Manh mối mới về hàng trăm liệt sĩ hy sinh tại Tràm Dù

Hơn nửa thế kỷ sau trận chiến ở Tràm Dù (Kiên Giang), nhiều tài liệu quân sự được giải mật đang mở ra manh mối mới về nơi hy sinh và khả năng quy tập nhiều hài cốt liệt sĩ. Trong số đó có tài liệu liên quan trực tiếp đến Tiểu đoàn 3 Đặc công, đơn vị chịu tổn thất rất lớn trong những ngày đầu tháng 3/1970.

Bản mô tả diễn biến trận đánh theo tài liệu giải mật của phía Mỹ do ông Lâm Hồng Tiên tổng hợp.
Bản mô tả diễn biến trận đánh theo tài liệu giải mật của phía Mỹ do ông Lâm Hồng Tiên tổng hợp.

Từ những trang tài liệu được giải mật

Đã 56 năm kể từ ngày liệt sĩ Nguyễn Thanh Lan hy sinh tại chiến trường Tây Nam Bộ, nhưng với ông Nguyễn Văn Sơn (xã Thuần Trung, tỉnh Nghệ An), hành trình tìm kiếm nơi an nghỉ của người cha vẫn chưa có hồi kết. Bước ngoặt chỉ xuất hiện khi những cựu chiến binh từng trực tiếp tham gia trận chiến Tràm Dù tháng 3/1970 cung cấp thêm thông tin.

Năm 2013, gia đình ông Sơn vào Kiên Giang tìm mộ. Họ lần theo chỉ dẫn của nhiều tài liệu, trong đó có cuốn nhật ký “Đường về” của Chính trị viên Phạm Thiết Kế, người từng chung chiến hào với Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Thanh Lan. Cuốn nhật ký cũng chính là manh mối để gia đình ông Sơn tìm thấy phần mộ của liệt sĩ Phạm Thiết Kế tại Nghĩa trang liệt sĩ Hà Tiên. Sau khi gửi giám định ADN thành công, gia đình liệt sĩ Phạm Thiết Kế đã đưa hài cốt ông về quê hương yên nghỉ. Điều đó càng nuôi thêm hy vọng tìm được mộ người thân cho gia đình ông Sơn và hàng trăm gia đình liệt sĩ khác.

Tháng 7/2025, Trung tâm Việt Nam thuộc Đại học Công nghệ Texas (Mỹ) trao tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia III cùng các gia đình liệt sĩ, cựu chiến binh hơn 200 bộ hồ sơ chiến tranh do quân đội Mỹ thu giữ trước đây. Trong số này có bộ hồ sơ gồm nhiều tài liệu liên quan Tiểu đoàn 3 Đặc công Miền và Đại đội 5 pháo phòng không (thuộc Đoàn 75).

Theo phân tích của Trung tâm Việt Nam (Đại học Công nghệ Texas), hồ sơ được quân đội Việt Nam Cộng hòa thu giữ ngày 5/3/1970 trong Chiến dịch Cửu Long tại khu vực thuộc xã Kiên Bình, huyện Kiên Lương và xã Bình Giang, huyện Hòn Đất (Kiên Giang). Tọa độ mà hồ sơ ghi nằm trong địa bàn hoạt động của lực lượng đặc công trên chiến trường Tây Nam Bộ thời điểm đó.

Hồ sơ ghi lại danh sách cán bộ, chiến sĩ, các quyết định khen thưởng và phân công nhiệm vụ của các đơn vị, xuất hiện tên của nhiều cán bộ, chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 3 và Tiểu đoàn 7 như: Phạm Thiết Kế, Kiều Đình Nguyên, Lê Gia Lập, Mai Đức Giàu, Vũ Ngọc Chương, Lê Trần Chính...

Hồ sơ cũng ghi chép chi tiết hoạt động của Đại đội 5 pháo phòng không (C5-Z16), danh sách cán bộ chủ chốt, hệ thống hậu cần, vị trí hoạt động và mạng lưới tiếp vận của lực lượng tại khu vực biên giới Tây Nam.

Đặc biệt, có nhiều giấy tờ cá nhân mang tên Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Thanh Lan, các đồng chí Trần Kim Thoa, Nguyễn Văn Mạnh, Vũ Trung Cánh, cùng sổ ghi chép của chiến sĩ Lê Văn Phúc (quê ở Hạ Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình).

