Lựa chọn phương án thi tốt nghiệp THPT bốn môn

Theo Quyết định số 4068 được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố ngày 29/11, từ năm 2025, thí sinh sẽ thi bốn môn với hai môn bắt buộc và hai môn lựa chọn.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023.

Giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức

Cụ thể, thí sinh sẽ thi bốn môn gồm hai môn thi bắt buộc là Ngữ văn, Toán với hai môn lựa chọn trong số các môn Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Tin học, Công nghệ. Tổ chức thi trên toàn quốc theo hình thức chung đề, chung đợt thi, cùng thời gian theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phương thức xét công nhận tốt nghiệp sẽ kết hợp giữa đánh giá quá trình và kết quả thi tốt nghiệp theo tỷ lệ phù hợp với lộ trình triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo phương án thi vừa công bố, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về kỳ thi tại địa phương, chủ động có phương án về nhân lực, vật lực, các điều kiện cần thiết tổ chức kỳ thi. Địa phương cũng chủ động tổ chức thanh tra, giám sát tổ chức thi và xét công nhận tốt nghiệp THPT tại địa phương theo lịch thi chung và hướng dẫn của bộ.

Mục đích của kỳ thi được xác định để đánh giá kết quả học tập của học sinh theo chuẩn cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông 2018, lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp THPT.

Kết quả thi cũng là một cơ sở để đánh giá chất lượng dạy và học, cung cấp dữ liệu tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ. Dự thi là học sinh đã hoàn thành chương trình THPT, chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT nhưng chưa tốt nghiệp, người đã có bằng tốt nghiệp THPT hoặc trung cấp có nguyện vọng dự thi để lấy kết quả xét tuyển sinh giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.

Về lộ trình, từ năm 2025-2030 giữ ổn định phương thức thi trên giấy. Giai đoạn sau năm 2030 từng bước thí điểm thi trên máy tính đối với các môn thi trắc nghiệm tại địa phương có đủ điều kiện (có thể kết hợp thi trên giấy và trên máy tính), khi tất cả địa phương trên toàn quốc có đủ điều kiện sẽ chuyển sang thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đối với tất cả các môn thi trắc nghiệm.

Bộ cũng nêu vấn đề sẽ nghiên cứu về lộ trình, tiêu chí để xây dựng thư viện/ngân hàng đề thi chung khi đủ điều kiện để thực hiện phân cấp cho địa phương, các cơ sở giáo dục tổ chức kỳ thi đánh giá chất lượng đầu ra ở cấp THPT thay cho phương thức một kỳ thi quốc gia tổ chức trong cùng một địa điểm như hiện nay.

Trước đó, việc lựa chọn thi tốt nghiệp THPT với bốn môn đã nhận được nhiều ý kiến ủng hộ vì giảm áp lực cho thí sinh, gọn nhẹ trong tổ chức.

Đổi mới hướng nghiệp, dạy và học

Theo các chuyên gia, số môn thi và việc học sinh biết trước môn thi hoàn toàn giống với thi THPT cách đây hơn 40 năm. Tuy nhiên, việc thi bốn môn năm 2025 có nhiều điểm mới (có 36 cách lựa chọn các môn thi, thay vì bốn tổ hợp như trước đây) và yêu cầu cần đạt là phẩm chất, năng lực chứ không phải kiến thức, kỹ năng như trước. Vì vậy, cần thay đổi đồng bộ về giáo dục hướng nghiệp, quan điểm dạy và học, tuyển sinh đại học ở tầm cao mới.

Trước hết, chương trình giáo dục phổ thông 2018 có mục tiêu phát triển học sinh theo phẩm chất và năng lực. Giáo dục phổ thông chia làm hai giai đoạn: Giáo dục cơ bản (tiểu học và THCS) và định hướng nghề nghiệp (cấp THPT). Ở cấp THPT, học sinh được phân hóa theo năng khiếu, định hướng nghề nghiệp bằng hình thức tự chọn với nhiều tổ hợp.

Ngoài tám môn/hoạt động giáo dục bắt buộc (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Giáo dục địa phương, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp), học sinh được chọn thêm bốn môn trong số các môn (Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Mỹ thuật, Âm nhạc).

