Kỷ vật của những cán bộ đi B: Vẫn tiếp diễn những hành trình tri ân

Từ những tài liệu được gìn giữ trong kho lưu trữ, nhiều ký ức đã được đánh thức, nhiều cuộc hội ngộ được kết nối và tạo thêm những căn cứ bổ sung cho công tác tìm kiếm, xác minh thông tin liệt sĩ, góp phần lan tỏa giá trị đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Đằng sau mỗi bộ hồ sơ, mỗi kỷ vật đó là một câu chuyện của lịch sử.

Gian trưng bày “Thanh xuân gửi lại” thu hút nhiều người đến tham quan. (Ảnh: MINH CHÂU)
Gian trưng bày “Thanh xuân gửi lại” thu hút nhiều người đến tham quan. (Ảnh: MINH CHÂU)

Những cuộc hội ngộ sau hơn nửa thế kỷ…

Vừa qua, tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Hà Nội) đã diễn ra cuộc gặp mặt rất thân tình của những cán bộ đi B - cuộc gặp mang tên “Thanh xuân gửi lại”. Ngược dòng thời gian trở về những năm 60, 70 của thế kỷ trước, họ đều là những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi. Người là sinh viên, giáo viên, bác sĩ, kỹ sư, người là cán bộ hay thanh niên vừa rời ghế nhà trường..., theo tiếng gọi của Tổ quốc tình nguyện rời miền bắc, vượt Trường Sơn vào chiến trường miền nam, mang theo khát vọng thống nhất đất nước. Trước ngày lên đường, để bảo đảm yêu cầu bí mật, mỗi người đều gửi lại hồ sơ cá nhân và những giấy tờ quan trọng tại Ủy ban Thống nhất của Chính phủ.

Chăm chú quan sát các kỷ vật, ông Phạm Quang Nghị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội, xúc động và bất ngờ khi được gặp lại các kỷ vật của chính mình. Từng tờ học bạ, lý lịch, giấy chứng nhận đoàn viên, lá đơn tình nguyện… đưa ông trở lại những ngày chuẩn bị lên đường vào chiến trường. Ông chia sẻ, những hiện vật ấy không chỉ gợi lại ký ức của cá nhân mà còn nhắc nhớ về đồng đội, về chiến trường và về một thế hệ đã sẵn sàng đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết.

Ở tuổi 85, bà Trần Thị Vinh vẫn vượt chặng đường dài từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Hà Nội để tham dự cuộc gặp mặt những cán bộ đi B. Sau hơn 60 năm, lần đầu bà được tận mắt nhìn lại bộ hồ sơ đã gửi trước ngày lên đường vào chiến trường. Trước những trang giấy đã ngả màu thời gian, ký ức về một thời thanh xuân sôi nổi lại ùa về nguyên vẹn. Với bà, những hồ sơ, kỷ vật ấy đã nhắc nhớ về một thời hoa lửa, gian khó nhưng đầy kiêu hãnh và tự hào của một thế hệ “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”.

Mỗi người một câu chuyện, một cảm xúc nhưng đều cùng chung niềm xúc động, bùi ngùi khi ngắm nhìn hồ sơ, kỷ vật... và khi gặp lại những người đồng đội hôm nay.

Và hành trình tri ân

Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3 (trực thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) đang lưu giữ hơn 72.000 hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B thuộc 89 tỉnh, thành phố (theo địa giới hành chính qua các thời kỳ giai đoạn 1945-1975).

Mỗi hồ sơ gồm nhiều loại giấy tờ như lý lịch, học bạ, giấy khai sinh, quyết định điều động, giấy chứng nhận đoàn viên, thẻ đảng viên, thư từ, nhật ký, ảnh và nhiều kỷ vật cá nhân được gửi lại trước ngày lên đường vào chiến trường. Không đơn thuần là tài liệu cá nhân, khối tài liệu này còn tái hiện một giai đoạn lịch sử đặc biệt khi hàng chục nghìn cán bộ từ miền bắc chi viện cho chiến trường miền nam, cho nên có giá trị lịch sử, pháp lý rất cao trong nghiên cứu, xác minh thông tin và giải quyết các chế độ, chính sách.

2aoboqoafrxtte687bushec7mjb5awhq378w3unk.jpg
Du khách bên những kỷ vật tại trưng bày “Thanh xuân gửi lại”. (Ảnh MINH CHÂU)

Nhận thức rõ giá trị đó, nhiều năm qua, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã triển khai nhiều hoạt động nhằm đưa khối tài liệu này đến gần hơn với công chúng. Các cuộc triển lãm chuyên đề về hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B được tổ chức thường xuyên; trực tiếp trao trả kỷ vật gốc cho 65 trường hợp, đồng thời phối hợp trao trả kỷ vật cho 150 cán bộ đi B và thân nhân tại các hoạt động tri ân trên cả nước.

