Lựa chọn phương án thi tốt nghiệp THPT bốn môn

Theo Quyết định số 4068 được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố ngày 29/11, từ năm 2025, thí sinh sẽ thi bốn môn với hai môn bắt buộc và hai môn lựa chọn.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.

Giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức

Cụ thể, thí sinh sẽ thi bốn môn gồm hai môn thi bắt buộc là Ngữ văn, Toán với hai môn lựa chọn trong số các môn Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Tin học, Công nghệ. Tổ chức thi trên toàn quốc theo hình thức chung đề, chung đợt thi, cùng thời gian theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phương thức xét công nhận tốt nghiệp sẽ kết hợp giữa đánh giá quá trình và kết quả thi tốt nghiệp theo tỷ lệ phù hợp với lộ trình triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo phương án thi vừa công bố, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về kỳ thi tại địa phương, chủ động có phương án về nhân lực, vật lực, các điều kiện cần thiết tổ chức kỳ thi. Địa phương cũng chủ động tổ chức thanh tra, giám sát tổ chức thi và xét công nhận tốt nghiệp THPT tại địa phương theo lịch thi chung và hướng dẫn của bộ.

Mục đích của kỳ thi được xác định để đánh giá kết quả học tập của học sinh theo chuẩn cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông 2018, lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT.

Kết quả thi cũng là một cơ sở để đánh giá chất lượng dạy và học, cung cấp dữ liệu tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ. Dự thi là học sinh đã hoàn thành chương trình THPT, chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT nhưng chưa tốt nghiệp, người đã có bằng tốt nghiệp THPT hoặc trung cấp có nguyện vọng dự thi để lấy kết quả xét tuyển sinh giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Về lộ trình, từ năm 2025-2030 giữ ổn định phương thức thi trên giấy. Giai đoạn sau năm 2030 từng bước thí điểm thi trên máy tính đối với các môn thi trắc nghiệm tại địa phương có đủ điều kiện (có thể kết hợp thi trên giấy và trên máy tính), khi tất cả địa phương trên toàn quốc có đủ điều kiện sẽ chuyển sang thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đối với tất cả các môn thi trắc nghiệm.

Bộ cũng nêu vấn đề sẽ nghiên cứu về lộ trình, tiêu chí để xây dựng thư viện/ngân hàng đề thi chung khi đủ điều kiện để thực hiện phân cấp cho địa phương, các cơ sở giáo dục tổ chức kỳ thi đánh giá chất lượng đầu ra ở cấp THPT thay cho phương thức một kỳ thi quốc gia tổ chức trong cùng một địa điểm như hiện nay.

Trước đó, việc lựa chọn thi tốt nghiệp THPT với bốn môn đã nhận được nhiều ý kiến ủng hộ vì giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức.

Đổi mới hướng nghiệp, dạy và học

Theo các chuyên gia, số môn thi và việc học sinh biết trước môn thi hoàn toàn giống với thi THPT cách đây hơn 40 năm. Tuy nhiên, việc thi bốn môn năm 2025 có nhiều điểm mới (có 36 cách lựa chọn các môn thi, thay vì bốn tổ hợp như trước đây) và yêu cầu cần đạt là phẩm chất, năng lực chứ không phải kiến thức, kỹ năng như trước. Vì vậy, cần thay đổi đồng bộ về giáo dục hướng nghiệp, quan điểm dạy và học, tuyển sinh đại học ở tầm cao mới.

Trước hết, chương trình giáo dục phổ thông 2018 có mục tiêu phát triển học sinh theo phẩm chất và năng lực. Giáo dục phổ thông chia làm hai giai đoạn: Giáo dục cơ bản (tiểu học và THCS) và định hướng nghề nghiệp (cấp THPT). Ở cấp THPT, học sinh được phân hóa theo năng khiếu, định hướng nghề nghiệp bằng hình thức tự chọn với nhiều tổ hợp.

Ngoài tám môn/hoạt động giáo dục bắt buộc (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Giáo dục địa phương, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp), học sinh được chọn thêm bốn môn trong số các môn (Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Mỹ thuật, Âm nhạc).

Điều này, đòi hỏi các em phải biết khả năng, năng lực, năng khiếu, xu hướng nghề nghiệp trong tương lai để chọn các môn học và thi tốt nghiệp phù hợp nhất. Vì vậy, công tác giáo dục trải nghiệm - hướng nghiệp, tư vấn tâm lý cho học sinh ở cấp THCS, THPT ngày càng quan trọng. Bao gồm hướng học, hướng nghiệp và giải quyết các vấn đề khó khăn của mỗi học sinh.

Trong đó, hướng giúp người học hình thành xây dựng phương pháp học tập và chọn các môn học ở cấp THCS và THPT phù hợp nhất. Hướng nghiệp giúp người học có khả năng đánh giá bản thân để chọn ngành, nghề phù hợp sau này. Như vậy, dạy và học ở nhà trường ngày càng cá nhân hóa.