Điều này, đòi hỏi các em phải biết khả năng, năng lực, năng khiếu, xu hướng nghề nghiệp trong tương lai để chọn các môn học và thi tốt nghiệp phù hợp nhất. Vì vậy, công tác giáo dục trải nghiệm - hướng nghiệp, tư vấn tâm lý cho học sinh ở cấp THCS, THPT ngày càng quan trọng. Bao gồm hướng học, hướng nghiệp và giải quyết các vấn đề khó khăn của mỗi học sinh.

Trong đó, hướng giúp người học hình thành xây dựng phương pháp học tập và chọn các môn học ở cấp THCS và THPT phù hợp nhất. Hướng nghiệp giúp người học có khả năng đánh giá bản thân để chọn ngành, nghề phù hợp sau này. Như vậy, dạy và học ở nhà trường ngày càng cá nhân hóa.

Thứ hai, cần khẳng định vai trò các môn học góp phần vào sự thành công của học sinh là như nhau, không có môn chính, phụ. Một số môn công cụ như Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ hay Lịch sử có vai trò lớn trong giáo dục lòng yêu nước, là những môn học bắt buộc. Tuy nhiên, thành công của nhiều học sinh khi ra đời có thể ở các môn học khác chứ không chỉ là môn học bắt buộc. Nhà trường cần chú trọng dạy và học các môn, không coi trọng môn này, nhẹ môn kia.

Thứ ba, tuyển sinh đại học từ năm 2025 phải thay đổi so với hiện nay. Một mặt, tăng cường thi đánh giá năng lực, mặt khác xây dựng các tổ hợp mới có các môn như Tin học, Công nghệ, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật; hoặc tuyển sinh theo học bạ cần đánh giá toàn diện, ít nhất là kết quả của 4 hoặc 5 học kỳ THPT. Các tổ hợp môn có Ngoại ngữ hay Lịch sử cần tăng chỉ tiêu, ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế…

Thứ tư, đổi mới giảng dạy, kiểm tra, đánh giá các môn học, quan điểm về học. Học không phải để đối phó thầy, cô hay thi (thi gì học nấy), mà học để phát triển phẩm chất năng lực, làm người, cạnh tranh việc làm với trí tuệ nhân tạo.

Môn Ngoại ngữ có vai trò quan trọng trong hội nhập quốc tế, để nước ta tham gia hiệu quả hơn chuỗi giá trị toàn cầu, nên chú trọng phát triển cho học sinh cả bốn kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết, theo chuẩn kỹ năng sáu bậc của Việt Nam. Chứng chỉ ngoại ngữ theo chuẩn của Việt Nam cũng cần được ưu tiên trong tuyển sinh đại học như chứng chỉ quốc tế, để việc dạy học ngoại ngữ ở trường phổ thông có thể cạnh tranh với các trung tâm dạy chứng chỉ quốc tế. Đổi mới mạnh mẽ dạy và học môn Lịch sử, không chủ quan là môn học bắt buộc nên dạy thế nào học sinh cũng học.

Có thể bạn quan tâm

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Hai nhà lãnh đạo Nhật Bản (bên trái) và Ấn Độ gặp gỡ tại New Delhi. Ảnh: KANTEI.GO

Ấn Độ và Nhật Bản mở rộng hợp tác

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa có chuyến thăm Ấn Độ kéo dài ba ngày. Hai bên nhất trí tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, quốc phòng, an ninh kinh tế và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5.

Phân quyền đến đâu, nguồn lực phải theo đến đó

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền. Gần 1.000 nhiệm vụ đã được chuyển giao cho cấp xã, phường, tuy nhiên, phân quyền chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Các bệnh viện áp dụng thêm nhiều kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Chính sách y tế mới mở rộng quyền lợi cho người dân

Từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, từ mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT), triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh phòng bệnh đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Không chỉ gia tăng quyền lợi cho người dân, những chính sách này còn đánh dấu bước chuyển của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Nếu khai thác tốt, “mái nhà” Hà Nội có thể trở thành thảm xanh hữu ích. Ảnh: NAM NGUYỄN

Khoảng không gian “thứ năm” của Hà Nội

Trong khi Hà Nội tìm kiếm quỹ đất cho cây xanh và không gian công cộng, hàng triệu m2 mái nhà vẫn gần như bị bỏ ngỏ, dù có thể trở thành một phần của hạ tầng xanh đô thị.

