Liên kết “ba nhà” bảo vệ thị trường trực tuyến minh bạch

Trước sự gia tăng hành vi gian lận thương mại trên môi trường số, việc liên kết ba nhà: “Nhà nước - Doanh nghiệp - Hiệp hội” trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Sự phối hợp chặt chẽ này sẽ tạo lá chắn bảo vệ hoạt động thương mại điện tử, góp phần xây dựng thị trường trực tuyến minh bạch, an toàn, phát triển bền vững.

Liên kết "ba nhà" giúp quản lý, phát triển hoạt động thương mại điện tử minh bạch, trách nhiệm và bền vững hơn. (Ảnh minh họa. Nguồn: BÍCH LIÊN)
Liên kết "ba nhà" giúp quản lý, phát triển hoạt động thương mại điện tử minh bạch, trách nhiệm và bền vững hơn. (Ảnh minh họa. Nguồn: BÍCH LIÊN)

Gian lận thương mại cản trở tiến trình phát triển kinh tế số

Hiện nay, tình trạng gian lận thương mại tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp. Gian lận không chỉ xuất hiện ở thị trường truyền thống mà còn lan rộng trên các sàn thương mại điện tử, nơi hàng nghìn gian hàng lợi dụng mạng xã hội và những người có tầm ảnh hưởng để quảng bá sản phẩm kém chất lượng.

Theo Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, năm 2025 tính đến nay đã có khoảng 34.000 vụ vi phạm về hàng giả và gian lận thương mại bị phát hiện. Những hệ lụy của hoạt động này là nghiêm trọng, làm mất niềm tin người tiêu dùng, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp chân chính và khiến Nhà nước thất thu thuế. Điều này dẫn đến thị trường nội địa bị méo mó, cạnh tranh không lành mạnh, cản trở tiến trình phát triển kinh tế số. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Hiệp hội trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm định hướng, quản lý và phát triển hoạt động thương mại điện tử theo hướng minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng mô hình quản lý hiệu quả đối với hoạt động truyền thông số cần dựa trên nguyên tắc kết hợp giữa ba bên: Nhà nước - Doanh nghiệp - Hiệp hội. Mô hình liên kết này hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững. Trong đó, nhà nước đóng vai trò chủ thể định hướng và điều tiết, ban hành chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn và cơ chế kiểm tra, giám sát, bảo đảm tính công khai, minh bạch của thị trường. Nhà nước cũng đóng vai trò điều phối và thúc đẩy hợp tác liên ngành, kết nối với doanh nghiệp và các hiệp hội trong chia sẻ thông tin, giám sát thị trường, cũng như triển khai các giải pháp công nghệ tiên tiến như: AI, blockchain, mã QR, RFID nhằm truy xuất nguồn gốc, phát hiện hàng giả, hàng kém chất lượng.

Doanh nghiệp là chủ thể trung tâm của thị trường, có trách nhiệm tuân thủ pháp luật, minh bạch thông tin, chủ động phòng chống gian lận và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đồng thời, doanh nghiệp cũng là lực lượng thực thi trực tiếp, góp phần lan tỏa các giá trị đạo đức nghề nghiệp, văn hóa kinh doanh.

Hiệp hội giữ vai trò cầu nối và điều phối trung gian, gắn kết giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Đây là nơi tập hợp tiếng nói chung của cộng đồng doanh nghiệp, truyền đạt phản hồi chính sách, đồng thời triển khai đào tạo, truyền thông, hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng bộ quy tắc ứng xử nghề nghiệp cho các cá nhân, tổ chức tham gia hệ sinh thái số.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa ba chủ thể không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo ra một cơ chế tự điều tiết linh hoạt, góp phần hình thành môi trường kinh doanh minh bạch, trách nhiệm và đáng tin cậy trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Lấy thí dụ từ kinh nghiệm thực tiễn tại một số nước, Thạc sỹ Kiều Công Thược, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Quỹ Khởi nghiệp Sáng tạo Việt Nam (VNFund) cho biết: Tại Trung Quốc, việc quản lý của những cá nhân có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội được thực hiện thông qua các quy định nghiêm ngặt về nội dung và đạo đức nghề nghiệp, kết hợp chế tài mạnh mẽ, thậm chí truy cứu hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng. Tại Hàn Quốc cũng triển khai cơ chế xã hội hóa giám sát, trong đó các hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng người dùng tham gia phản biện, đánh giá và tẩy chay các hành vi thiếu chuẩn mực.

