Kon Tum: Cà-phê bị ảnh hưởng tiêu cực do nắng hạn và biến đổi khí hậu

Những ngày gần đây, thời tiết nắng nóng kéo dài đã ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng điều tiết nước tưới của các công trình hồ chứa, đập thủy lợi. Là thủ phủ cà-phê của tỉnh Kon Tum, nhiều diện tích cà-phê tại huyện Đăk Hà đã xuất hiện tình trạng cháy lá, khô cành và quả non do không bảo đảm nguồn nước tưới tiêu.
Hệ thống kênh cấp nước tại Đăk Hà cạn kiệt do các công trình thủy lợi không còn đủ nước.
Hệ thống kênh cấp nước tại Đăk Hà cạn kiệt do các công trình thủy lợi không còn đủ nước.

Liên tục nhiều ngày nay, các hộ công nhân, người lao động Công ty Cà phê Đăk Uy và người trồng cà-phê trên địa bàn xã Hà Mòn, huyện Đăk Hà đứng ngồi không yên khi chứng kiến vườn cây đang xuống cấp một cách nhanh chóng.

Do thiếu nguồn nước tưới, nhiều diện tích cây trồng đã bị héo rũ, khô cành và quả non. Xót của, nhiều hộ dân phải luân phiên túc trực, tìm kiếm để chia sẻ nhau nguồn nước ít ỏi từ các ao, hồ nằm cách xa hàng cây số.

Vừa tất tả chạy đi tìm kiếm nguồn nước từ các ao hồ để đặt máy bơm, anh Đào Nhật Hợi, trú tại thôn 4, xã Hà Mòn vừa tranh thủ gọi điện cho các hộ có rẫy cận kề để rủ nhau chung dàn ống khi có nguồn nước tưới.

Sau thời gian gần một tháng kể từ đợt tưới lần trước, diện tích cà-phê tái canh của gia đình anh Hợi đang bắt đầu héo rũ dù rẫy của gia đình nằm ngay dưới dòng kênh cấp I của công trình Đập thủy lợi Đăk Uy.

“Nước ở trên kênh thì cạn từ lâu rồi. Chúng tôi cũng lên tận hồ trên đầu nguồn, nhưng trên đó cũng cạn. Gia đình tôi và các hộ ở đây phải tự đi tìm nguồn nước nhưng khu vực chung quanh hồ cũng không có. Nếu tận dụng được các hồ nhỏ phía dưới thì một gia đình sẽ không thể đủ ống, nên phải chung nhau nguồn nước ít ỏi mà cứu cây”, anh Hợi buồn rầu chia sẻ.

Nhiều cây cà-phê tái canh của gia đình chị Nguyễn Thị Hồng bị cháy lá, khô quả do thiếu nước tưới.
Nhiều cây cà-phê tái canh của gia đình chị Nguyễn Thị Hồng bị cháy lá, khô quả do thiếu nước tưới.

Nằm cách rẫy cà-phê của anh Hợi không xa, hàng trăm cây cà-phê tái canh năm thứ 2 đến năm thứ 5 của chị Nguyễn Thị Hồng, công nhân Đội 3, Công ty Cà phê Đăk Uy, cũng bị khô cành, rụng lá. Những trái non vừa mới đậu vài tháng trước, cũng héo hắt và không còn khả năng phát triển.

Để cứu vãn vườn cà-phê, chị Hồng phải thuê toàn bộ hệ thống từ máy bơm, điện, đường ống dài hơn 1.600m từ hồ chứa lên rẫy. Theo ước tính, chi phí đợt tưới nước thứ 6 này cao gấp 3 lần so với những đợt tưới trước đó.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp huyện Đăk Hà, mùa khô hạn năm nay, toàn huyện có trên 500ha cây trồng có nguy cơ thiếu nguồn nước tưới.

Vừa loay hoay với dàn ống tưới, chị Hồng than thở: "Thông thường cà-phê tái canh thì cứ 20 đến 25 ngày tưới một lần. Những hộ ở cuối nguồn nước thì phải đợi cho các hộ trên tưới xong hết thì mới tới lượt mình. Nhưng đợt này hơn cả tháng rồi, nên một số cây cà-phê, quả đã bị khô non hết. Bây giờ, tưới nước thì cũng chỉ để dưỡng cây cho mùa vụ sang năm, nguồn quả năm nay thì đã khô non và rụng hết rồi".