Theo ông Lâm Hồng Tiên, thành viên Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, các tài liệu quân sự giải mật do phía Mỹ cung cấp đã bổ sung nhiều thông tin quan trọng về tổ chức, quân số và địa bàn hoạt động của Tiểu đoàn 3 Đặc công Miền và Đại đội 5 pháo phòng không đầu năm 1970. Đây là những chứng cứ quan trọng xác nhận sự hiện diện của lực lượng tại khu vực Tràm Dù (Rừng Tràm 800), thuộc địa bàn hai huyện Kiên Lương và Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang (trước đây).

Theo báo cáo tác chiến phía Mỹ, trong 5 ngày giao tranh từ ngày 2 đến 6/3/1970, ít nhất 160 quân nhân Việt Nam tử trận: Ngày 2/3 có khoảng 40 người; ngày 3/3 có 49 người; ngày 4/3 có 41 người; ngày 5/3 có 20 người; ngày 6/3 có 10 người.

Cơ hội tìm kiếm, quy tập các liệt sĩ tại Tràm Dù

Cựu chiến binh, thương binh hạng 2/4 Dương Văn Thành (Sóc Sơn, Hà Nội), nguyên liên lạc viên Đại đội 10, Tiểu đoàn 3 Đặc công kể, dưới sự chỉ huy của Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Thanh Lan và Chính trị viên Phạm Thiết Kế, Tiểu đoàn 3 đã tham gia nhiều trận đánh lớn, bản thân ông bị thương, còn nhiều đồng đội ngã xuống ngay trên chiến trường trước khi giành thắng lợi tại Đồng Dù, Bà Đen, Dầu Tiếng, Thiện Ngôn, Lộc Ninh..., sau đó đơn vị được điều động về chiến trường Tây Nam Bộ làm nhiệm vụ.

Một nhân chứng khác là Đại tá Trịnh Văn Trà, nguyên Chính trị viên phó Đại đội 26, Tiểu đoàn 3 Đặc công cho biết, đơn vị bị phát hiện khi đang hành quân vào chiến trường. Đối phương sử dụng pháo binh và máy bay tập kích dữ dội vào khu vực trú quân, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh, gồm cả Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Thanh Lan, Chính trị viên Phạm Thiết Kế. Công tác mai táng các liệt sĩ khi đó do bộ phận chính sách của tiểu đoàn đảm nhiệm.

“Chiến dịch 500 ngày đêm” đang được triển khai trên cả nước với mục tiêu tận dụng mọi nguồn lực và mọi nguồn thông tin để đẩy nhanh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trong bối cảnh đó, những hồ sơ chiến tranh được trao trả sẽ góp phần mở ra hướng tìm kiếm mới. Trên thực tế, không ít cuộc quy tập hài cốt liệt sĩ thành công bắt đầu từ những thông tin tưởng như rất mong manh.

Hơn 50 năm qua, gia đình ông Nguyễn Văn Sơn vẫn đau đáu mong tìm được phần mộ người thân. Với hàng trăm cán bộ, chiến sĩ hy sinh tại Tràm Dù, mỗi nguồn tư liệu mới, mỗi lời kể của nhân chứng hay mỗi cuộc tìm kiếm thực địa đều có thể trở thành cầu nối quan trọng đưa các liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình.

Những ai từng tham gia chiến đấu tại khu vực Tràm Dù, Hòn Đất tháng 3/1970; thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh đang lưu giữ tài liệu, hình ảnh, sơ đồ, nhật ký liên quan Tiểu đoàn 3 Đặc công, Đại đội C5 và các đơn vị chiến đấu tại đây có thể liên hệ với Báo Nhân Dân để góp thêm những thông tin, tư liệu cho hành trình tìm kiếm các liệt sĩ sau hơn nửa thế kỷ.

Có thể bạn quan tâm

Tin nổi bật ngày 21/6: Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền 3 cấp; Chủ tịch Quốc hội tham quan Hội Báo toàn quốc năm 2026

Tin nổi bật ngày 21/6: Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền 3 cấp; Chủ tịch Quốc hội tham quan Hội Báo toàn quốc năm 2026

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền 3 cấp; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tham quan Hội Báo toàn quốc năm 2026; Vụ án mạng nghiêm trọng tại Bắc Ninh làm 4 người thương vong... là một số tin tức nổi bật trong ngày 21/6.

