Lựa chọn phương án thi tốt nghiệp THPT bốn môn

Theo Quyết định số 4068 được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố ngày 29/11, từ năm 2025, thí sinh sẽ thi bốn môn với hai môn bắt buộc và hai môn lựa chọn.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.

Giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức

Cụ thể, thí sinh sẽ thi bốn môn gồm hai môn thi bắt buộc là Ngữ văn, Toán với hai môn lựa chọn trong số các môn Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Tin học, Công nghệ. Tổ chức thi trên toàn quốc theo hình thức chung đề, chung đợt thi, cùng thời gian theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phương thức xét công nhận tốt nghiệp sẽ kết hợp giữa đánh giá quá trình và kết quả thi tốt nghiệp theo tỷ lệ phù hợp với lộ trình triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo phương án thi vừa công bố, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về kỳ thi tại địa phương, chủ động có phương án về nhân lực, vật lực, các điều kiện cần thiết tổ chức kỳ thi. Địa phương cũng chủ động tổ chức thanh tra, giám sát tổ chức thi và xét công nhận tốt nghiệp THPT tại địa phương theo lịch thi chung và hướng dẫn của bộ.

Mục đích của kỳ thi được xác định để đánh giá kết quả học tập của học sinh theo chuẩn cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông 2018, lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT.

Kết quả thi cũng là một cơ sở để đánh giá chất lượng dạy và học, cung cấp dữ liệu tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ. Dự thi là học sinh đã hoàn thành chương trình THPT, chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT nhưng chưa tốt nghiệp, người đã có bằng tốt nghiệp THPT hoặc trung cấp có nguyện vọng dự thi để lấy kết quả xét tuyển sinh giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Về lộ trình, từ năm 2025-2030 giữ ổn định phương thức thi trên giấy. Giai đoạn sau năm 2030 từng bước thí điểm thi trên máy tính đối với các môn thi trắc nghiệm tại địa phương có đủ điều kiện (có thể kết hợp thi trên giấy và trên máy tính), khi tất cả địa phương trên toàn quốc có đủ điều kiện sẽ chuyển sang thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đối với tất cả các môn thi trắc nghiệm.

Bộ cũng nêu vấn đề sẽ nghiên cứu về lộ trình, tiêu chí để xây dựng thư viện/ngân hàng đề thi chung khi đủ điều kiện để thực hiện phân cấp cho địa phương, các cơ sở giáo dục tổ chức kỳ thi đánh giá chất lượng đầu ra ở cấp THPT thay cho phương thức một kỳ thi quốc gia tổ chức trong cùng một địa điểm như hiện nay.

Trước đó, việc lựa chọn thi tốt nghiệp THPT với bốn môn đã nhận được nhiều ý kiến ủng hộ vì giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức.

Đổi mới hướng nghiệp, dạy và học

Theo các chuyên gia, số môn thi và việc học sinh biết trước môn thi hoàn toàn giống với thi THPT cách đây hơn 40 năm. Tuy nhiên, việc thi bốn môn năm 2025 có nhiều điểm mới (có 36 cách lựa chọn các môn thi, thay vì bốn tổ hợp như trước đây) và yêu cầu cần đạt là phẩm chất, năng lực chứ không phải kiến thức, kỹ năng như trước. Vì vậy, cần thay đổi đồng bộ về giáo dục hướng nghiệp, quan điểm dạy và học, tuyển sinh đại học ở tầm cao mới.

Trước hết, chương trình giáo dục phổ thông 2018 có mục tiêu phát triển học sinh theo phẩm chất và năng lực. Giáo dục phổ thông chia làm hai giai đoạn: Giáo dục cơ bản (tiểu học và THCS) và định hướng nghề nghiệp (cấp THPT). Ở cấp THPT, học sinh được phân hóa theo năng khiếu, định hướng nghề nghiệp bằng hình thức tự chọn với nhiều tổ hợp.

Ngoài tám môn/hoạt động giáo dục bắt buộc (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Giáo dục địa phương, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp), học sinh được chọn thêm bốn môn trong số các môn (Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Mỹ thuật, Âm nhạc).

Điều này, đòi hỏi các em phải biết khả năng, năng lực, năng khiếu, xu hướng nghề nghiệp trong tương lai để chọn các môn học và thi tốt nghiệp phù hợp nhất. Vì vậy, công tác giáo dục trải nghiệm - hướng nghiệp, tư vấn tâm lý cho học sinh ở cấp THCS, THPT ngày càng quan trọng. Bao gồm hướng học, hướng nghiệp và giải quyết các vấn đề khó khăn của mỗi học sinh.