Người dân và công nhân Công ty Cà phê Đăk Uy bất lực nhìn vườn cà-phê oằn mình chịu hạn.
Người dân và công nhân Công ty Cà phê Đăk Uy bất lực nhìn vườn cà-phê oằn mình chịu hạn.

Theo thống kê của Công ty Cà phê Đăk Uy, công ty hiện có trên 420ha cà-phê, trong đó có 270ha cà-phê tái canh năm thứ hai đến giai đoạn bắt đầu bước vào chu kỳ kinh doanh. Hầu hết diện tích này phụ thuộc vào nguồn nước điều tiết từ hệ thống kênh cấp nước dẫn từ đập Đăk Uy, cách xa trên 10km. Khi nguồn nước từ hệ thống kênh cấp dẫn nước bị sụt giảm, không còn khả năng điều tiết nước tưới về cuối nguồn, nắng hạn đã làm trên 60ha bị thiệt hại.

Bên cạnh nỗi lo sụt giảm năng suất, sản lượng, nhiều doanh nghiệp, người trồng cà-phê còn lo lắng vườn cây sẽ bị ảnh hưởng lâu dài do tác động của biến đổi khí hậu tiêu cực như hiện nay.

Đánh giá về thiệt hại do tác động của nắng hạn kéo dài trong thời gian qua, anh Lê Thanh Hùng, Trưởng phòng Kỹ thuật-Nông nghiệp, Công ty Cà phê Đăk Uy cho biết, đối với những diện tích cà-phê bị ảnh hưởng bởi nắng hạn, nguy cơ sụt giảm năng suất trên 35% trong niên vụ tới. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đã tác động tiêu cực tới hàng trăm hécta cà-phê trong giai đoạn kiến thiết cơ bản và bắt đầu vào chu kỳ kinh doanh.

Thông tin từ Ủy ban nhân dân xã Hà Mòn cho biết, xã có tổng diện tích trên 444ha cà-phê tái canh. Trong đó, diện tích cà-phê tái canh của người dân là 173ha và của Công ty Cà phê Đăk Uy trên 270ha.

Bên cạnh nỗi lo sụt giảm năng suất, sản lượng, nhiều doanh nghiệp, người trồng cà-phê còn lo lắng vườn cây sẽ bị ảnh hưởng lâu dài do tác động của biến đổi khí hậu tiêu cực như hiện nay.

Đến thời điểm hiện tại, người dân đang bước vào đợt tưới thứ 6 đến đợt thứ 8. Ước tính chi phí vật tư nông nghiệp cho mỗi hécta cà-phê là trên 20 triệu đồng, chưa kể công chăm sóc, tưới tiêu.

“Trước dự báo tình trạng nắng hạn diễn biến kéo dài, chúng tôi đã triển khai nhiều giải pháp trong điều tiết nguồn nước tưới. Chúng tôi vận động người dân, doanh nghiệp sử dụng phương pháp tưới nước tiết kiệm, bảo vệ nguồn nước. Song trong nhiều ngày qua, mực nước tại các công trình hồ, đập thủy lợi trên địa bàn huyện Đăk Hà không còn bảo đảm khả năng điều tiết nước tưới đến diện tích sản xuất ở cuối nguồn”, anh Trịnh Văn Hân – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hà Mòn cho biết.

Huyện Đăk Hà là địa phương có diện tích cây cà-phê lớn nhất tỉnh Kon Tum với trên 15.000ha. Trong đó, phần lớn diện tích cà-phê bước vào chu kỳ tái canh nằm ở cuối hệ thống kênh mương dẫn nước và phụ thuộc chủ yếu vào khả năng điều tiết nước của các công trình thủy lợi.

