Lựa chọn phương án thi tốt nghiệp THPT bốn môn

Theo Quyết định số 4068 được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố ngày 29/11, từ năm 2025, thí sinh sẽ thi bốn môn với hai môn bắt buộc và hai môn lựa chọn.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.

Giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức

Cụ thể, thí sinh sẽ thi bốn môn gồm hai môn thi bắt buộc là Ngữ văn, Toán với hai môn lựa chọn trong số các môn Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Tin học, Công nghệ. Tổ chức thi trên toàn quốc theo hình thức chung đề, chung đợt thi, cùng thời gian theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phương thức xét công nhận tốt nghiệp sẽ kết hợp giữa đánh giá quá trình và kết quả thi tốt nghiệp theo tỷ lệ phù hợp với lộ trình triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo phương án thi vừa công bố, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về kỳ thi tại địa phương, chủ động có phương án về nhân lực, vật lực, các điều kiện cần thiết tổ chức kỳ thi. Địa phương cũng chủ động tổ chức thanh tra, giám sát tổ chức thi và xét công nhận tốt nghiệp THPT tại địa phương theo lịch thi chung và hướng dẫn của bộ.

Mục đích của kỳ thi được xác định để đánh giá kết quả học tập của học sinh theo chuẩn cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông 2018, lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT.

Kết quả thi cũng là một cơ sở để đánh giá chất lượng dạy và học, cung cấp dữ liệu tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ. Dự thi là học sinh đã hoàn thành chương trình THPT, chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT nhưng chưa tốt nghiệp, người đã có bằng tốt nghiệp THPT hoặc trung cấp có nguyện vọng dự thi để lấy kết quả xét tuyển sinh giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Về lộ trình, từ năm 2025-2030 giữ ổn định phương thức thi trên giấy. Giai đoạn sau năm 2030 từng bước thí điểm thi trên máy tính đối với các môn thi trắc nghiệm tại địa phương có đủ điều kiện (có thể kết hợp thi trên giấy và trên máy tính), khi tất cả địa phương trên toàn quốc có đủ điều kiện sẽ chuyển sang thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đối với tất cả các môn thi trắc nghiệm.

Bộ cũng nêu vấn đề sẽ nghiên cứu về lộ trình, tiêu chí để xây dựng thư viện/ngân hàng đề thi chung khi đủ điều kiện để thực hiện phân cấp cho địa phương, các cơ sở giáo dục tổ chức kỳ thi đánh giá chất lượng đầu ra ở cấp THPT thay cho phương thức một kỳ thi quốc gia tổ chức trong cùng một địa điểm như hiện nay.

Trước đó, việc lựa chọn thi tốt nghiệp THPT với bốn môn đã nhận được nhiều ý kiến ủng hộ vì giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức.

Đổi mới hướng nghiệp, dạy và học

Theo các chuyên gia, số môn thi và việc học sinh biết trước môn thi hoàn toàn giống với thi THPT cách đây hơn 40 năm. Tuy nhiên, việc thi bốn môn năm 2025 có nhiều điểm mới (có 36 cách lựa chọn các môn thi, thay vì bốn tổ hợp như trước đây) và yêu cầu cần đạt là phẩm chất, năng lực chứ không phải kiến thức, kỹ năng như trước. Vì vậy, cần thay đổi đồng bộ về giáo dục hướng nghiệp, quan điểm dạy và học, tuyển sinh đại học ở tầm cao mới.

Trước hết, chương trình giáo dục phổ thông 2018 có mục tiêu phát triển học sinh theo phẩm chất và năng lực. Giáo dục phổ thông chia làm hai giai đoạn: Giáo dục cơ bản (tiểu học và THCS) và định hướng nghề nghiệp (cấp THPT). Ở cấp THPT, học sinh được phân hóa theo năng khiếu, định hướng nghề nghiệp bằng hình thức tự chọn với nhiều tổ hợp.

Ngoài tám môn/hoạt động giáo dục bắt buộc (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Giáo dục địa phương, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp), học sinh được chọn thêm bốn môn trong số các môn (Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Mỹ thuật, Âm nhạc).