Trong đó, hướng giúp người học hình thành xây dựng phương pháp học tập và chọn các môn học ở cấp THCS và THPT phù hợp nhất. Hướng nghiệp giúp người học có khả năng đánh giá bản thân để chọn ngành, nghề phù hợp sau này. Như vậy, dạy và học ở nhà trường ngày càng cá nhân hóa.

Thứ hai, cần khẳng định vai trò các môn học góp phần vào sự thành công của học sinh là như nhau, không có môn chính, phụ. Một số môn công cụ như Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ hay Lịch sử có vai trò lớn trong giáo dục lòng yêu nước, là những môn học bắt buộc. Tuy nhiên, thành công của nhiều học sinh khi ra đời có thể ở các môn học khác chứ không chỉ là môn học bắt buộc. Nhà trường cần chú trọng dạy và học các môn, không coi trọng môn này, nhẹ môn kia.

Thứ ba, tuyển sinh đại học từ năm 2025 phải thay đổi so với hiện nay. Một mặt, tăng cường thi đánh giá năng lực, mặt khác xây dựng các tổ hợp mới có các môn như Tin học, Công nghệ, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật; hoặc tuyển sinh theo học bạ cần đánh giá toàn diện, ít nhất là kết quả của 4 hoặc 5 học kỳ THPT. Các tổ hợp môn có Ngoại ngữ hay Lịch sử cần tăng chỉ tiêu, ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế…

Thứ tư, đổi mới giảng dạy, kiểm tra, đánh giá các môn học, quan điểm về học. Học không phải để đối phó thầy, cô hay thi (thi gì học nấy), mà học để phát triển phẩm chất năng lực, làm người, cạnh tranh việc làm với trí tuệ nhân tạo.

Môn Ngoại ngữ có vai trò quan trọng trong hội nhập quốc tế, để nước ta tham gia hiệu quả hơn chuỗi giá trị toàn cầu, nên chú trọng phát triển cho học sinh cả bốn kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết, theo chuẩn kỹ năng sáu bậc của Việt Nam. Chứng chỉ ngoại ngữ theo chuẩn của Việt Nam cũng cần được ưu tiên trong tuyển sinh đại học như chứng chỉ quốc tế, để việc dạy học ngoại ngữ ở trường phổ thông có thể cạnh tranh với các trung tâm dạy chứng chỉ quốc tế. Đổi mới mạnh mẽ dạy và học môn Lịch sử, không chủ quan là môn học bắt buộc nên dạy thế nào học sinh cũng học.

Có thể bạn quan tâm

Việt Nam cần đồng thời giải quyết nhiều bài toán để BESS thật sự trở thành một thị trường.

Cần cú huých cho thị trường pin lưu trữ

Sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo (NLTT) đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển thị trường pin lưu trữ năng lượng (BESS) - công nghệ cho phép tích trữ điện khi nguồn dồi dào và phát lại khi nhu cầu tăng cao, qua đó cân bằng cung - cầu và nâng cao độ ổn định của hệ thống điện.

Tư vấn cho sinh viên các nghành học về công nghệ tại Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: NAM HẢI

Khép kín chuỗi đào tạo

Sáng 25/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan đánh giá kết quả một năm triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Thế giằng co ở Trung Đông

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, song nhấn mạnh Tehran sẽ không khuất phục trước những sức ép của Washington. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc, trong khi căng thẳng liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Đại dương ở châu Âu đang ấm lên nhanh chóng do BĐKH. Ảnh: GETTY IMAGES

Đại dương châu Âu đang ấm lên

Một nghiên cứu của các nhà khoa học từ Trường đại học Bern (Thụy Sĩ) cho biết, biến đổi khí hậu (BĐKH) là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nhiệt độ biển tăng cao ở châu Âu, trực tiếp làm tăng thêm khoảng 2OC nhiệt độ ở Địa Trung Hải trong mùa hè này và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.

Hiện tượng siêu El Nino gây khô hạn và cháy rừng tại Brazil. Ảnh: FUTURA SCIENCES

Dự báo tác động nghiêm trọng của “siêu El Nino”

Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh vừa dự báo, hiện tượng El Nino năm nay sẽ đạt mức nghiêm trọng nhất trong hơn một thế kỷ, khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất trong lịch sử. Giới chuyên gia châu Á cũng cho rằng, El Nino siêu mạnh có thể gây ra hạn hán, nắng nóng cực độ và gián đoạn nông nghiệp trên khắp Đông Nam Á.