Tại Việt Nam, dù công tác quản lý hoạt động thương mại điện tử đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song việc hình thành và vận hành mô hình liên kết “Nhà nước - Doanh nghiệp - Hiệp hội” vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức đa chiều. Theo Thạc sĩ Kiều Công Thược, có ba vấn đề nổi bật cần được nhìn nhận rõ, đó là các thủ đoạn gian lận thương mại ngày càng tinh vi, kết hợp giữa công nghệ số và tâm lý người tiêu dùng, khiến cơ quan quản lý khó phát hiện và xử lý kịp thời. Nguồn lực con người và hạ tầng kỹ thuật của nhiều cơ quan chức năng còn hạn chế, trong khi tốc độ phát triển của nền tảng số vượt xa khả năng giám sát truyền thống. Hệ thống pháp lý và cơ chế phối hợp giữa nhà nước, doanh nghiệp và hiệp hội vẫn thiếu đồng bộ; nhiều quy trình còn chồng chéo, chưa có cơ chế chia sẻ dữ liệu, thông tin và phân định rõ trách nhiệm giữa các bên.

Xây dựng hệ sinh thái truyền thông số lành mạnh, bền vững

Liên kết chặt chẽ Nhà nước - Doanh nghiệp - Hiệp hội chính là giải pháp nền tảng giúp củng cố niềm tin xã hội, bảo vệ thị trường và thúc đẩy thương mại điện tử phát triển lành mạnh. Để phát triển bền vững hoạt động thương mại điện tử, ông Phạm Minh Hiếu, chuyên gia công nghệ truy xuất nguồn gốc TrueData cho rằng, cần kết hợp giữa hành lang pháp lý, công nghệ và truyền thông xã hội có trách nhiệm.

Mô hình liên kết “ba nhà” dựa trên nguyên tắc đồng quản trị, đồng trách nhiệm và đồng lợi ích, hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững. Khi “công nghệ minh bạch - thị trường minh bạch - niềm tin minh bạch” sẽ tạo nền tảng để thương mại điện tử phát triển.

Theo Thạc sĩ Kiều Công Thược, cần xây dựng văn hóa truyền thông minh bạch, chương trình “Tín nhiệm người ảnh hưởng” và cơ chế chứng nhận nghề nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát nội dung quảng bá, minh bạch hợp đồng, còn hiệp hội đóng vai trò cầu nối, đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật.

Trước những thách thức đặt ra, các chuyên gia cho rằng cần triển khai đồng bộ bốn nhóm giải pháp trọng tâm. Trước tiên, nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, ban hành tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp, quảng cáo và thương mại điện tử; đồng thời thiết lập kênh phản ánh, xử lý vi phạm trực tuyến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tốc độ phản ứng chính sách.

Doanh nghiệp phải chủ động xây dựng hệ thống kiểm soát nội dung, minh bạch hợp đồng với các cá nhân có tầm ảnh hưởng, ứng dụng công nghệ số để giám sát quảng cáo trá hình và bảo vệ uy tín thương hiệu.

Các hiệp hội cần phát huy vai trò cầu nối, tổ chức đào tạo, tư vấn pháp lý, hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng bộ quy tắc ứng xử nghề nghiệp cho cộng đồng sáng tạo nội dung trên môi trường mạng.

Cuối cùng, cần đẩy mạnh truyền thông cộng đồng và hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia tiên tiến, qua đó củng cố niềm tin xã hội và tạo nền tảng cho thị trường thương mại điện tử phát triển minh bạch, bền vững.

