Lan tỏa kỹ năng sơ cứu trong cộng đồng

Xử lý cấp cứu cho người bệnh tại Trung tâm Cấp cứu ( Bệnh viện Bạch Mai)
Xử lý cấp cứu cho người bệnh tại Trung tâm Cấp cứu ( Bệnh viện Bạch Mai)

Những ngày gần đây liên tiếp có hai trường hợp gặp nạn tại cộng đồng may mắn được cứu sống trong gang tấc nhờ sự có mặt kịp thời của cán bộ y tế. Dẫu biết rằng, việc cứu người là trách nhiệm, bổn phận đặt lên vai người cán bộ y tế, nhưng đó là tại cơ sở y tế, nơi có các trang thiết bị, thuốc men đầy đủ, còn ở cộng đồng là câu chuyện hoàn toàn khác.

Sự việc thứ nhất xảy ra tại một siêu thị trên phố Phạm Ngọc Thạch, Hà Nội, khi nhân viên bảo vệ bất ngờ bị co giật toàn thân, tím tái rồi ngừng tuần hoàn. Rất may, chị Phạm Thị Thúy Hà (điều dưỡng Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai) đứng gần đó lập tức tiếp cận, kiểm tra và xác định tình trạng bệnh. Không chần chừ, chị đã tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay tại chỗ, đồng thời nhờ những người chung quanh hỗ trợ gọi cấp cứu.

Sau khoảng 2 phút cấp cứu liên tục, bệnh nhân có mạch trở lại, tình trạng tím tái cải thiện, dần hồi phục ý thức và được chuyển đến bệnh viện để tiếp tục theo dõi, điều trị. Sự việc thứ hai xảy ra tại một khu nghỉ dưỡng ở Sóc Sơn (Hà Nội), khi một cháu bé 3 tuổi không may rơi xuống bể bơi, ngừng thở, ngừng tim. Rất may, bác sĩ Quỳnh Hương (Trung tâm Tiêu hóa-Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai) đang ở đó đã thực hiện hồi sức tim phổi, giúp giành lại sự sống cho cháu bé chỉ sau khoảng 2 phút.

Thực tế trong cuộc sống không nhiều người gặp được may mắn như thế. Ngừng tuần hoàn là tình trạng tối khẩn cấp. Việc cấp cứu chỉ tính bằng phút, vì chỉ sau 3 đến 5 phút không được cung cấp ô-xy, tế bào não bắt đầu tổn thương không hồi phục; sau 10 phút, nguy cơ tử vong hoặc di chứng nặng rất cao.

Qua chia sẻ của bác sĩ Quỳnh Hương và điều dưỡng Thúy Hà sau hai pha cứu người kịp thời, nhiều người bất ngờ đó là kết quả của quá trình được đào tạo bài bản và thực hành thường xuyên. Với điều dưỡng Thúy Hà “đó như một phản xạ nghề nghiệp, chỉ biết nếu không làm ngay, người này có thể sẽ không còn cơ hội sống”. Với bác sĩ Quỳnh Hương chỉ có một suy nghĩ “phải làm nhanh nhất có thể để cứu cháu bé”... Chính các khóa huấn luyện tại đơn vị công tác đã giúp hai chị hình thành phản xạ đó.

Những năm qua ban lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai đưa ra định hướng rõ ràng: Biến kỹ năng cấp cứu thành phản xạ nghề nghiệp thông qua việc chú trọng đào tạo hồi sức cấp cứu. Nó được xác định là năng lực cốt lõi cho mọi cán bộ y tế trong toàn viện, thay cho chỉ giới hạn trong chuyên ngành hồi sức hay cấp cứu. Với quan điểm “cấp cứu là kỹ năng sống còn”, Bệnh viện đã triển khai chương trình đào tạo cấp cứu ngừng tuần hoàn cho toàn bộ nhân viên y tế.

Nửa cuối năm 2025, toàn bộ khoảng 4.500 cán bộ, nhân viên được đào tạo kỹ năng này qua 30 lớp được tổ chức liên tục. Học viên phải vượt qua bài kiểm tra lý thuyết trực tuyến. Còn bài thực hành thực hiện trên mô hình với 5 tiêu chí bắt buộc: Vị trí đặt tay; độ sâu ép tim; thả tay đúng kỹ thuật; tần suất ép; kỹ thuật bóp bóng. Chỉ khi đạt cả 5 tiêu chí mới được cấp chứng nhận.

Việc phổ cập kỹ năng hồi sức tim phổi cho nhân viên y tế và xa hơn là cộng đồng sẽ giúp hình thành “những cánh tay nối dài” trong cấp cứu ban đầu. Khi kỹ năng sơ cứu được lan tỏa rộng rãi, cơ hội sống của người gặp nạn trong những phút đầu tiên-thời điểm quyết định nhất sẽ được nâng lên.

Cuối năm 2025, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Tập đoàn FPT triển khai dự án đặt máy khử rung tim tự động cho cộng đồng. Đây là bước đi nhằm nâng cao nhận thức, bổ sung thiết bị cấp cứu ban đầu và tăng cơ hội sống cho người bị ngừng tim đột ngột ngoài cơ sở y tế. Dự án được triển khai thí điểm tại các trạm y tế trên địa bàn Đà Nẵng, mỗi điểm đặt máy sẽ lập nhóm nòng cốt gồm 1 đến 2 nhân viên y tế tình nguyện được đào tạo chuyên sâu, chịu trách nhiệm quản lý, hướng dẫn sử dụng thiết bị và phổ biến kiến thức sơ cứu cho người dân. Các lớp sơ cấp cứu cộng đồng sẽ được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng cơ bản cho công chúng.

