Lễ hội Katê của người Chăm Bình Thuận trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 4/4, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã ký Quyết định số 776/QĐ-BVHTTDL đưa Lễ hội truyền thống Lễ hội Katê của người Chăm tỉnh Bình Thuận vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tháp Pô Sha Inư, TP Phan Thiết là nơi diễn ra các nghi thức chính của Lễ hội Katê của đồng bào Chăm tỉnh Bình Thuận.
Tháp Pô Sha Inư, TP Phan Thiết là nơi diễn ra các nghi thức chính của Lễ hội Katê của đồng bào Chăm tỉnh Bình Thuận.

Theo đó, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi có di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia tại Quyết định này, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình, thực hiện việc quản lý Nhà nước theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.

Katê là một lễ hội truyền thống của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn, nhằm để tưởng nhớ đến các vị thần như: Ppo Klaung Girai, Ppo Rome…

Đây là dịp để người Chăm từ mọi miền đất nước trở về quê hương để cùng đoàn tụ với gia đình, dòng họ, làng xóm, bạn bè của cộng đồng mình.

Lễ hội Katê của người Chăm Bình Thuận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia -0
Thiếu nữ Chăm rước mâm lễ lên tháp Pô Sha Inư thực hiện nghi thức cúng lễ.

Lễ hội được diễn ra vào khoảng cuối tháng Sáu đầu tháng Bảy Chăm lịch trong một không gian lớn từ các đền, tháp đến làng, dòng họ và cuối cùng là gia đình. 

Trong thời gian này đông đảo các gia đình người Chăm tổ chức lễ. Chủ lễ cúng Katê ở gia đình là người trong gia đình hoặc là người lớn tuổi trong dòng họ. Vào ngày lễ này, mọi thành viên trong gia đình đều có mặt đông đủ, cầu mong tổ tiên ông bà phù hộ cho con cháu làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn trong cuộc sống… 

Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn tỉnh Bình Thuận được phục dựng từ năm 2005 tại tháp Pô Sha Inư, Di tích cấp quốc gia ở phường Phú Hài, thành phố Phan Thiết với đầy đủ các nghi thức và các giá trị văn hóa dân gian truyền thống đặc sắc vốn có trong lịch sử, mang đậm yếu tố tâm linh, tín ngưỡng của đồng bào Chăm. Mang ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên, ông bà, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu; cầu mong cho sự hòa hợp lứa đôi, sự sinh sôi nảy nở của con người và vạn vật.

Lễ hội Katê của người Chăm Bình Thuận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia -0
Các chức sắc tôn giáo Bàlamôn thỉnh và rước y trang nữ Thần Pô Sah Inư lên tháp chính.

Lễ hội được tổ chức với các nghi lễ truyền thống theo các bước: Lễ đón rước y trang nữ Thần Pô Sah Inư lên tháp chính; Lễ mở cửa đền, tháp; Lễ tắm bệ thờ Linga-Yoni; Lễ mặc y phục cho tượng thần; Đại lễ Katê trước tháp chính. 

Bên cạnh phần Lễ là phần Hội với các hình thức diễn xướng dân gian như: dân ca, dân vũ; trình diễn nhạc cụ truyền thống trống Paranưng, Ginăng, kèn Saranai; biểu diễn nghề làm gốm, dệt thổ cẩm… trình diễn nhạc cụ truyền thống, giới thiệu trang phục và điệu múa truyền thống; các trò chơi, trò diễn mang đậm sắc thái văn hóa Chăm.

Đến nay, Lễ hội Katê của đồng bào Chăm tỉnh Bình Thuận tại tháp Pô Sha Inư trở thành một trong các Lễ hội văn hóa tiêu biểu của tỉnh Bình Thuận có sức hấp dẫn du khách và qua đó góp phần vào việc quảng bá phát triển du lịch tại địa phương.

Đồng bào người dân tộc Chăm ở Bình Thuận hiện có khoảng 40 nghìn người, là cộng đồng người dân tộc thiểu số có số dân đông nhất, chiếm tỷ lệ 38,98% so các dân tộc thiểu số trong tỉnh và 3,12% dân số toàn tỉnh; sinh sống tập trung và xen ghép tại các huyện Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Tánh Linh, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân.

Lễ hội Katê của người Chăm Bình Thuận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia -0
Thiếu nữ Chăm với điệu múa truyền thống dưới chân Tháp Pô Sah Inư, thành phố Phan Thiết, Bình Thuận.

Những năm qua, bằng nhiều nguồn lực, tỉnh Bình Thuận đã tập trung đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng thiết yếu tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đã góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh tế-xã hội ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có vùng đồng bào dân tộc Chăm; đời sống kinh tế của các hộ đồng bào Chăm được cải thiện, có nhiều chuyển biến tích cực. 

Ðồng bào Chăm luôn được quan tâm tạo điều kiện sinh hoạt tôn giáo, tín nguỡng theo quy định của pháp luật. Các cơ sở thờ tự, công trình kiến trúc văn hóa và bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào được gìn giữ và phát huy. 

Mối quan hệ đoàn kết các dân tộc trong cộng đồng dân cư ngày thêm gắn bó. Công tác xây dựng Ðảng, công tác dân vận, xây dựng đội ngũ cán bộ vùng đồng bào Chăm luôn được các cấp, các ngành quan tâm. 

An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở vùng đồng bào Chăm được giữ vững, lòng tin của đồng bào đối với Ðảng và Nhà nước ngày càng củng cố, nâng lên.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.