Nhiều món ăn vỉa hè tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Ảnh: HẢI NAM

Ngăn chặn thực phẩm bẩn xâm nhập thị trường

Hơn 1.200 tấn chân gà, thực phẩm đông lạnh hết hạn sử dụng, hư hỏng vừa bị Công an thành phố Hà Nội phát hiện là lời cảnh báo nghiêm khắc về tình trạng thực phẩm bẩn vẫn đang len lỏi vào thị trường. Đằng sau những kho hàng lạnh chứa đầy thực phẩm biến chất là hành vi trục lợi bất chấp pháp luật, nguy cơ đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng. Thực trạng đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cơ quan chức năng và toàn xã hội.

Trên sàn chứng khoán, giá trị vốn hóa của Viettel Global vượt qua con số 10 tỷ USD.

Mở đường cho doanh nghiệp công nghệ lên sàn

FPT, CMC đang là những dấu ấn hiếm hoi của doanh nghiệp công nghệ trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu và nền kinh tế số tăng tốc, việc mở rộng cánh cửa thị trường vốn cho doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm những động lực tăng trưởng mới.

Khoảng lặng giữa cuộc tăng tốc

Sáng nay tôi nhận hộ một món đồ do vợ đặt trên mạng. Người giao hàng lại là một cậu bạn thời đại học. Tuy nhiều năm rồi không gặp, nhưng tôi vẫn nghe ai đó nói cậu ấy đang làm ở một cơ quan báo chí lớn. Trước cái nắm tay chần chừ trên gói hàng, cậu bạn chỉ cười khẽ: Cơ quan tớ bị giải thể rồi.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Nhà báo Lê Hoàng Triều (bên trái) trao quà hỗ trợ địa phương bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Phát triển hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng từ lợi thế hợp nhất

Những chuyển biến nhanh chóng của xu hướng truyền thông hiện đại đang đặt báo chí địa phương trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện về nội dung, công nghệ lẫn phương thức tiếp cận công chúng. Chia sẻ với Thời Nay, nhà báo Lê Hoàng Triều, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa cho biết, đây cũng là thời điểm để báo chí chính thống khẳng định rõ hơn vai trò định hướng thông tin, lan tỏa những giá trị tích cực và phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Các đồng chí lãnh đạo và đại biểu tham dự tọa đàm cùng trải nghiệm quy trình in sáp tờ báo Việt Nam Độc lập.

Tôn vinh di sản báo chí trong thời đại số

Việc gắn di sản báo chí với phát triển du lịch lịch sử sẽ biến những giá trị tinh thần nơi cội nguồn cách mạng thành nguồn lực kinh tế - xã hội địa phương. Bước qua cột mốc thế kỷ, việc giữ vẹn nguyên giá trị cốt lõi và lòng tin của nhân dân chính là điểm tựa vững chắc nhất để báo chí cách mạng Việt Nam vững vàng dấn thân, đồng hành cùng đất nước tiến vào kỷ nguyên mới.

G7 trước sức ép bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ảnh: GETTYIMAGES

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro từ AI

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại thành phố Evian-les-Bains của Pháp, gần 100 thanh - thiếu niên đến từ 19 quốc gia đã công bố một bản tuyên ngôn, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động để bảo vệ giáo dục, sức khỏe tâm thần và đời sống xã hội của trẻ em trong bối cảnh các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Các nhà lãnh đạo G7 chụp ảnh chung trước phiên khai mạc. Ảnh: ANI

G7 tập trung thảo luận về xung đột và dịch bệnh

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) dành nhiều thời gian thảo luận về các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, dịch Ebola đang bùng phát ở châu Phi cũng là nội dung được quan tâm trong chương trình nghị sự.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng để đón đầu các dự án đầu tư công nghệ có giá trị gia tăng cao. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bỏ tư duy thu hút vốn nước ngoài bằng mọi giá

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam từ nền kinh tế dựa vào gia công, lắp ráp và lợi thế chi phí thấp sang nền kinh tế dựa vào đổi mới sáng tạo, công nghệ và giá trị gia tăng cao, nâng tầm vị thế quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dự thảo Chiến lược phát triển hệ thống báo chí xác định nguồn nhân lực là yếu tố then chốt của quá trình chuyển đổi. Ảnh: ANH QUÂN

Khơi thông nguồn lực để báo chí phát triển bền vững

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng từ quá trình "quy hoạch, sắp xếp" sang giai đoạn "phát triển".