Điều này, đòi hỏi các em phải biết khả năng, năng lực, năng khiếu, xu hướng nghề nghiệp trong tương lai để chọn các môn học và thi tốt nghiệp phù hợp nhất. Vì vậy, công tác giáo dục trải nghiệm - hướng nghiệp, tư vấn tâm lý cho học sinh ở cấp THCS, THPT ngày càng quan trọng. Bao gồm hướng học, hướng nghiệp và giải quyết các vấn đề khó khăn của mỗi học sinh.

Trong đó, hướng giúp người học hình thành xây dựng phương pháp học tập và chọn các môn học ở cấp THCS và THPT phù hợp nhất. Hướng nghiệp giúp người học có khả năng đánh giá bản thân để chọn ngành, nghề phù hợp sau này. Như vậy, dạy và học ở nhà trường ngày càng cá nhân hóa.

Thứ hai, cần khẳng định vai trò các môn học góp phần vào sự thành công của học sinh là như nhau, không có môn chính, phụ. Một số môn công cụ như Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ hay Lịch sử có vai trò lớn trong giáo dục lòng yêu nước, là những môn học bắt buộc. Tuy nhiên, thành công của nhiều học sinh khi ra đời có thể ở các môn học khác chứ không chỉ là môn học bắt buộc. Nhà trường cần chú trọng dạy và học các môn, không coi trọng môn này, nhẹ môn kia.

Thứ ba, tuyển sinh đại học từ năm 2025 phải thay đổi so với hiện nay. Một mặt, tăng cường thi đánh giá năng lực, mặt khác xây dựng các tổ hợp mới có các môn như Tin học, Công nghệ, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật; hoặc tuyển sinh theo học bạ cần đánh giá toàn diện, ít nhất là kết quả của 4 hoặc 5 học kỳ THPT. Các tổ hợp môn có Ngoại ngữ hay Lịch sử cần tăng chỉ tiêu, ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế…

Thứ tư, đổi mới giảng dạy, kiểm tra, đánh giá các môn học, quan điểm về học. Học không phải để đối phó thầy, cô hay thi (thi gì học nấy), mà học để phát triển phẩm chất năng lực, làm người, cạnh tranh việc làm với trí tuệ nhân tạo.

Môn Ngoại ngữ có vai trò quan trọng trong hội nhập quốc tế, để nước ta tham gia hiệu quả hơn chuỗi giá trị toàn cầu, nên chú trọng phát triển cho học sinh cả bốn kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết, theo chuẩn kỹ năng sáu bậc của Việt Nam. Chứng chỉ ngoại ngữ theo chuẩn của Việt Nam cũng cần được ưu tiên trong tuyển sinh đại học như chứng chỉ quốc tế, để việc dạy học ngoại ngữ ở trường phổ thông có thể cạnh tranh với các trung tâm dạy chứng chỉ quốc tế. Đổi mới mạnh mẽ dạy và học môn Lịch sử, không chủ quan là môn học bắt buộc nên dạy thế nào học sinh cũng học.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Khôi phục quan hệ

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, Washington và chính quyền lâm thời Venezuela đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự. Thông tin tích cực về bước cải thiện trong quan hệ giữa Washington và Caracas giúp người dân khu vực trút bỏ được gánh nặng và sự âu lo kéo dài nhiều tháng qua.

Cử tri có thể thay đổi nơi bỏ phiếu trên VNeID

Trên VNeID, cử tri có thể dễ dàng xem thông tin cần thiết của người ứng cử để chủ động tìm hiểu, nâng cao nhận thức và trách nhiệm khi tham gia bầu cử; theo dõi nơi bỏ phiếu của mình tại ứng dụng Bầu cử Quốc hội.

Áp lực chi phí logistics tăng cao đang là những thách thức cấp bách nhất với chuỗi cung ứng. Ảnh: NAM ANH

Rủi ro từ đứt gãy chuỗi vận chuyển

Xung đột leo thang tại Trung Đông buộc nhiều hãng tàu và hãng hàng không phải thay đổi hành trình, tạm dừng hoặc quay đầu, khiến giá cước vận tải tăng gấp 2-3 lần. Đứt gãy chuỗi vận chuyển đang gây sức ép lớn lên hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt là với các doanh nghiệp làm mặt hàng tươi sống như nông sản, thủy sản...

Thủ tướng Chính phủ trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 cho Tập thể các nhà khoa học nữ thuộc Khoa Kỹ thuật thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội.