Mô hình liên kết Nhà nước - Doanh nghiệp - Hiệp hội trong quản lý hoạt động của cá nhân có sức ảnh hưởng trên môi trường mạng là hướng đi phù hợp nhằm bảo đảm cân bằng giữa phát triển và kiểm soát, giữa tự do sáng tạo và trách nhiệm xã hội. Các chuyên gia công nghệ cho biết, để đạt được hiệu quả, cần hoàn thiện pháp luật về quảng cáo và thương mại điện tử; thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành giữa các bộ, ngành và hiệp hội nghề nghiệp; tăng cường ứng dụng công nghệ số (AI, blockchain) trong giám sát nội dung và phát hiện gian lận; nâng cao năng lực, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ những người có sức ảnh hưởng trên môi trường mạng thông qua đào tạo và chứng nhận nghề nghiệp.

Có thể thấy, sự phối hợp đồng bộ giữa “ba nhà” không chỉ giúp kiểm soát rủi ro mà còn góp phần xây dựng hệ sinh thái truyền thông số lành mạnh, bền vững, củng cố niềm tin xã hội và thúc đẩy kinh tế số Việt Nam phát triển ổn định trong dài hạn.

Có thể bạn quan tâm

Người dân cần tuyệt đối không bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng để tránh bị các đối tượng lợi dụng vào hoạt động phạm tội.

Tiếp tay cho lừa đảo từ việc thuê tài khoản ngân hàng

Nhiều người vì hám lợi hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã bán, cho thuê tài khoản ngân hàng mà không biết rằng hành vi này có thể tiếp tay cho các đường dây lừa đảo công nghệ cao, rửa tiền và nhiều hoạt động phạm tội khác.

Điểm tin an ninh mạng tháng 7/2026.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 7/2026

World Cup 2026 không chỉ ngày hội thể thao lớn nhất hành tinh mà còn là thời điểm các đường dây cá độ bóng đá tăng tốc hoạt động. Chỉ trong hơn một tháng, Công an các địa phương đã đồng loạt triệt phá nhiều đường dây tổ chức đánh bạc trên không gian mạng với quy mô từ hàng chục đến hàng nghìn tỷ đồng.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

[Video] Muamau và chiêu dụ dỗ kiếm tiền online.

[Video] Muamau và chiêu dụ dỗ kiếm tiền online

Nhìn qua, app Muamau giống như một nền tảng thương mại điện tử chuyên nghiệp: có cửa hàng, có đơn hàng, có doanh thu, có lợi nhuận,… thậm chí còn có những "khách hàng" đang chờ giao sản phẩm.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Ngăn chặn tội phạm mạng lợi dụng chủ trương số hóa dữ liệu. (Hình ảnh có sự hỗ trợ của AI)

[Video] Ngăn chặn tội phạm mạng lợi dụng chủ trương số hóa dữ liệu

Chỉ bằng một cuộc gọi tự xưng là cán bộ địa chính hoặc công an địa phương, nhiều người dân đã tin rằng mình đang thực hiện một thủ tục hành chính cần thiết để cập nhật thông tin đất đai trên ứng dụng VNeID. Thế nhưng, phía sau lời đề nghị "hỗ trợ tích hợp sổ đỏ" lại là một kịch bản lừa đảo được dàn dựng tinh vi.

 Người dân cần nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lợi dụng lòng tốt để thu thập dữ liệu cá nhân, sinh trắc học. (Hình ảnh có sự hỗ trợ của AI)

Lòng tốt cần đi cùng sự cảnh giác trong kỷ nguyên số

Trong thời đại chuyển đổi số, các phương thức lừa đảo không ngừng biến đổi với mức độ tinh vi ngày càng cao. Nếu trước đây tội phạm mạng chủ yếu sử dụng các cuộc gọi giả mạo, tin nhắn chứa đường dẫn độc hại, thì hiện nay đã xuất hiện những thủ đoạn mới lợi dụng chính lòng tốt của người dân tại các địa điểm công cộng.