Song song với đó, đơn vị xây dựng cơ sở dữ liệu, số hóa tài liệu, vận hành hệ thống tra cứu hồ sơ cán bộ đi B trên môi trường số để phục vụ nhu cầu tra cứu của cá nhân, thân nhân cán bộ đi B và các cơ quan chức năng. Đơn vị phối hợp chặt chẽ với các địa phương rà soát, chuyển giao danh mục và bản sao hồ sơ cán bộ đi B phục vụ công tác xác minh thân nhân, giải quyết chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng.

Phát huy giá trị tài liệu lưu trữ không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành lưu trữ mà còn là trách nhiệm góp phần thực hiện công tác đền ơn đáp nghĩa, giáo dục truyền thống và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B vì thế không chỉ được gìn giữ như một di sản tư liệu quốc gia, mà còn phải tiếp tục được khai thác để phục vụ thiết thực cho xã hội.

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước khẳng định: Phát huy giá trị tài liệu lưu trữ không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành lưu trữ mà còn là trách nhiệm góp phần thực hiện công tác đền ơn đáp nghĩa, giáo dục truyền thống và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B vì thế không chỉ được gìn giữ như một di sản tư liệu quốc gia, mà còn phải tiếp tục được khai thác để phục vụ thiết thực cho xã hội. Những nỗ lực ấy được phát huy mạnh mẽ hơn khi Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Lần đầu tiên, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tổ chức rà soát trên phạm vi toàn hệ thống các trung tâm lưu trữ quốc gia nhằm thu thập, thống kê, khai thác nguồn tài liệu lưu trữ phục vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Qua rà soát bước đầu, các trung tâm đã thống kê được hơn 2.000 hồ sơ, tài liệu liên quan liệt sĩ, các chiến dịch, trận đánh và địa bàn hoạt động quân sự; đồng thời xây dựng bộ từ khóa tra cứu, chuẩn hóa danh mục hồ sơ để phục vụ tra cứu, đối chiếu và kết nối thông tin giữa các nguồn tài liệu.

Tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3, thời gian qua, không khí làm việc diễn ra rất khẩn trương. Là đơn vị lưu giữ và bảo quản khối tài liệu hình thành từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến nay, trung tâm đã tra cứu tài liệu, tìm kiếm thông tin về các chiến dịch, trận đánh và các liệt sĩ theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo quốc gia, góp phần hỗ trợ công tác xác minh, tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Bà Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3 cho biết, đến thời điểm hiện tại, trung tâm đã tìm được hơn 200 tài liệu liên quan các chiến dịch lớn như: Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, Chiến dịch Lam Sơn 1972, Chiến dịch Quang Trung 1972, Chiến dịch Tây Nguyên 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh 1975…

Trung tâm tích cực tra cứu thông tin về liệt sĩ qua các thời kỳ, mà gần đây nhất đã cung cấp đầy đủ thông tin liên quan việc cấp bằng Tổ quốc ghi công cho gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Quyên (tức Huỳnh Văn Quên).

Trên cơ sở những kết quả bước đầu, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên đề, đẩy mạnh số hóa, ứng dụng OCR, trí tuệ nhân tạo và tăng cường kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương, tạo nền tảng để tài liệu lưu trữ tiếp tục phát huy giá trị trong giai đoạn tới.

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng hành trình tri ân vẫn đang được tiếp diễn. Trong hành trình ấy, những kho lưu trữ quốc gia vẫn âm thầm “lên tiếng” bằng những trang hồ sơ, kỷ vật đã được gìn giữ qua năm tháng, góp phần thực hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Có thể bạn quan tâm

[Ảnh] Nhìn lại hiện trạng 131 vòm cầu đá trước kế hoạch chỉnh trang

[Ảnh] Nhìn lại hiện trạng 131 vòm cầu đá trước kế hoạch chỉnh trang

Nhiều trong số 131 vòm cầu đá hơn trăm năm tuổi vẫn bị xây bịt, xuống cấp hoặc bị lấn chiếm. Với đồ án quy hoạch quy mô khoảng 10ha, Hà Nội dự kiến từng bước chỉnh trang, khôi phục và phát huy giá trị công trình, hướng tới hình thành chuỗi không gian văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực đặc sắc giữa lòng phố cổ.

Người lao động tìm hiểu việc làm tại ngày hội giới thiệu, tư vấn việc làm ở Khu Công nghiệp WHA.

Hơn 7.200 lao động ở Nghệ An được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong 6 tháng đầu năm

Theo báo cáo của Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An, trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tiếp nhận 7.904 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trung tâm đã tham mưu Sở Nội vụ ban hành 7.272 quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, tổng kinh phí gần 179,8 tỷ đồng, tăng 12,34% so cùng kỳ năm trước.

Hoa hậu Đỗ Thị Hà-đại biểu Hành trình “Sinh viên với biển, đảo Tổ quốc” cùng cán bộ, chiến sĩ và người dân đảo Song Tử Tây (đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa).

