Đặc biệt, đây là thị trường cửa ngõ để doanh nghiệp trong nước làm tiền đề xuất khẩu vào thị trường Halal.
Quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Malaysia thời gian qua ngày càng phát triển, hai quốc gia có nhiều tiềm năng để thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư.
Thương mại song phương gia tăng
Theo thống kê, năm 2011, Việt Nam là đối tác thương mại thứ 14 của Malaysia với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 7,2 tỷ USD, là thị trường xuất khẩu lớn thứ 15 của Malaysia (giá trị xuất khẩu đạt 3,82 tỷ USD) thì đến năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam và Malaysia đã lên đến 14,2 tỷ USD. Cả hai nước đang nỗ lực hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD vào năm 2030. Sáu tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu Việt Nam và Malaysia ước đạt 7,7 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ 2024, trong đó kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Malaysia đạt 2,5 tỷ USD. Các sản phẩm xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang thị trường Malaysia: máy móc thiết bị và phụ tùng; máy vi tính; điện tử và linh kiện; sắt thép các loại; xăng, dầu, hóa chất...
Thành phố Hồ Chí Minh luôn coi trọng mối quan hệ hợp tác kinh tế với Malaysia. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu giữa thành phố và Malaysia 6 tháng đầu năm 2025 ước đạt 2,6 tỷ USD, tăng gần 35% so với cùng kỳ 2024. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của thành phố sang thị trường Malaysia ước đạt 435 triệu USD, tăng 16,6% so với cùng kỳ năm 2024. Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết: Tuy thương mại song phương giữa hai nước ngày càng tăng, nhưng vẫn còn thấp so với tiềm năng và triển vọng hợp tác rất lớn của hai nước. Malaysia là một trong những thị trường nhập khẩu có tiềm năng rất lớn của Việt Nam tại khu vực ASEAN. Hàng hóa Việt Nam còn rất nhiều dư địa tăng trưởng xuất khẩu tại thị trường Malaysia. Bởi đây là thị trường có sức mua khá, nhu cầu đa dạng. Chưa kể, Malaysia có độ mở thị trường lớn, mức độ rào cản tương đối thấp với hàng xuất khẩu của Việt Nam do hai nước cùng tham gia nhiều hiệp định trong khuôn khổ ASEAN và ASEAN+, đặc biệt là Hiệp định Ðối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Là một quốc gia có nền kinh tế năng động, Malaysia giữ vị trí thứ 24 trên thế giới về thương mại trong năm 2024, với tổng kim ngạch thương mại đạt hơn 630 tỷ USD, có quan hệ giao thương với hơn 200 quốc gia. Nền kinh tế Malaysia được thúc đẩy bởi các chính sách thân thiện với doanh nghiệp, một môi trường kinh doanh minh bạch, hệ thống các nhà cung cấp đáng tin cậy có văn hóa kinh doanh chuyên nghiệp. Nói về thế mạnh thương mại của Malaysia, bà Zaimah Osman, Lãnh sự Thương mại, Cục Xúc tiến Thương mại Malaysia tại Thành phố Hồ Chí Minh (MATRADE) khẳng định cam kết tăng cường mối quan hệ hợp tác kinh tế song phương với Việt Nam. Malaysia xem Việt Nam là một đối tác quan trọng và mời gọi các doanh nghiệp Việt Nam khám phá những cơ hội kinh doanh đa dạng mà Malaysia mang lại.
Cửa ngõ vào thị trường Halal
Ngành công nghiệp Halal là ngành cung cấp các sản phẩm và dịch vụ hợp chuẩn cho người Hồi giáo. Hiện nay, ngành công nghiệp này ngày càng phát triển, trên thế giới hiện có hơn hai tỷ người theo đạo Hồi, đây là cơ hội để hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu. Theo bà Hồ Thị Quyên, ngành công nghiệp Halal được dự báo sẽ tiếp tục phát triển mạnh tại các thị trường châu Á, Trung Đông và châu Phi. Các xu hướng Halal sẽ góp phần định hình lại môi trường kinh doanh Halal toàn cầu tạo ra cơ hội mới, song cũng đòi hỏi các doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng với bối cảnh mới. Malaysia và Việt Nam đang có rất nhiều tiềm năng hợp tác lớn trong lĩnh vực thực phẩm Halal. Tiêu chuẩn Halal của Malaysia được công nhận trên thế giới.
Hiện nay, Việt Nam đã có Trung tâm chứng nhận Halal quốc gia (HALCERT), là cơ quan đầu mối về Halal tại Việt Nam với các chuyên gia về lĩnh vực Halal, trong đó có Malaysia. Tuy nhiên, thực tế hiện nay số lượng đơn vị có chức năng cấp chứng chỉ Halal ở Việt Nam còn ít, chi phí khá cao đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mặt khác, một số yêu cầu khó thực hiện tại Việt Nam như quy định phải có người đạo Hồi giám sát quy trình sản xuất khiến việc đạt được chứng nhận Halal để xuất khẩu hàng hóa sang thị trường quốc gia các nước Hồi giáo đang là một thách thức lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Các chuyên gia nhận định: Việt Nam trong tiến trình hội nhập sâu rộng với cộng đồng Hồi giáo quốc tế, đã ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) với nhiều quốc gia Hồi giáo như Malaysia, Indonesia, Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE), Thổ Nhĩ Kỳ… Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp trong nước tận dụng các ưu đãi thuế quan, tăng khả năng tiếp cận và thâm nhập sâu vào các thị trường Halal giàu tiềm năng. Cho nên, con đường để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Halal đang ngày càng trở nên thuận lợi. Ngoài ra, cơ quan Chứng nhận Halal Việt Nam (HCA) đã được cơ quan phát triển Hồi giáo Malaysia (JAKIM) chính thức công nhận. Sự công nhận này là chìa khóa then chốt, giúp các sản phẩm của Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn và dễ dàng thâm nhập vào hệ thống phân phối tại Malaysia. Chứng nhận Halal không chỉ là một yêu cầu tôn giáo mà còn là biểu tượng cho các tiêu chuẩn vệ sinh, đạo đức và bền vững trên toàn cầu, đòi hỏi sự toàn vẹn và khả năng truy xuất trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Bà Shariza Binti Abdul Rasheed, Giám đốc Sản phẩm Halal, Ngân hàng Maybank Malaysia cho rằng: Cơ hội thị trường đang mở ra cho các doanh nghiệp Việt Nam với quy mô thị trường Halal toàn cầu được dự báo đạt 5 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Riêng thị trường Halal tại Malaysia, một trong những cửa ngõ quan trọng vào thị trường Halal thế giới, dự kiến sẽ đạt giá trị 113,2 tỷ USD. Tiềm năng này trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ thực phẩm-đồ uống (85,2 tỷ USD), mỹ phẩm (10,5 tỷ USD) và dược phẩm (5,9 tỷ USD)...