Cơ hội để nhà khoa học nữ ở “tuyến đầu” công nghệ

Đất nước đẩy mạnh phát triển khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, đội ngũ nhà khoa học nữ đứng trước nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực nghiên cứu trọng điểm. Khi được tạo điều kiện và trao cơ hội công bằng, họ không chỉ đóng góp mà còn có thể giữ vai trò dẫn dắt trong nhiều hướng công nghệ mũi nhọn.

Nguồn cung xăng dầu nội địa có thể chịu áp lực trước "sức nóng" của thị trường năng lượng thế giới. Đồ họa: ANH QUÂN

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu thế giới tăng vọt, kéo theo rủi ro lan sang thị trường trong nước. Trong bối cảnh nguồn cung phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý đang đồng loạt triển khai giải pháp ứng phó để tránh đứt gãy thị trường.

Tốc độ tăng trưởng của kinh tế số Việt Nam những năm gần đây luôn cao hơn mức tăng trưởng GDP chung.

Nỗ lực đột phá kinh tế số

Trong dòng chảy chuyển đổi số mạnh mẽ trên toàn cầu, việc Việt Nam sớm xây dựng và thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo không chỉ là bước hoàn thiện thể chế. Đây còn là quyết sách chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển cho kinh tế số.

Tỷ giá cần được điều hành mềm dẻo để hạn chế biến động quá mạnh, giảm áp lực chi phí nhập khẩu và tâm lý thị trường. Ảnh: BẮC SƠN

Giữ ổn định vĩ mô giữa biến động toàn cầu

Xung đột Trung Đông leo thang đang đẩy chi phí logistics và năng lượng tăng cao, tạo sức ép lên kinh tế toàn cầu. Việt Nam vì thế đứng trước thách thức giữ ổn định vĩ mô và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2026.

Viết lại kế hoạch 5 năm

Hai vợ chồng trẻ ngồi lại bên bàn ăn sau khi con nhỏ đã ngủ. Câu chuyện rôm rả thường ngày nhường chỗ cho sự im lặng. Người chồng mở điện thoại xem giá nhà, người vợ nhẩm tính học phí và khoản tiết kiệm.

Biếm họa: PARESH NATH

Điểm nóng xung đột mới

Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan đang gia tăng trong những ngày gần đây, với nhiều đợt tấn công qua lại. LHQ và nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế tránh để xung đột quân sự leo thang vượt ngoài kiểm soát.

Lao động trẻ tìm việc làm tại phiên giao dịch lưu động do Trung tâm giới thiệu việc làm tổ chức. Ảnh: NAM HẢI

Nhịp trở lại của thị trường lao động

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, thị trường lao động bước vào năm mới với nhịp chuyển động rõ rệt: Doanh nghiệp gấp rút bổ sung nhân lực để kịp đơn hàng; người lao động cân nhắc cơ hội mới; một bộ phận lao động trẻ lựa chọn lối đi linh hoạt thay vì quay lại dây chuyền sản xuất.

Năm 2025, đầu tư công cả nước đã giải ngân hơn 755 nghìn tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch. Ảnh: BẮC SƠN

Chu kỳ tăng trưởng hạ tầng mới

Với quy mô gần 1 triệu tỷ đồng, đầu tư công năm 2026 được kỳ vọng mở ra chu kỳ tăng trưởng mới, không chỉ ở tốc độ giải ngân mà ở chất lượng thực thi để tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế.

Nhiều trường bổ sung các chương trình liên quan đến trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu. Ảnh: TRƯỜNG ĐẠI HỌC FPT

“Cơn sóng” ngành học mới

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 đang chứng kiến một hiện tượng chưa từng có trong vài năm trở lại đây: Hàng loạt trường đại học công bố mở ngành, chuyên ngành mới, đặc biệt tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo.

Ảnh: GETTYIMAGES

Anh cam kết tăng cường hợp tác với ASEAN

Vương quốc Anh mới đây khẳng định lại cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Đối thoại với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đồng thời thúc đẩy Chương trình nghị sự Phụ nữ, Hòa bình và An ninh (WPS) tại khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Anh năm 2025. Ảnh: CNN

Thúc đẩy hợp tác giữa Anh với EU, Mỹ

Anh và Liên minh châu Âu (EU) vừa ký Hiệp định Hợp tác cạnh tranh nhằm bảo đảm thị trường công bằng và hiệu quả cho cả hai nền kinh tế. Trong khi đó, London nối lại các cuộc đàm phán về thỏa thuận thịnh vượng công nghệ với Mỹ, trị giá hàng tỷ bảng Anh.

