Đền Tượng, xã Hợp Thành, là di tích lịch sử-văn hóa gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng các dân tộc địa phương qua nhiều thế hệ. Theo các tư liệu lịch sử, ngôi đền được hình thành từ khoảng thế kỷ XIX, là nơi thờ Tam vị Sơn thần gồm Đức Thánh Tản Viên, Đức Thánh Cao Sơn, Đức Thánh Quý Minh - những vị thần cai quản núi rừng, bảo hộ địa vực, phù trợ cho nhân dân.
Đồng thời phối thờ tám vị vua triều Hậu Lê cùng các bậc tiền nhân có công khai khẩn, lập làng. Đặc biệt, Đền Tượng còn gắn liền với Lễ hội xuống đồng của đồng bào dân tộc Tày - một di sản văn hóa tiêu biểu, thể hiện khát vọng về mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, ấm no, hạnh phúc, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất này.
Ngày 22/6/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 2161/QĐ-UBND xếp hạng Đền Tượng là di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh. Việc đón nhận Bằng xếp hạng là niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc xã Hợp Thành, đồng thời khẳng định những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc của di tích, tạo cơ sở để địa phương tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại lễ đón nhận, đồng chí Nguyễn Trọng Đoan, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hợp Thành nhấn mạnh: Đền Tượng được xếp hạng di tích cấp tỉnh không chỉ là sự ghi nhận đối với những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng mà di tích đang lưu giữ, mà còn là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích; gắn bảo tồn di sản văn hóa với giáo dục truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và phát triển du lịch cộng đồng trong thời gian tới. Đảng bộ, chính quyền xã Hợp Thành xác định việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị Đền Tượng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là trách nhiệm chung của cộng đồng, của mỗi người dân.
Tại buổi lễ, xã Hợp Thành đã công bố thành lập Câu lạc bộ văn hóa-nghệ thuật-thể thao nòng cốt với 58 thành viên, gồm các nhóm thực hành, truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể dân tộc Dao; nhóm dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống và nhóm bóng đá nam.
Câu lạc bộ được thành lập nhằm tập hợp những cá nhân có năng khiếu, tâm huyết tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần và phục vụ các nhiệm vụ chính trị, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao của địa phương.
Trong khuôn khổ chương trình, xã Hợp Thành cũng tổ chức khánh thành Không gian trưng bày văn hóa các dân tộc, đây là nơi lưu giữ, giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn, góp phần giáo dục truyền thống, kết nối cộng đồng và lan tỏa niềm tự hào về bản sắc văn hóa quê hương.