Mới như... đi biển

Mới như... đi biển

Hầu như các phóng viên đi Trường Sa nói riêng, đi viết bài biển đảo nói chung, đều ít nhiều sẽ phải đối mặt với câu chuyện “viết như thế nào?”. Chuyện biển nói cả nghìn năm, cũng hiếm có đề tài nào mà chưa ai làm đến. Đi để tìm cái gì không cũ, không phải dễ. Nhưng thực tế thì tác nghiệp ở biển, lại luôn mới mẻ.

Lực lượng chức năng xuyên đêm chữa cháy rừng ở xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Trị.

Quảng Trị: Liên tiếp xảy ra cháy rừng tại Ninh Châu do lớp thực bì quá dày chưa thu dọn

Trong 2 ngày qua, tại xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Trị liên tiếp xảy ra cháy rừng. Lực lượng chức năng phải huy động hàng trăm người và phương tiện chữa cháy mới có thể dập tắt hoàn toàn ngọn lửa. Theo Công an xã lớp thực bì dày hơn 10cm là một trong những nguyên nhân chính làm cho công tác chữa cháy gặp rất nhiều khó khăn. 

Đảng viên hưu trí phường Ngọc Hà (Hà Nội) biểu diễn văn nghệ tại Hội nghị đại biểu nhân dân bàn việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở năm 2026. (Ảnh: HOÀI THU)

Tăng lương hưu, bảo đảm tính thực thi của chính sách

Chính sách điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng theo quy định mới của Chính phủ mang lại niềm vui lớn cho người cao tuổi. Việc bổ sung mức hỗ trợ cho nhóm người có thu nhập dưới 3,8 triệu đồng/tháng thể hiện rõ tinh thần nhân văn, bảo đảm an sinh xã hội.

Cán bộ, chiến sĩ Hải đội 202 giúp nông dân xã Gio Hải (Quảng Trị) thu hoạch lúa chín bị ngập.

Nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ứng phó thiên tai

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, thiên tai đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với phát triển kinh tế của đất nước. Do đó cần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, ứng phó và hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả do thiên tai gây ra.

Cán bộ xã Anh Sơn hướng dẫn người dân đến làm thủ tục hành chính. (Ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU)

Khắc phục tình trạng thiếu hụt công chức ở các xã miền núi Nghệ An

Thiếu cán bộ chuyên môn, thiếu lãnh đạo phòng cho nên từ lãnh đạo xã đến cán bộ đều phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, hoặc phải bố trí công việc chưa phù hợp chuyên môn. Đó là thực tế đang xảy ra ở hầu hết các xã vùng cao, biên giới, đặc biệt khó khăn, hoặc có yếu tố đặc thù về quốc phòng, an ninh tại tỉnh Nghệ An.

Đa dạng hóa nguồn thu - bài toán sống còn với các cơ quan báo chí

Đa dạng hóa nguồn thu - bài toán sống còn với các cơ quan báo chí

Trong bối cảnh nguồn thu truyền thống dần thu hẹp, hành vi độc giả thay đổi nhanh và cạnh tranh thông tin ngày càng khốc liệt trên nền tảng số, đa dạng hóa nguồn thu không chỉ là lựa chọn, mà đã trở thành “bài toán sống còn” để các cơ quan báo chí giữ nhịp phát triển và thích ứng với môi trường truyền thông mới.

Các hộ dân phường Hồng Hà nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Hà Nội trao 200 “sổ đỏ” đất tái định cư cho người dân phường Hồng Hà

Ngày 20/6, Ủy ban nhân dân xã Thư Lâm và Ủy ban nhân dân phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội tổ chức trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo.

Lễ xuất cảnh cho ứng viên điều dưỡng, nhân viên chăm sóc sang làm việc tại Nhật Bản trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản (chương trình EPA) khóa 13, tháng 6/2026.

Đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng gặp khó khăn hơn

Sáu tháng đầu năm nay, số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng ghi nhận mức giảm hơn 11% so với cùng kỳ năm trước. Lý do là vì tình hình thế giới biến động, các cuộc chiến và xung đột leo thang; đồng thời, mức lương trong nước được cải thiện khiến lao động quan tâm ít hơn tới đi làm việc ngoài nước.