Thủ môn Lê Giang Patrik (giữa) mang đến sự chắc chắn cho hàng thủ đội tuyển Việt Nam. Ảnh: LÊ MINH

Phần thưởng cho sự kiên trì

Trên chảo lửa Rajamangala tại Bangkok, Đội tuyển Việt Nam đã quật ngã kình địch Thái Lan với tỷ số 2-0 ở trận chung kết lượt đi ASEAN Cup 2026. Pha lập công của Hai Long và Quang Hải ở hiệp 2 khiến hàng triệu người hâm mộ vỡ òa, nhưng về chuyên môn, “người gác đền” Lê Giang Patrik mới là nền móng cho toàn bộ chiến thuật của Huấn luyện viên (HLV) Kim Sang Sik.

Hơn 50.000 người đồng thanh hát Quốc ca.

Cùng chung tiếng gọi Tổ quốc thiêng liêng

Tiếp nối dấu ấn của mùa đầu tiên tại Hà Nội, chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” 2026 do Báo Nhân Dân và UBND Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức đã diễn ra tối 23/8 tại Khu đô thị Vạn Phúc, Thành phố Hồ Chí Minh. Nghệ sĩ, khán giả thuộc các thế hệ đã cùng hát, cùng cảm nhận và lan tỏa tình yêu đất nước.

Nhiều chính sách mới nhằm nâng cao thu nhập với đội ngũ giáo viên được thực hiện từ năm học 2026-2027.

Chính sách mới tiếp thêm động lực cho nhà giáo

Năm học 2026-2027 đang đến gần, đánh dấu lần đầu tiên đội ngũ nhà giáo đã có một đạo luật riêng và hàng loạt chính sách mới về tiền lương, phụ cấp, thời gian làm việc, đào tạo, tuyển dụng, nghỉ hưu… được triển khai.

Chủ đề Xây dựng mô hình phát triển mới thu hút nhiều ý kiến tại hội thảo.

Kỳ vọng mô hình mới khơi sức mạnh nội sinh

Mô hình phát triển mới phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tốc độ và chất lượng tăng trưởng; giữa hiệu quả kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường; giữa phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Giá trị văn hóa, nguồn lực con người và sự ổn định xã hội phải trở thành sức mạnh nội sinh của phát triển đất nước.

Một ca phẫu thuật sọ não tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình. Ảnh: ĐẠI NGHĨA

Hiệu quả y tế chất lượng cao về gần dân

Thời gian qua, ba cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tại Ninh Bình và Bệnh viện Phụ sản Trung ương tại xã Kiều Phú, Hà Nội lần lượt đi vào hoạt động, đã mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại địa phương.

Lắp đặt điện năng lượng mặt trời tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Tăng tốc phát triển điện mặt trời mái nhà

Chính sách mới đang mở rộng cách tiếp cận với điện mặt trời mái nhà. Từ một nguồn điện để kinh doanh sang giải pháp tự sản xuất, tự tiêu thụ. Tận dụng mái nhà sẵn có, người dân, doanh nghiệp có thể giảm chi phí, phát thải và chủ động hơn về năng lượng.

Kiểm tra thị lực cho học sinh tiểu học.

Chăm lo sức khỏe học sinh từ đầu năm học

Hơn 2,2 triệu trẻ em, học sinh tại 4.776 cơ sở giáo dục ở Hà Nội đang được khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ ngày 18/8 đến hết ngày 4/9. Chương trình không chỉ giúp nhận diện sớm những vấn đề sức khỏe của học sinh, mà còn tạo cơ sở để gia đình, nhà trường và ngành y tế phối hợp chăm sóc các em trong suốt năm học.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao làm chủ các công nghệ để phát triển. Ảnh: NAM HẢI

Kinh tế số trước ngưỡng tăng trưởng mới

Kinh tế số đóng góp 14,02% GDP năm 2025, nhưng mục tiêu đến năm 2030 là tối thiểu 30%. Để thu hẹp khoảng cách này, Việt Nam cần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Phái đoàn Taliban tới Brussels đàm phán về vấn đề hồi hương người Afghanistan xin tị nạn.

