Lưu trữ báo chí để hiểu lịch sử đất nước

Văn chương luôn mang tính kết nối sâu rộng. Đôi khi, từ yêu thích tác phẩm đến mối giao hảo bước ra khỏi trang viết là những câu chuyện thắm thiết hai chữ tình nghĩa. Cũng từ đó, tình bạn văn chương tạo ra nhiều nhóm bạn nâng đỡ, chia sẻ và lan tỏa đi một trữ lượng yêu thương trong hành trình sống và viết của họ.

Cuối tháng 3, truyện dài “Hầu vương đảo Hòn Lao” (NXB Trẻ) của nhà văn Lê Đức Dương ra mắt bạn đọc, chưa đầy một tháng đã được tái bản lần hai. Tác phẩm không chỉ hấp dẫn ở cốt truyện phiêu lưu, mà còn mở ra những suy tư lặng lẽ về tự do, ký ức và trách nhiệm, những vấn đề lớn lao được kể bằng giọng văn trong trẻo, giàu cảm xúc.

Không chỉ có các thí sinh, nghệ sĩ và chuyên gia góp mặt, vừa diễn ra một cuộc thử nghiệm hữu ích cho mô hình “sáng tạo đồng kiến tạo”. Qua đó, cộng đồng không chỉ tham gia chương trình hay từng hoạt động mà trực tiếp đóng góp nội dung, tạo nên giá trị và bản sắc chung cho dự án.

Việt Nam có nguồn vốn văn hóa dồi dào và hành lang chính sách trong phát triển văn hóa ngày càng rộng mở. Tuy nhiên khoảng cách từ tiềm năng đến khả năng tạo ra tri thức, sản phẩm, thị trường, sức hấp dẫn và những đóng góp cụ thể cho đời sống vẫn còn nhiều bất cập. Do đó cần nhận diện, tìm giải pháp tháo gỡ kịp thời để văn hóa thật sự trở thành một nguồn lực phát triển đất nước.

Cùng trong đêm tối thứ bảy (22/8) vừa qua, tại hai khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và Quy Nhơn diễn ra hai sự kiện khá thú vị nhiệt náo.

Giữa Hà Nội có hệ thống di sản đường sắt, xuyên qua khu phố cổ như một chứng nhân của ký ức đô thị, của sự hình thành một Hà Nội hiện đại. Hệ thống di sản này cần được nhìn nhận như một tài nguyên văn hóa giàu tiềm năng.

Giữa những bộn bề của công việc ngành y tại miền núi xã Nam Trà My. Mỗi chuyến về thăm nhà của anh Phan Văn Tân luôn là một cuộc chạy đua với thời gian.

Tiếp nối dấu ấn của mùa đầu tiên tại Hà Nội, chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” 2026 do Báo Nhân Dân và UBND Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức đã diễn ra tối 23/8 tại Khu đô thị Vạn Phúc, Thành phố Hồ Chí Minh. Nghệ sĩ, khán giả thuộc các thế hệ đã cùng hát, cùng cảm nhận và lan tỏa tình yêu đất nước.

Những giờ giải lao trên thao trường hay trong các giờ nghỉ, ngày nghỉ, nhiều cán bộ, chiến sĩ tìm đến thư viện, Phòng Hồ Chí Minh, tủ sách đơn vị. Dù quỹ thời gian không nhiều và phương thức tiếp cận thông tin đã thay đổi, việc đọc vẫn được duy trì như nền nếp trong đời sống quân ngũ. Mỗi trang sách góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, bồi dưỡng tư duy và nâng cao chất lượng học tập, công tác của người lính.

Không ít người lính trở thành nhà văn từ những thói quen rất giản dị: Đọc sách trong thư viện đơn vị, đọc báo ở Phòng Hồ Chí Minh, ghi lại cảm xúc sau chuyến hành quân hay ca trực đêm. Từ trang sách về lịch sử, chiến tranh, con người và cuộc sống quân ngũ, nhiều cán bộ, chiến sĩ dần hình thành nhu cầu suy ngẫm, ghi chép và sáng tạo. Hành trình từ người đọc đến người viết đang góp phần làm giàu đời sống văn hóa quân đội, lan tỏa hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ, tiếp nối dòng văn học, báo chí và nghệ thuật quân đội.

Trong môi trường quân ngũ, mỗi cuốn sách đều trải qua những hành trình đặc biệt trước khi đến tay người lính. Hành trình ấy mang dấu ấn của cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ thư viện, chính trị viên, cán bộ đoàn và nhiều người làm công tác văn hóa ở cơ sở. Qua cống hiến âm thầm mà bền bỉ, họ góp phần kết nối tri thức đồng hành cùng cán bộ, chiến sĩ trong học tập, rèn luyện và thực hiện nhiệm vụ.

Nhiều tác phẩm ra đời đã lâu vẫn được cán bộ, chiến sĩ tìm đọc. Đó là những công trình nghiên cứu, hồi ký và tác phẩm lý luận của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, các tướng lĩnh và nhà khoa học quân sự… Để di sản tri thức tiếp tục được kế thừa và lan tỏa, cần đưa sách trở thành hành trang trên con đường học tập, rèn luyện và trưởng thành của người lính.