Thứ hai, cần khẳng định vai trò các môn học góp phần vào sự thành công của học sinh là như nhau, không có môn chính, phụ. Một số môn công cụ như Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ hay Lịch sử có vai trò lớn trong giáo dục lòng yêu nước, là những môn học bắt buộc. Tuy nhiên, thành công của nhiều học sinh khi ra đời có thể ở các môn học khác chứ không chỉ là môn học bắt buộc. Nhà trường cần chú trọng dạy và học các môn, không coi trọng môn này, nhẹ môn kia.

Thứ ba, tuyển sinh đại học từ năm 2025 phải thay đổi so với hiện nay. Một mặt, tăng cường thi đánh giá năng lực, mặt khác xây dựng các tổ hợp mới có các môn như Tin học, Công nghệ, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật; hoặc tuyển sinh theo học bạ cần đánh giá toàn diện, ít nhất là kết quả của 4 hoặc 5 học kỳ THPT. Các tổ hợp môn có Ngoại ngữ hay Lịch sử cần tăng chỉ tiêu, ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế…

Thứ tư, đổi mới giảng dạy, kiểm tra, đánh giá các môn học, quan điểm về học. Học không phải để đối phó thầy, cô hay thi (thi gì học nấy), mà học để phát triển phẩm chất năng lực, làm người, cạnh tranh việc làm với trí tuệ nhân tạo.

Môn Ngoại ngữ có vai trò quan trọng trong hội nhập quốc tế, để nước ta tham gia hiệu quả hơn chuỗi giá trị toàn cầu, nên chú trọng phát triển cho học sinh cả bốn kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết, theo chuẩn kỹ năng sáu bậc của Việt Nam. Chứng chỉ ngoại ngữ theo chuẩn của Việt Nam cũng cần được ưu tiên trong tuyển sinh đại học như chứng chỉ quốc tế, để việc dạy học ngoại ngữ ở trường phổ thông có thể cạnh tranh với các trung tâm dạy chứng chỉ quốc tế. Đổi mới mạnh mẽ dạy và học môn Lịch sử, không chủ quan là môn học bắt buộc nên dạy thế nào học sinh cũng học.

Có thể bạn quan tâm

Lấy văn hóa soi đường cho thắng lợi

Lấy văn hóa soi đường cho thắng lợi

Xây dựng và phát triển văn hóa thật sự trở thành nền tảng, nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, động lực phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Giờ thực hành của học sinh, sinh viên Trường cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội. Ảnh; PHONG NGỌC

Mở thêm một “con đường” sau lớp 9

Kỳ thi vào lớp 10 lâu nay là “nút thắt” gây áp lực lớn cho học sinh và phụ huynh khi số trường THPT công lập có hạn, trong khi nhu cầu học tiếp ngày càng tăng.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: TTXVN

Ban hành Chỉ thị ngay sau Đại hội Đảng XIV

Ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Chỉ thị về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (Chỉ thị số 01-CT/TW, ngày 23/1/2026).

TS Trần Văn Khải. Ảnh: TUẤN VIỆT

Đại hội của khát vọng và hành động

Là một đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, TS Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khẳng định, đây thật sự là một Đại hội của khát vọng và hành động.

Nghị quyết 02 được ban hành hướng tới mục tiêu hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Tạo áp lực cải cách để doanh nghiệp lớn lên

Nâng mục tiêu và siết trách nhiệm cải cách, Nghị quyết 02 năm 2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, đồng thời giúp doanh nghiệp đang hoạt động ổn định và lớn lên bền vững.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Kiên định, đổi mới vì mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước

Sau 5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, khoa học, ý thức trách nhiệm cao trước Đảng, Đất nước và Nhân dân, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp. Đại hội đánh dấu một mốc son mới trong lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.

Lãng phí tài nguyên trên tuyến BRT Hà Nội

Đã 10 năm, tính từ khi tuyến xe bus nhanh (BRT) đầu tiên được triển khai tại Hà Nội, mang theo bao sự kỳ vọng cho một loại hình dịch vụ công cộng được cho là hiện đại lần đầu tiên được áp dụng ở Thủ đô, để rồi chỉ có thể triển khai được tuyến duy nhất trong số 8 tuyến đã được quy hoạch.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Nhiều thành phố tại Ukraine bị thiệt hại nặng do xung đột. Ảnh: GETTY IMAGES

EU hỗ trợ Kiev phục hồi và tái thiết

Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) vừa ký kết khoản cam kết đầu tư trị giá 50 triệu euro vào Quỹ Hạ tầng Amber Dragon Ukraine I (ADUIF), bên lề Diễn đàn Kinh tế thế giới tại Davos (Thụy Sĩ).

Nga và Ukraine nhất trí tiếp tục đàm phán

Nga và Ukraine nhất trí tiếp tục đàm phán

Chưa có tuyên bố chung hay thỏa thuận nào được Nga và Ukraine công bố sau các cuộc thương lượng tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), song vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên kể từ khi Tổng thống Mỹ đề xuất kế hoạch hòa bình vẫn được đánh giá tích cực.