EU thúc đẩy hồi hương người tị nạn Afghanistan

Các quan chức chính quyền Taliban tại Afghanistan đã có cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" với Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels (Bỉ), về vấn đề hồi hương những người xin tị nạn không thành công về Afghanistan.

Làn sóng hồi hương gây áp lực lên nền kinh tế Afghanistan. Ảnh: ANADOLU AGENCY

Nửa thập kỷ Taliban nắm quyền tại Afghanistan

Những lá cờ trắng, chữ đen được giăng dọc các tuyến phố chính ở Kabul cuối tuần trước, khi lực lượng Taliban kỷ niệm 5 năm trở lại nắm quyền tại Afghanistan. Tình hình an ninh được cải thiện phần nào, song khủng hoảng kinh tế vẫn nghiêm trọng. Từ ngăn ngừa xung đột tái diễn, vực dậy nền kinh tế, nỗ lực tạo việc làm và tiếp nhận người tị nạn trở về, thách thức với Afghanistan còn rất lớn.

Hành trình 10 tỷ bước chân

Hành trình 10 tỷ bước chân

Báo Nhân Dân phối hợp Bộ Công an vừa khởi động chiến dịch “Cùng Việt Nam tiến bước 2026” với chủ đề “10 tỷ bước xanh, vì Việt Nam vững bền”, hướng tới biến mỗi bước chân thành một hành động thiết thực vì sức khỏe cộng đồng và lối sống xanh.

Người lao động làm việc trên cao trong thời tiết khắc nghiệt. Ảnh: BẮC SƠN

Lao động ngoài trời trước sức ép biến đổi khí hậu

Nắng nóng, mưa lớn, ngập lụt, giông bão và ô nhiễm không khí đang trở thành những rủi ro ngày càng rõ đối với người lao động làm việc ngoài trời. Thế nhưng, lao động tự do như lái xe công nghệ, bán hàng rong, bốc vác, xây dựng... lại đang đứng trước khoảng trống về chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp và an sinh xã hội.

Dây chuyền ứng dụng giải pháp A.I VISION sắp xếp và phân loại sản phẩm của Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông. Ảnh: NAM HẢI

Phân bổ nguồn lực hiệu quả để thúc đẩy năng suất

Việt Nam có tỷ lệ đầu tư khoảng 32% GDP nhưng tăng trưởng năng suất lao động chỉ khoảng 0,9%. Hiệu quả phân bổ và khả năng hấp thụ nguồn lực đang trở thành yếu tố quyết định chuyển hóa tiềm lực thành năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Các sự kiện văn hóa đặc trưng của Việt Nam giúp thu hút đông đảo khách du lịch. Ảnh: K.MINH

Chặng nước rút hút khách quốc tế

Du lịch Việt Nam bước vào chặng nước rút, với hàng loạt giải pháp được triển khai để mở rộng thị trường, nâng chất lượng trải nghiệm và tăng sức hút với du khách quốc tế.

Sinh viên Trường đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông (ICTU) tham gia sản xuất bộ phim hoạt hình điện ảnh “Dế Mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm Lầy Lội”.

Không chờ cử nhân, doanh nghiệp bước thẳng lên giảng đường

Sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, yêu cầu đưa nghiên cứu, đào tạo ra khỏi “ngăn kéo”, hướng vào những bài toán thực tiễn của đất nước ngày một cấp thiết. Các địa phương và doanh nghiệp đang đặt ra những đòi hỏi mới đối với các trường đại học.

Phòng thí nghiệm Robotics tại Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh.

Tạo cực xuất sắc từ đại học tinh hoa

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng của phát triển, Việt Nam cần những cơ sở giáo dục đại học đủ sức đào tạo nhân tài, tạo ra tri thức mới và tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước. Chủ trương xây dựng đại học tinh hoa vì thế đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ phát triển dàn trải sang tập trung nguồn lực, hình thành những cực xuất sắc có khả năng dẫn dắt và cạnh tranh quốc tế.

Việc giảm thuế sẽ giúp hộ kinh doanh mở rộng thị trường hoặc giảm dư nợ và chi phí lãi vay. Ảnh: NAM NGUYỄN

Giảm gánh nặng cho doanh nghiệp nhỏ

Đề xuất giảm 30% thuế phải nộp trong năm 2026 và 2027 được kỳ vọng giúp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ giảm áp lực dòng tiền, có thêm nguồn lực duy trì và mở rộng hoạt động.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.