Căng thẳng Trung Đông gây áp lực lên giá xăng dầu
Giá xăng dầu liên tiếp tăng những ngày qua khiến người dân lo lắng trong bối cảnh giá nhiều mặt hàng đã leo thang. Từ ngày 15/5 đến nay, giá xăng RON 95-III tăng 2.168 đồng/lít, xăng E5 RON 92 tăng 1.871 đồng/lít.
Tại kỳ điều hành gần nhất, giá mỗi lít xăng RON 95-III tăng 1.277 đồng, lên 21.244 đồng/lít; giá xăng E5 RON 92 tăng 1.169 đồng, lên 20.631 đồng/lít. Đây là mức tăng cao nhất trong năm 2025.
Bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho rằng, tính đến kỳ điều hành ngày 12/6/2025, giá các mặt hàng xăng dầu đã qua 24 kỳ điều chỉnh giá. So với đầu năm 2025, giá hầu hết các mặt hàng xăng dầu đều giảm từ 2,97 - 7,02%, tương đương giảm từ 595-1.323 đồng/lít xăng, dầu tùy loại (trừ mazut tăng 2,25%). So với cùng kỳ năm trước, giá tất cả các mặt hàng xăng dầu giảm sâu: xăng E5 RON 95 giảm 7,94% (giảm 1.679 đồng/lít); xăng RON 95 giảm 9,15% (giảm 2.010 đồng/lít); diesel giảm 8,87% (giảm 1.722 đồng/lít); dầu hỏa giảm 10,46% (giảm 2.046 đồng/lít); mazut giảm 4,77% (giảm 824 đồng/lít).
“Giá xăng dầu trong nước trong sáu tháng đầu năm 2025 bám sát giá xăng dầu thế giới và duy trì ở mức thấp hơn nhiều so với đầu năm và so với cùng kỳ năm 2024 đã góp phần hỗ trợ giảm chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ mục tiêu kiểm soát lạm phát”, bà Hiền nói.
Song, kỳ điều hành mới đây xăng dầu tăng giá mạnh, theo bà Hiền, do những bất ổn địa chính trị tại khu vực Trung Đông trong tuần qua. Thị trường dầu mỏ thế giới đang chứng kiến đợt tăng giá mạnh nhất trong hơn hai tháng qua. Các cuộc không kích đáp trả giữa Israel và Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông ngày một lớn, nhất là sau việc Iran tuyên bố sẽ đóng eo biển Hormuz…
Cụ thể, hai mặt hàng xăng tăng hơn 6% và ba mặt hàng (diesel, dầu hỏa, dầu mazut) tăng hơn 7%. Tuy nhiên, theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, giá các mặt hàng xăng dầu vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm 2024 và bắt đầu có sự tăng nhẹ so với đầu năm 2025. Do đó, qua đánh giá nguồn cung, nhu cầu thị trường và diễn biến giá thị trường xăng dầu kỳ điều hành ngày 19/6/2025, cơ quan quản lý chưa thực hiện đến các biện pháp bình ổn giá.
Dù vậy, theo nhận định của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), căng thẳng chính trị giữa Israel và Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng xăng dầu toàn cầu, đặc biệt khi xung đột có nguy cơ lan rộng và đe dọa đến an ninh của tuyến vận tải biển chiến lược như eo biển Hormuz, với gần một phần ba lượng dầu thương mại được vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu đi qua eo biển này.
Hiện hàng loạt quốc gia xuất khẩu dầu khí lớn như Saudi Arabia, Iran và Iraq đều phụ thuộc vào tuyến vận tải huyết mạch này để đưa các mặt hàng năng lượng ra thị trường quốc tế. Theo các chuyên gia phân tích và dự báo, nếu tuyến vận tải này bị gián đoạn do xung đột leo thang, giá dầu có thể tăng vọt lên hơn 120 USD/thùng trong thời gian ngắn.
