Kỷ niệm 255 năm Ngày sinh, tưởng niệm 200 năm Ngày mất Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du

Tối 26-9, tại thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 255 năm Ngày sinh (1765 -2020), tưởng niệm 200 năm Ngày mất (1820- 2020) Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, Danh nhân văn hóa thế giới.

Chương trình nghệ thuật tại Lễ kỷ niệm
Chương trình nghệ thuật tại Lễ kỷ niệm

Đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo T.Ư, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Bí thư T.Ư Đảng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đồng chí Uông Chu Lưu, Uỷ viên BCH T.Ư Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội cùng đại diện lãnh đạo các Bộ, ban ngành T.Ư, các địa phương, Hội Kiều học Việt Nam, đại diện một số cơ quan ngoại giao nước ngoài cùng đông đảo nhà văn, nhà thơ và nhân dân trong cả nước dự lễ kỷ niệm.

Kỷ niệm 255 năm Ngày sinh, tưởng niệm 200 năm Ngày mất Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du -0 Đại biểu dự Lễ Kỷ niệm.

Nguyễn Du, tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên, sinh năm 1765 quê ở Tiên Điền, Nghi Xuân (Hà Tĩnh). Họ Nguyễn Tiên Điền, Nghi Xuân nửa cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19 là dòng tộc nổi tiếng. Bố Nguyễn Du là Xuân quận công Nguyễn Nghiễm từng giữ chức Tể tướng. Mẹ là Trần Thị Tần, xuất thân từ dòng họ có truyền thống khoa bảng ở Kinh Bắc. Truyền thống dòng tộc, sự giao thoa của văn hóa xứ Nghệ - miền quê của những làn điệu dân ca ví giặm đằm thắm, dung dị mà sâu sắc với Kinh Bắc - vùng đất mượt mà của dân ca quan họ và văn hóa bác học kinh kỳ Thăng Long đã sinh thành, nuôi dưỡng Nguyễn Du trở thành nhân cách lớn, tâm hồn lớn và tài năng vượt thời đại…

Từ hiện thực sinh động của xã hội Việt Nam trong thời kỳ đó, với biết bao thăng trầm của lịch sử, chứng kiến những cảnh đời ngang trái, rồi khi làm quan, đi sứ, lúc phải bôn ba giữa vòng xoáy tao loạn, lưu lạc ở các miền quê; từ mạch nguồn văn phái Hồng Sơn, nối tiếp dòng văn Tiên Điền, bằng tài năng và trái tim nhạy cảm của một nghệ sỹ bậc thầy, Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du đã viết nên những áng văn chương thấm đẫm tình đời và tình người, tiêu biểu như “Thanh Hiên thi tập”, “Nam Trung tạp ngâm”, “Bắc hành tạp lục”, “Văn chiêu hồn” và đỉnh cao là kiệt tác Truyện Kiều

Truyện Kiều là tiếng nói tố cáo các thế lực phong kiến bất công, bạo tàn; là bản tình ca về vẻ đẹp tài sắc, đức hạnh của người phụ nữ, về tình yêu lứa đôi, về giấc mơ công lý và khát khao cháy bỏng vươn tới hạnh phúc của con người. Truyện Kiều thể hiện biệt tài trong miêu tả thiên nhiên, khắc họa thế giới nội tâm con người; hội tụ vẻ đẹp thanh cao, biểu cảm tinh tế, lung linh đầy màu sắc, âm thanh của Tiếng Việt; sự kết tinh mẫu mực của thể thơ lục bát dân tộc, có sức lôi cuốn diệu kỳ, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của mọi tầng lớp nhân dân từ xưa đến nay, vượt ra khỏi không gian bờ cõi quốc gia, dân tộc, làm lay động trái tim bạn bè khắp năm châu, bốn biển.

Tôn vinh những cống hiến to lớn của Đại thi hào Nguyễn Du đối với văn hóa dân tộc và những giá trị cốt lõi của nhân loại, năm 1965, Hội đồng Hòa bình thế giới đã quyết nghị tổ chức kỷ niệm 200 năm ngày sinh Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du cùng với 8 danh nhân văn hóa trên toàn thế giới. Và gần 50 năm sau - năm 2013, Đại hội đồng UNESCO quyết định vinh danh Đại thi hào Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới. Năm nay, tròn 200 năm ngày mất của Danh nhân văn hóa thế giới, tổ chức UNESCO đã có chủ trương vinh danh Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du với nhiều hoạt động ý nghĩa ngay tại phiên họp toàn thể của Đại hội đồng ở thủ đô Paris, Cộng hòa Pháp, nhưng do đại dịch Covid-19 nên không thể tổ chức. Ở Việt Nam và trên quê hương Hà Tĩnh, nhiều hoạt động được tổ chức với những hình thức phù hợp, ý nghĩa.

Đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm, đồng chí Lê Đình Sơn, Ủy viên BCH T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh  ủy Hà Tĩnh khẳng định: Tự hào là quê hương của Đại thi hào Nguyễn Du, Đảng bộ và nhân dân Hà Tĩnh luôn ý thức được trách nhiệm, sứ mệnh phải tiếp bước xứng đáng với công lao của các bậc tiền nhân. Nhiệm kỳ 2015-2020, dù phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức do sự cố môi trường biển, thiên tai, lũ lụt, cháy rừng, dịch bệnh, nhất là đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến các lĩnh vực đời sống xã hội. Nhưng Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đã thể hiện rõ bản lĩnh, kiên định vững vàng, đoàn kết, thống nhất, phát huy sức mạnh của toàn dân, kiên trì thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ và đạt được nhiều kết quả khá toàn diện trên các lĩnh vực, tạo nền tảng, động lực để Hà Tĩnh phát triển nhanh và bền vững hơn trong giai đoạn tới.

“Các hoạt động kỷ niệm về Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du năm nay diễn ra trước thời điểm rất có ý nghĩa - Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 19, hướng tới Đại hội lần thứ 13 của Đảng. Ngưỡng vọng Đại thi hào Nguyễn Du, mỗi chúng ta càng thấm thía những câu Kiều ngợi ca phẩm giá con người, như một lời nhắn nhủ với thế hệ hôm nay về công tác con người, và nhất là đối với công tác cán bộ là then chốt của then chốt, là mắt xích quan trọng trong công tác xây dựng Đảng hiện nay, gắn với nhân sự đại hội Đảng”, Bí thư Tỉnh  ủy Hà Tĩnh Lê Đình Sơn nhấn mạnh.

Tại lễ kỷ niệm, chương trình nghệ thuật “Nguyễn Du, Trăm năm trong cõi…” do các nghệ sĩ đến từ mọi miền đất nước thể hiện đã  khắc họa cuộc đời và sự nghiệp của Đại thi hào Nguyễn Du. Chương trình nghệ thuật có 8 trường đoạn: Khai từ, Tuổi thơ trong nhung lụa, Trôi giữa dòng đời, Non Hồng tức cảnh, Giao hưởng nhạc vũ - kịch Truyện Kiều, Đối thoại với người trong truyện, Văn tế Nguyễn Du, Ngàn năm hậu thế nhớ Nguyễn Du. Mỗi trường đoạn tái hiện lại một mốc lịch sử từ lúc Nguyễn Du lọt lòng được bồng bế trên đôi tay mẹ đến những biến cố ông phải trải qua trong cuộc đời.

Có thể bạn quan tâm

Lễ hội Cầu ngư Nhơn Hải diễn ra từ ngày 11-13 âm lịch hằng năm thể hiện lòng biết ơn và niềm tin của ngư dân vào vị thần biển cả.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa tâm linh của ngư dân miền biển

Chiều 29/3, tại khu phố Hải Bắc, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai diễn ra lễ hội Cầu ngư vạn chài Nhơn Hải. Đây là một trong những sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc của ngư dân miền biển được tổ chức thường niên vào tháng Hai âm lịch (từ ngày 11 đến 13).

Ngài Pavlin Todorov - Đại sứ Bulgaria cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa của Việt Nam đang lắng nghe Bà Nguyễn Thanh Hiền, Giám đốc Bảo tàng gốm Tam Thọ giới thiệu về các hiện vật trưng bày tại bảo tàng.

Thanh Hóa: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tại Bảo tàng gốm Tam Thọ

Giữa nhịp sống hiện đại, khi áp lực hội nhập và biến đổi đặt ra nhiều thách thức đối với các giá trị truyền thống, câu chuyện bảo tồn di sản đang chuyển dịch mạnh mẽ. Không còn bó hẹp trong phạm vi lưu giữ, trưng bày, di sản đang được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển, gắn với giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công xây dựng Chùa Da.

Khởi công xây dựng Chùa Da ở Nghệ An, nơi thờ tự hơn 500 nhà báo-liệt sĩ

Ngày 28/3, tại phường Vinh Lộc (Nghệ An), Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An cùng chính quyền địa phương phối hợp tổ chức Lễ khởi công xây dựng Chùa Da (Âu Lạc cổ tự). Chùa Da không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh, có ý nghĩa văn hóa, lịch sử, mà còn là nơi thờ tự anh linh 534 liệt sĩ nhà báo cách mạng Việt Nam.