Người giành giải Nhất Hội thi Bí thư Đoàn cơ sở giỏi toàn quốc sẽ được đến thăm cán bộ, chiến sĩ Trường Sa

Sáng 3/8, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn phát động Hội thi Bí thư Đoàn cơ sở giỏi toàn quốc lần thứ hai, năm 2026 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các điểm cầu ở tỉnh, thành đoàn, đoàn trực thuộc trên cả nước. Năm nay, Hội thi có chủ đề "Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn".

Hầm đường bộ qua Đèo Cả.

Làm chủ công nghệ, phát triển giải pháp cho hầm đường bộ Việt Nam

Mới đây, Cục Sở hữu trí tuệ cấp Bằng độc quyền Giải pháp hữu ích số 5069 cho “Phương pháp thi công hầm đường bộ bằng cách tăng không gian tiếp cận" của Tập đoàn Đèo Cả. Giải pháp được phát triển từ thực tiễn thi công các công trình hầm đường bộ xuyên núi, sau quá trình nghiên cứu, hoàn thiện, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Tin nổi bật ngày 2/8: Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với các Tổ trưởng Tổ đảng, Trưởng đoàn, Phó trưởng đoàn phụ trách Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố; Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22

Tin nổi bật ngày 2/8: Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với các Tổ trưởng Tổ đảng, Trưởng đoàn, Phó trưởng đoàn phụ trách Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố; Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22

Chủ tịch Quốc hội chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với các Tổ trưởng Tổ đảng, Trưởng đoàn, Phó trưởng đoàn phụ trách Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố; Ban hành Chương trình hành động của Bộ Chính trị thực hiện Kết luận số 75-KL/TW... là một số tin tức nổi bật ngày 2/8.

Xe chuyển bệnh miễn phí là điểm tựa nhân ái cho các bệnh nhân nghèo, hoàn cảnh khó khăn tại Đồng Tháp. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Những chuyến xe không tính phí, đầy tình người ở Đồng Tháp

Ở tỉnh Đồng Tháp, những chuyến xe chuyển bệnh miễn phí trở thành điểm tựa nhân ái cho các bệnh nhân nghèo. Từng chuyến xe đã kịp thời đưa người bệnh đến cơ sở cấp cứu và điều trị, sẻ chia gánh nặng chi phí, mang lại niềm vui, vơi đi nỗi lo cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân.

Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Công ty Gene Viet thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính từ ngày 18-20/7/2026.

Bài 1: Mở cửa hy vọng nửa thế kỷ

Có những cuộc chờ đợi kéo dài hơn nửa thế kỷ. Có những người mẹ, người chị, người em đã đi gần trọn cuộc đời nhưng vẫn đau đáu mong mỏi đưa người thân đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc trở về với đúng tên tuổi, quê hương và gia đình.

Khu vực I mỏ đất xã Tân Thành đang được khai thác để làm vật liệu san lấp trong và ngoài tỉnh Thái Nguyên.

Thái Nguyên: Cải thiện đời sống người dân nơi có hoạt động khoáng sản

Thái Nguyên là tỉnh có nhiều hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản góp phần phát triển kinh tế, hạ tầng, giải quyết việc làm và tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, địa phương và người dân ở nơi có hoạt động khoáng sản chưa được hưởng lợi thỏa đáng, đồng thời còn phải chịu tác động tiêu cực. 

(Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Trẻ dưới 6 tuổi được làm căn cước ngay trong quy trình liên thông điện tử

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 301/2026/NĐ-CP ngày 30/7/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2024/NĐ-CP ngày 10/6/2024 của Chính phủ quy định việc thực hiện liên thông điện tử 2 nhóm thủ tục hành chính: đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử...

Khai mạc Hội thao Công an nhân dân 2026

Mãn nhãn Lễ khai mạc Hội thao Công an nhân dân 2026 trong đêm mưa Đà Nẵng

Tối 1/8, tại Công viên Biển Đông (Đà Nẵng), Vòng chung kết Hội thao quân sự, võ thuật và thể thao Công an nhân dân năm 2026 đã chính thức khai mạc. Trong cơn mưa, buổi lễ diễn ra ấn tượng, mang đến những màn trình diễn biểu dương lực lượng mãn nhãn, thể hiện sức mạnh, sự tinh nhuệ và kỷ luật thép của toàn lực lượng. 

[Video] Nâng mức trợ cấp người có công, chỉnh trang toàn bộ công trình ghi công liệt sĩ trước dịp 27/7/2027

[Video] Nâng mức trợ cấp người có công, chỉnh trang toàn bộ công trình ghi công liệt sĩ trước dịp 27/7/2027

Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, trong đó tập trung hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công, nâng mức trợ cấp, chỉnh trang 100% công trình ghi công liệt sĩ và đẩy mạnh tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.