Việc phổ cập kỹ năng hồi sức tim phổi cho nhân viên y tế và xa hơn là cộng đồng sẽ giúp hình thành “những cánh tay nối dài” trong cấp cứu ban đầu. Khi kỹ năng sơ cứu được lan tỏa rộng rãi, cơ hội sống của người gặp nạn trong những phút đầu tiên-thời điểm quyết định nhất sẽ được nâng lên.

Một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân ngừng tim ngoại viện ở Việt Nam hiện lên tới 96,7%; chỉ 8,7% bệnh nhân được hồi sinh tim phổi tại chỗ, tỷ lệ này thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và thế giới. Do vậy, việc chú trọng đào tạo kỹ năng hồi sức cấp cứu hay trang bị các máy khử rung tim tự động cho cộng đồng ngoài ý nghĩa tăng cơ hội sống cho bệnh nhân ngừng tim, còn hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa học kỹ năng cấp cứu cơ bản- một kỹ năng công dân cần có trong xã hội hiện đại. Cách làm đó cần được nhân rộng ra nhiều cơ sở y tế và cộng đồng để giúp những người không may gặp nạn được cứu sống kịp thời.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: MẠNH DƯƠNG)

Xét nghiệm đang tạo ra thay đổi lớn trong phát hiện bệnh, phân tầng nguy cơ và cá thể hóa điều trị

Trong y học hiện đại, xét nghiệm không còn là một bộ phận kỹ thuật đứng sau lâm sàng. Xét nghiệm hiện diện ở hầu hết các điểm quyết định quan trọng: phát hiện nguy cơ, chẩn đoán, phân tầng bệnh, lựa chọn điều trị, theo dõi đáp ứng, tiên lượng, giám sát dịch bệnh và đánh giá kết quả chăm sóc.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khám cho người bệnh. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Sau mưa ngập, nhiều bệnh có thể phát sinh

Sau ngập úng, nhiều nguy cơ sức khỏe vẫn âm thầm tồn tại từ nguồn nước, bùn đất, thực phẩm và môi trường. Chủ động phòng bệnh ngay khi nước rút giúp hạn chế mắc bệnh và biến chứng.

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Ngày 11/9, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã thăm và làm việc tại Nhà máy sản xuất vắc-xin hiện đại hàng đầu thế giới của Tập đoàn dược phẩm Sanofi tại Neuville-sur-Saône (Pháp), đơn vị vừa công bố hợp tác sản xuất 3 loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu với Công ty Vắc-xin Việt Nam (VNVC).

Ê-kíp của Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị tiến hành phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay cháu bé (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Xử trí kịp thời, bảo tồn chức năng bàn tay cho bé trai 34 tháng tuổi sau tai nạn

Ngày 17/9, Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị thông tin, một bé trai 34 tháng tuổi vừa được các bác sĩ Khoa Ngoại tổng hợp phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay phải sau tai nạn. Nhờ được xử trí kịp thời, bàn tay của trẻ được bảo tồn, khả năng vận động đang từng bước phục hồi. 

Gia đình hạnh phúc đón 2 em bé. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Hai “chiến binh nhỏ” vượt qua hội chứng truyền máu song thai

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 19, một thai gần như cạn nước ối và có nguy cơ chậm phát triển, sản phụ 19 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp bào thai bằng laser. Hai thai nhi tiếp tục đối mặt với biến chứng TAPS và sinh non ở tuần 32, nhưng cuối cùng đều khỏe mạnh được trở về với gia đình.

Khoa cấp cứu của bệnh viện luôn sáng đèn, những nhân viên y tế luôn bảo đảm công tác khám, chữa bệnh. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Những thầy thuốc ở khoa cấp cứu

Có những gian phòng luôn sáng đèn về đêm, những bước chân vội vã, tất bật… Đó là phòng cấp cứu, nơi lằn ranh sinh tử được tính bằng giây. Các thầy thuốc áo trắng miệt mài với sứ mệnh cứu người, bất kể ngày đêm...

Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long ký kết hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Vĩnh Long ký kết hợp tác nâng cao năng lực y tế với Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 15/9, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận nguyên tắc hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn đến năm 2030. Đây là sự kiện quan trọng nhằm nâng cao năng lực khám, chữa bệnh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và từng bước hiện đại hóa hệ thống y tế địa phương.

Bác sĩ chuyên khoa I Tôn Nữ Phương Duyên thực hiện phẫu thuật cho người bệnh. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Đừng chủ quan với bướu giáp khi còn trẻ

Ung thư tuyến giáp có thể xuất hiện ở người trẻ và trong một số trường hợp được phát hiện khi chưa có biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, khi có bất thường ở vùng cổ hoặc phát hiện nhân tuyến giáp, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá đúng tình trạng, thay vì chủ quan vì tuổi còn trẻ hoặc quá lo lắng trước mọi tổn thương.

Cán bộ y tế, giáo viên Trường mầm non Tân Ước (xã Dân Hòa, Thành phố Hà Nội) thực hiện vệ sinh đồ chơi trước khi đón trẻ trên địa bàn bước vào năm học mới 2026-2027. Ảnh: VÂN SƠN

Phòng bệnh tay chân miệng trong trường học

Bệnh tay chân miệng lưu hành quanh năm, nhưng có xu hướng tăng cao vào tháng 9, tháng 10. Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu bước vào năm học mới, gia tăng tiếp xúc trực tiếp giữa các học sinh, làm tăng nguy cơ lây lan bệnh nếu không thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cũng như chậm phát hiện sớm trẻ mắc bệnh.