Bên cạnh các yếu tố địa chính trị, đà tăng giá dầu thô còn được hỗ trợ bởi hai báo cáo về dự trữ dầu thô thương mại tại Mỹ, do Viện Dầu mỏ Mỹ (API) và Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) công bố. Theo đó, dự trữ dầu thô tại Mỹ trong tuần kết thúc ngày 13/6 đã giảm mạnh, với mức sụt giảm lần lượt là 10,1 triệu thùng theo API và 11,5 triệu thùng theo EIA. EIA cũng ghi nhận tuần thứ 4 liên tiếp giảm dự trữ dầu thô thương mại tại Mỹ.
Ở một diễn biến khác, Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã công bố báo cáo thị trường dầu tháng 6. Trong đó, tổng sản lượng trong tháng 5 của nhóm OPEC+ đạt 41,23 triệu thùng/ngày, chỉ tăng 180.000 thùng/ngày so với tháng 4, thấp hơn kế hoạch ban đầu tăng 411.000 thùng/ngày trong tháng 5.
Tìm phương án ổn định thị trường xăng dầu
Tất cả diễn biến trên sẽ gây áp lực tăng giá xăng dầu trong nước thời gian tới. Có hai vấn đề đặt ra cho thị trường xăng dầu là ổn định giá cả và bảo đảm nguồn cung xăng dầu.
Tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2025 được Bộ Công thương phân giao cho các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện là hơn 29,517 triệu m3/tấn xăng, dầu các loại. Trong đó, xăng dầu mặt đất hơn 28,309 triệu m3/tấn; nhiên liệu hàng không hơn 1,208 triệu m3.
Sáu tháng đầu năm, tổng nguồn xăng dầu chuẩn bị cho thị trường trong nước ước đạt 13,86 triệu m3/tấn, bằng 47% tổng nguồn xăng dầu tối thiểu phân giao từ đầu năm 2025. Thế nhưng, tiêu thụ thực tế đạt 12,6 triệu m3/tấn, tồn kho khoảng 1,7-1,8 triệu m3/tấn.
Với sự chuẩn bị trên, bà Nguyễn Thúy Hiền khẳng định, thị trường xăng dầu sáu tháng đầu năm 2025 cơ bản ổn định, giá xăng dầu trong nước điều hành bám sát giá xăng dầu thế giới, nguồn cung dồi dào, đáp ứng đủ hàng hóa, phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
Còn sáu tháng cuối năm, dự kiến sẽ nhập khẩu 6,12 triệu m3/tấn xăng, dầu các loại; sản xuất 9,24 triệu m3/tấn xăng, dầu các loại. Tiêu thụ nội địa sáu tháng cuối năm ngưỡng 8,8 triệu m3/tấn xăng, dầu các loại. Còn lại dự trữ.
Ông Hoàng Ánh Dương, Phó Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho hay, hiện nay, Cục đã yêu cầu các đầu mối phải cam kết thực hiện tổng nguồn tối thiểu được phân giao và thường xuyên báo cáo về Cục. Các đơn vị cũng được yêu cầu bảo đảm dự trữ thương mại theo quy định là 20 ngày lưu thông. Đồng thời, chuẩn bị mọi phương án để "tuyệt đối không để gián đoạn nguồn cung xăng dầu".
Còn về vấn đề sử dụng quỹ bình ổn xăng dầu, hiện còn một số bất cập như, chỉ được điều chỉnh khi mức tăng vượt ngưỡng 7% trong một kỳ điều hành, còn mức cộng dồn nhiều kỳ tăng liên tiếp vượt nhiều lần cũng không được áp dụng. Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Bộ Công thương vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định về xăng dầu mới thay thế các nghị định về xăng dầu trước đây như Nghị định 83, Nghị định 95 và Nghị định 80, trong đó bổ sung nội dung liên quan quỹ bình ổn xăng dầu.
Theo đó, vấn đề sử dụng quỹ hay không sử dụng quỹ vào thời điểm nào sẽ được quy định tại nghị định mới này và tuân thủ theo pháp luật về giá và các quy định liên quan. Ngoài ra, ông Tân cũng bày tỏ, Bộ Công thương sẽ nỗ lực hết sức để bảo đảm nguồn cung xăng dầu bởi đây là mặt hàng chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng.
