Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan, triển khai hiệu quả hải quan số, cơ chế một cửa quốc gia và một cửa ASEAN, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Đây là những động lực quan trọng giúp vùng Đồng bằng sông Hồng tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu xuất nhập khẩu của cả nước, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