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự án nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng. Dự thảo nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị và dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Ninh Bình đón hơn 2 triệu lượt khách du xuân Bính Ngọ, doanh thu ước đạt 2.406 tỷ đồng.

Bảo tồn và khai thác tốt di sản

Sau sáp nhập, tỉnh Ninh Bình có hơn 5.000 di tích các loại, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt, 2 di sản thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh và 40 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghi lễ khai mở hòm bộ sắc phong và tiến hành số hóa các tư liệu gia phả tại làng Cự Lại (thành phố Huế). (Ảnh: TVTH)

Những người “lưu giữ” văn hóa làng

Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở Huế, những mái đình làng cổ ở khắp các phường, xã vẫn lặng lẽ tồn tại như những “kho lưu trữ ký ức” của cộng đồng. Điều làm nên “linh hồn” của đình làng không chỉ là kiến trúc, đó còn là những thủ từ, bậc cao niên, người giữ sắc phong, gia phả… như giữ chính lịch sử sống của cộng đồng.

Triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây” thu hút sự quan tâm của công chúng.

"Gieo xanh nơi đỉnh mây": Chuyện về những người phụ nữ vùng cao với nỗ lực bảo tồn di sản

"Gieo xanh nơi đỉnh mây" là kết quả của đề tài nghiên cứu "Hành trình kể câu chuyện du lịch sinh thái của phụ nữ Việt Nam anh hùng thích ứng với biến đổi khí hậu" do Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Hull, Đại học Loughborough (Anh) và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam thực hiện từ tháng 7/2024-12/2025.

(Ảnh minh họa)

Ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến”: Cẩm nang sinh tồn trong kỷ nguyên biến động

Giữa bối cảnh giá vàng liên tục nhảy múa và phá vỡ mọi quy luật truyền thống, tháng 3, Nhà xuất bản Công thương và Công ty Văn hóa và Truyền thông 1980 Books ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến” của tác giả Du Hiệp như một tấm bản đồ định hướng, giúp nhà đầu tư rũ bỏ tâm lý đám đông để làm chủ cuộc chơi tài chính.

Tỉnh Bắc Ninh đón nhận bằng ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và lẵng hoa do các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện Liên hợp quốc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng.

Bắc Ninh đón nhận ghi danh của UNESCO cho di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ cần được bảo vệ khẩn cấp

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; Công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và Khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”.

Nhà văn Xuân Thiều (bên trái) trong chuyến công tác tại đường mòn Trường Sơn thời chiến tranh chống Mỹ cứu nước năm 1971 (Ảnh tư liệu).

Tiếng trống trường và nghĩa tình đồng đội

Với nhiều thế hệ cầm bút, nhà văn quân đội Nguyễn Xuân Thiều là tấm gương lao động tận tụy trên “cánh đồng văn chương”. Ông đã để lại di sản lớn trong nền văn học cách mạng với nhiều tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng nghệ thuật, sống mãi với thời gian và trong ký ức đồng nghiệp, nhất là những người từng đi qua chiến tranh.

Các ấn phẩm của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật trưng bày tại một sự kiện ở Cần Thơ.

Bước chuyển tư duy phát triển ngành xuất bản trong kỷ nguyên số

Chỉ thị số 04-CT/TW năm 2026 được ban hành trong một không gian phát triển hoàn toàn mới. Chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công nghệ đang định hình lại toàn bộ chuỗi sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiếp nhận tri thức, còn văn hóa, dữ liệu, nội dung số ngày càng trở thành nguồn lực phát triển quan trọng của quốc gia.

Thư viện số “Mặt trời nhỏ” là dự án cộng đồng mở ra cơ hội thụ hưởng các tác phẩm văn học cho trẻ em Việt Nam. (Ảnh: VTV)

VTV3 khởi động hành trình mới

Tháng 3, kênh VTV3 kỷ niệm sinh nhật tuổi 30, cũng là thời điểm Ban Văn hóa-Giải trí khởi động hành trình mới nhằm nâng cao hiệu quả các chương trình, đặc biệt là lan tỏa giá trị văn hóa, nghệ thuật đến đông đảo công chúng.

Phối cảnh sân khấu chương trình nghệ thuật "Tinh hoa di sản ngàn năm tỏa rạng".

“Dòng chảy di sản có thể cảm nhận bằng nhiều giác quan”

Ngày 9/12/2025, Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Nhân Lễ đón nhận bằng của UNESCO và Khai mạc Festival "Về miền di sản Bắc Ninh 2026", Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí đã nói về chương trình nghệ thuật "Tinh hoa di sản ngàn năm tỏa rạng" - điểm nhấn của sự kiện.