Ngăn chặn từ sớm nguy cơ hình thành "đại bản doanh lừa đảo"

Ngăn chặn từ sớm nguy cơ hình thành "đại bản doanh lừa đảo"

Nếu trước đây, tội phạm công nghệ cao chủ yếu ẩn mình sau màn hình máy tính, thì nay chúng đang bước thêm một bước nguy hiểm hơn: mang cả con người, thiết bị, dữ liệu và mô hình vận hành vào tận lãnh thổ của các quốc gia để xây dựng những “công xưởng lừa đảo”.

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại nhiều tiện ích cho đời sống và công việc. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, công nghệ này cũng đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo ngày càng tinh vi.

Người dân cần cảnh giác với các cuộc gọi giả mạo người thân, cơ quan chức năng.

Cuộc gọi hiện đúng tên người thân vẫn có thể là lừa đảo

Nhờ công nghệ giả mạo số điện thoại kết hợp trí tuệ nhân tạo mô phỏng giọng nói, các đối tượng lừa đảo có thể khiến cuộc gọi hiển thị đúng tên người thân, bạn bè hoặc cơ quan, tổ chức uy tín. Thủ đoạn này đã khiến không ít người mất cảnh giác, cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của kẻ lừa đảo.

Các đối tượng trong đường dây cá độ bị công an thành phố Đà Nẵng triệu tập, làm việc và tạm giữ hình sự. (Nguồn: Bộ Công an)

Xử lý nghiêm hành vi cá độ bóng đá trên không gian mạng

Giải Vô địch bóng đá thế giới (World Cup 2026) đang đầy kịch tính bởi những chiến thắng của các đội tuyển vốn được đánh giá thấp hơn. Lợi dụng sự hấp dẫn của môn thể thao "vua" này, nhiều trang web, đường dây cá độ bóng đá trái phép đã nở rộ trên không gian mạng khiến nhiều người mê "đỏ đen" rơi vào cảnh "tan cửa, nát nhà"...

Một “thế trận lòng dân” vững chắc sẽ là “lá chắn” tư tưởng trên mặt trận không gian mạng.

“Lá chắn” tư tưởng trên mặt trận không gian mạng

Trong dòng chảy của lịch sử và đời sống xã hội, “sự thật” luôn là nền tảng tối cao quyết định nhận thức, dẫn dắt niềm tin và định hình hành động của quần chúng nhân dân. Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà sự bùng nổ thông tin đang bị các thế lực đen tối lợi dụng để làm mờ ranh giới giữa cái thật và cái giả.

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhận diện thủ đoạn lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”

Nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo liên quan đến “sở hữu kỳ nghỉ” (timeshare) với số tiền thiệt hại từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng. Núp bóng các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp hoặc cơ hội đầu tư sinh lời, nhiều đối tượng đã dựng nên các kịch bản tinh vi để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của khách hàng.

Khi trại hè trở thành “cái bẫy”.

[Video] Khi trại hè trở thành “cái bẫy”

Mùa hè là thời điểm nhiều phụ huynh tìm kiếm các khóa học kỹ năng, trại hè hay chương trình trải nghiệm thực tế để giúp con em có thêm môi trường rèn luyện và phát triển.

Các em nhỏ tại điểm trường Hát Khoang, xã Mường Mùn, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: Thuỷ Nguyên)

Lừa đảo công nghệ cao nhắm vào trẻ em dịp hè

Mùa hè đến là khoảng thời gian học sinh có nhiều thời gian tiếp xúc với điện thoại, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động trên không gian mạng với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin hoặc xâm hại trẻ em.

Tội phạm "ôm" tiền tỷ, nạn nhân "ôm" nợ xấu suốt đời

Tội phạm "ôm" tiền tỷ, nạn nhân "ôm" nợ xấu suốt đời

Không đánh cắp mật khẩu. Không chiếm đoạt mã OTP. Không cần trực tiếp hack tài khoản ngân hàng. Một hình thức lừa đảo mới đang bùng phát với mức độ nguy hiểm đặc biệt: Nạn nhân chính là người tự tay thực hiện toàn bộ quy trình vay vốn để... dâng tiền cho kẻ xấu.