Tháng năm nghề viết cho tôi may mắn được có một số lần gặp, hỏi chuyện nhà thơ “Lá diêu bông” Hoàng Cầm (1922-2010). Khi được nghe ông kể chuyện sáng tác kịch thơ “Kiều Loan” hồi đạo diễn Anh Tú dựng tuyệt phẩm này của ông trên sân khấu Nhà hát Tuổi trẻ năm 2025, anh đang là NSƯT. Lần thì ông hồi ức những kỷ niệm với nhà văn Kim Lân, nhà thơ Lê Đạt khi các ông lần lượt tạ thế. Dịp khác, những kỷ niệm trong trẻo hoa niên đi chơi, đi nghe hát quan họ. Và không thể nào không nhớ đến niềm thắm thiết những tình yêu gửi về các chị…

Lễ hội sẽ diễn ra từ ngày 24 đến 30/8 tại Công viên Bình Phú, dự kiến thu hút trên 350 nghìn lượt khách. Với chủ đề “Chọn ẩm thực xanh vì tương lai xanh”, Lễ hội lần thứ ba từ một sự kiện giới thiệu văn hóa và món ăn chay sẽ chuyển sang không gian thúc đẩy hệ sinh thái Ẩm thực xanh-Tiêu dùng xanh-Nông nghiệp xanh-Du lịch xanh và Kinh tế xanh.

Cuốn truyện ký “K8 - Cuộc hành quân ngược chiều” (NXB Hội Nhà văn, 2026) của nhà văn Nguyễn Phương Hà ra mắt vào tháng 4/2026. Chiến dịch K8 là một chủ trương lớn của Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ đưa hơn ba vạn học sinh từ vùng tuyến lửa ra hậu phương miền bắc để tiếp tục học tập và cũng là để chuẩn bị lực lượng cho sự nghiệp cách mạng lâu dài.

Vô hình trung “Bếp lửa” còn trở thành biểu tượng của ngọn lửa thi ca cháy suốt trong cuộc đời nhà thơ.

Trong hai ngày thứ bảy và chủ nhật cuối tuần qua (15 và 16/8) có một triển lãm ảnh song song với ra mắt sách của nhiếp ảnh gia Nguyễn Á tại Nhà Văn hóa Thanh Niên (số 21 Phạm Ngọc Thạch, phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh).

Từng là biểu tượng của sự đơn sơ một thời, chiếc gáo dừa mộc mạc đang được các nghệ nhân làng nghề Bối Khê khoác lên mình “chiếc áo” khảm trai sang trọng.

Điều khó nhất với Cổ Loa là khoanh vùng vùng lõi! Đó là lưu ý từ Văn phòng UNESCO tại Việt Nam tại Hội thảo khoa học Nhận diện giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa do UBND Thành phố Hà Nội và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam tổ chức. Tới đây hồ sơ đề nghị Khu di tích Cổ Loa là Di sản Thế giới sẽ được xây dựng.

Sau hai ngày ra mắt, MV “Thiên đường với người thương” của ca sĩ Phương Mỹ Chi đạt 2 triệu lượt xem, trở thành ca khúc đứng số 1 trên các nền tảng số, nhận nhiều sự quan tâm của công chúng trong nước và quốc tế, đặc biệt là niềm hứng khởi của các bạn trẻ trước các cảnh quay đầy chất điện ảnh cũng như âm nhạc giàu âm hưởng văn hóa Khmer Nam Bộ. Phương Mỹ Chi hạnh phúc chia sẻ ngay sau khi MV cán mốc 2 triệu lượt xem.

Ngày… năm 200x, tôi cưỡi chiếc xe SH mới mua, phóng nhanh trong phố cổ. Giữa giờ trưa, phố vắng, cưỡi trên con xe mới, nhu cầu được tăng adrenalin trong máu thúc đẩy cậu thanh niên mới lớn vít mạnh tay ga. Xe chạy “rẽ tóc”.

Những album của Hoàng Thùy Linh, hiệu ứng bùng nổ của “Bắc Bling” cùng nhiều sản phẩm lấy cảm hứng từ di sản truyền thống đang cho thấy nghệ thuật dân tộc chưa bao giờ lạc hậu trong đời sống đương đại. Nhiều nghệ sĩ trẻ đang nỗ lực miệt mài nhằm đưa các chất liệu truyền thống bước vào nhịp sống hiện đại. Đó không phải là sự “bắt trend”. Di sản dân tộc chưa bao giờ cần sự “giải cứu” bằng lòng thương cảm hay tiếc nuối. Thay vào đó, những giá trị này cần được thế hệ sau tiếp nhận bằng tinh thần cầu thị, học hỏi và khiêm nhường trước tiền nhân. Thời Nay xin giới thiệu chuyên đề do tác giả Lan Anh thực hiện.

12 tuổi, Kiều Anh đã là một ca nương triển vọng, với xuất thân trong gia đình 7 đời truyền thống ca trù. Những dự án âm nhạc của cô sau này, đều ít nhiều mang hơi thở của thứ âm nhạc đã ngấm vào máu. Cô không đo thành công bằng doanh thu hay lượt xem, mà kỳ vọng tạo ra những giá trị từ sự kế thừa văn hóa truyền thống.