Một trong những đột phá quan trọng của Nghị quyết là đặt con người, trước hết là đội ngũ nhà giáo, giảng viên vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển nhân lực chất lượng cao. Ảnh: ANH QUÂN

Phát triển nhân lực chất lượng cao, thêm sức mạnh cho đất nước

Thực tiễn đang đặt ra yêu cầu: Phát triển nhân lực chất lượng cao không thể chỉ dừng ở chủ trương, mà phải được đo bằng khả năng giữ chân người tài, chất lượng chương trình đào tạo và năng lực đáp ứng trực tiếp của sinh viên đối với thị trường lao động.

Đại diện MedCAT nhận giải Vàng Giải thưởng Số ASEAN 2026. Ảnh: THỦY LINH

Việt Nam khẳng định vị thế số trong ASEAN

Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN vừa diễn ra tại Hà Nội là một trong những dấu mốc quan trọng khi góp phần khẳng định vị thế kiến tạo và kết nối niềm tin số bền vững trong khu vực của Việt Nam.

Cán bộ ngành BHXH vận động người tham gia BHXH tự nguyện.

Mở rộng bao phủ gắn với nâng cao chất lượng thụ hưởng

Trong bối cảnh thị trường lao động còn nhiều biến động, quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh và nhu cầu bảo đảm an sinh ngày càng cao, hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là “bệ đỡ” vững chắc cho người dân.

Vững bước vào kỷ nguyên mới

Hôm nay, ngày 19/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu khai mạc. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại nhất của Đảng, mà còn là cột mốc khởi đầu cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trăm triệu trái tim người dân Việt Nam đang hướng về Thủ đô với niềm tin son sắt và kỳ vọng lớn lao.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

SAFE sẽ tăng cường năng lực phòng thủ chung của EU. Ảnh: AFP

EU thúc đẩy cơ chế Hành động An ninh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa chính thức phê duyệt kế hoạch quốc phòng quốc gia của tám nước thành viên, đánh dấu bước khởi động quan trọng của cơ chế Hành động An ninh cho châu Âu (SAFE).

Điều phối giao thông phục vụ hoạt động nghệ thuật chào mừng Đại hội Đảng

Ngày 18/1, Công an thành phố (CATP) Hà Nội thông báo phương án tổ chức giao thông nhằm phục vụ hoạt động nghệ thuật đặc biệt chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Hoạt động dự kiến diễn ra trong các ngày 18, 21, 23 và 24/1 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, phường Từ Liêm (Hà Nội).

Chuyển đổi số giúp người dân thuận tiện hơn khi làm các thủ tục hành chính. Ảnh: NAM NGUYỄN

Tinh gọn để mạnh hơn

Không dừng ở sắp xếp, tinh gọn bộ máy, Hà Nội chọn cách làm quyết liệt khi lấy việc xử lý những vấn đề khó, phức tạp, tồn đọng kéo dài làm thước đo hiệu quả cải cách. Tránh tình trạng “gọn mà không mạnh”, công tác cán bộ được đặt ở vị trí then chốt, gắn với nguyên tắc: Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới.

Việt Nam duy trì đà xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và năng lực thích ứng linh hoạt. Ảnh: K.MINH

Tái thiết mục tiêu thương mại năm 2026

Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 930,05 tỷ USD, tăng gần 18,2% - mức cao nhất từ trước tới nay. Thành tích này càng đáng chú ý trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm và thương mại phân mảnh.

Một tiết học của sinh viên Trường đại học Y Thái Bình.

Bước chuyển mùa tuyển sinh 2026

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng trong phương thức tuyển sinh khi nhiều trường đại học công bố không còn sử dụng xét tuyển học bạ THPT như một phương thức độc lập.

Nhiều doanh nghiệp châu Âu quan tâm lớn tới thị trường Việt Nam. Ảnh: NAM ANH

Khi niềm tin kinh doanh trở lại

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố chỉ số Niềm tin kinh doanh (Business Confidence Index – BCI) quý IV/2025 đạt 80 điểm, mức cao nhất trong bảy năm qua.

Thực hiện đúng quy trình

Có thể hiểu rằng quy trình là một chuỗi các bước hoặc hoạt động được sắp xếp theo một trình tự logic, chặt chẽ và có hệ thống, nhằm mục đích biến đổi đầu vào thành đầu ra, để đạt được một kết quả hoặc mục tiêu cụ thể. 

Các mặt hàng nông sản chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu của Brazil. Ảnh: AP

Brazil, Argentina tăng trưởng bất chấp "cú sốc thuế quan"

Bộ Thương mại và Công nghiệp Brazil công bố kim ngạch xuất khẩu năm 2025 của nền kinh tế lớn nhất Mỹ latin đạt mức kỷ lục xấp xỉ 350 tỷ USD, vượt qua mọi thách thức đặc biệt là "cú sốc thuế quan" từ Mỹ. Trong khi đó, Argentina cũng ghi nhận mức tăng trưởng cao.

Chủ tịch EC Ursula von der Leyen (áo trắng) tại một cuộc gặp với các nhà lãnh đạo Mercosur. Ảnh: GETTY IMAGES

EU nỗ lực thúc đẩy thương mại với MERCOSUR

Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua các quyết định cho phép Liên minh châu Âu (EU) ký kết Hiệp định Thương mại tạm thời giữa EU và Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) và Hiệp định Đối tác EU-MERCOSUR.