Máy là hơi tự động trị giá hơn 1,3 tỷ đồng - một trong những thiết bị hiện đại nhất của Xí nghiệp Veston Hưng Hà (thuộc Tổng công ty May 10, xã Hưng Hà, Hưng Yên) đang được công nhân vận hành. Ảnh: THẾ DUYỆT

Guồng quay sản xuất trở lại

Ngay sau Tết, các dây chuyền sản xuất nhanh chóng vận hành trở lại, tạo khí thế tăng tốc để hoàn thành mục tiêu năm 2026. Tâm lý "tháng Giêng là tháng ăn chơi" đã hoàn toàn bị loại bỏ.

Kết cấu hạ tầng có bước tiến vượt bậc với 3.245km đường cao tốc hoàn thành. Ảnh: NAM NGUYỄN

Kinh tế Việt Nam trước thời cơ mới

Năm 2025 khép lại trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, xung đột địa chính trị kéo dài, thiên tai cực đoan gia tăng và chủ nghĩa bảo hộ thương mại trỗi dậy. Giữa những biến động ấy, kinh tế Việt Nam vẫn bứt phá mạnh mẽ, tạo dư địa đón chờ những thời cơ mới.

Người dân tham quan, lựa chọn nông sản tại các gian hàng Hội chợ Mùa Xuân. Ảnh: LÊ ĐÔNG

Kết nối tích cực doanh nghiệp - người tiêu dùng

Diễn ra trong những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (VEC), xã Đông Anh, Hà Nội là sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn; không gian sinh hoạt xã hội nơi các giá trị kinh tế, văn hóa và cộng đồng được kết nối, lan tỏa.

Khách du lịch tham dự chương trình Happy Tết 2026. Ảnh: NAM HẢI

Cú huých đầu năm cho ngành du lịch

Lượng khách quốc tế tăng mạnh và lan tỏa trên nhiều thị trường. Đà phục hồi vững chắc đang tạo nền tảng quan trọng để ngành du lịch hướng tới mục tiêu bứt phá trong cả năm.

Cơ sở y tế sẵn sàng trực cấp cứu các ca bệnh nặng.

Những mối nguy sức khỏe cần cảnh giác mỗi dịp Tết

Tết Nguyên đán là dịp đoàn viên, sum họp và khởi đầu năm mới. Thế nhưng, phía sau không khí rộn ràng ấy, hệ thống y tế cả nước vẫn phải căng mình tiếp nhận số lượng lớn bệnh nhân nhập viện do tai nạn, ngộ độc và biến chứng bệnh mạn tính.

Luật chơi một chiều

Khách hàng thường được coi là thượng đế, là đối tượng quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Nhưng điều đó có vẻ không đúng hoàn toàn trong thị trường vàng, bạc, đá quý. Ở địa hạt này, cuộc chơi diễn ra theo luật… một chiều, lợi thế hoàn toàn thuộc về một bên.

Một đơn vị thuộc lực lượng IRGC của Iran. Ảnh: CNN

Vừa gây sức ép vừa mở cửa ngoại giao

Trước thềm cuộc đàm phán vừa diễn ra giữa Mỹ và Iran tại Oman, một loạt các quốc gia và tổ chức quốc tế đã có các động thái ngoại giao, trừng phạt và an ninh đối với Tehran.

Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi (giữa) và phái đoàn đàm phán Iran tại Oman. Ảnh: AP

Iran, Mỹ nhất trí duy trì đàm phán

Dù chưa đạt kết quả mang tính đột phá, cả Mỹ lẫn Iran vẫn đánh giá tích cực về cuộc đàm phán vừa diễn ra tại Oman và nhất trí lên lịch tiếp tục đàm phán trong tuần này.

Lãnh đạo Trường đại học Sài Gòn tặng quà và tiễn sinh viên về quê đón Tết. Ảnh: ĐẠT NGUYỄN

Mang hương Tết ấm

Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, từ TP Hồ Chí Minh, nhiều chuyến xe mùa xuân tất bật đưa sinh viên khó khăn về quê sum vầy với gia đình, người thân. Từng tấm vé “0 đồng” được trao tay khiến cái Tết đoàn viên thêm ấm áp, trọn vẹn.