Nhiều diện tích cà-phê tái canh tại huyện Đăk Hà khô, héo vì hạn.
Nhiều diện tích cà-phê tái canh tại huyện Đăk Hà khô, héo vì hạn.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp huyện Đăk Hà, mùa khô hạn năm nay, toàn huyện có trên 500ha cây trồng có nguy cơ thiếu nguồn nước tưới. Đặc biệt đối với những diện tích cà-phê tái canh của các doanh nghiệp và người dân. Việc thiếu nước tưới trên diện rộng khiến nhiều diện tích cà-phê tái canh không chỉ bị sụt giảm năng suất trong niên vụ tới đây, mà còn ảnh hưởng đến cả chu kỳ sinh trưởng và phát triển về sau.

“Đây là giai đoạn cây cà-phê sinh trưởng phát triển mạnh, nhưng cũng dễ bị tổn thương do tác động tiêu cực của thời tiết, khí hậu. Việc thiếu nước tưới cùng với độ ẩm không khí xuống thấp không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sản lượng trong niên vụ 2022-2023 mà còn tiềm ẩn nguy cơ cây trồng bị tổn thương bộ rễ, phát sinh tuyến trùng và các loại mầm bệnh khó phát hiện, gây ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất trong suốt chu kỳ kinh doanh sau này”, anh Lê Thanh Hùng cho biết.

Mong mưa là tâm lý chung của hầu hết người làm nông nghiệp nói chung, người trồng cà-phê nói riêng. Song, để hình thành và phát triển một nền nông nghiệp thực sự bền vững, ứng phó linh hoạt, hiệu quả với biến đổi khí hậu, cần phải có những biện pháp tích cực và khả thi hơn thay vì những giải pháp mang tính tức thời, cấp bách như hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Các thành viên Tổ tình nguyện bảo vệ rừng ngập mặn thôn Mỹ Hòa; Đội tình nguyện bảo vệ rùa biển của Vườn quốc gia Núi Chúa trồng dặm những chỗ cây non chết trước đó. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa hồi sinh rừng ngập mặn, kiến tạo hệ sinh thái đa dạng sinh học

Hơn một thập kỷ trước, trên nền san hô cổ khô cằn ở thôn Mỹ Hòa, xã Vĩnh Hải (tỉnh Khánh Hòa), ý tưởng gây dựng một cánh rừng ngập mặn từng bị coi là khó thành hiện thực. Nhưng bằng sự bền bỉ của người dân, các tình nguyện viên..., những mầm đước nhỏ bé đã lớn lên thành một vành đai xanh, trở thành “lá chắn sinh thái” đa dạng.

(Ảnh: MINH DUY)

Thời tiết ngày 13/8: Cả nước nắng nóng, Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng gay gắt hơn 38 độ C

Dự báo, ngày 13/8, cả nước nắng nóng, mưa dông tập trung vào chiều tối và đêm. Bắc Bộ và Trung Bộ nhiều nơi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất hơn 38 độ C, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Nam Bộ nhiệt độ từ 33-35 độ C. Cao nguyên Trung Bộ thời tiết dễ chịu hơn, nhiệt độ cao nhất từ 28-31 độ C.

[Video] Từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 9, mưa lớn diện rộng sẽ tập trung ở Bắc Bộ và từ Thanh Hóa - Quảng Trị

[Video] Từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 9, mưa lớn diện rộng sẽ tập trung ở Bắc Bộ và từ Thanh Hóa - Quảng Trị

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ ngày 12/8 đến 10/9, mưa lớn diện rộng tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Trị. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có nhiều ngày mưa rào và dông, riêng Cao nguyên Trung Bộ có ngày mưa vừa đến mưa to, tập trung vào chiều và đêm.

Ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu. (Ảnh: LÊ VÂN)

Hoàn thiện EPR, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Ngày 11/8, tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), thông qua Chương trình Đối tác Hành động quốc gia về nhựa tại Việt Nam (NPAP) và Mạng lưới kinh tế tuần hoàn Việt Nam (CE Hub), tổ chức Hội thảo “Định hướng hoàn thiện hệ thống trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) tại Việt Nam”.

Khai thác mủ cao-su ở Điện Biên. (Ảnh: nhandan.vn)

Mở cơ hội thị trường tín chỉ carbon cho ngành cao-su

Chiều 11/8, Hiệp hội Cao-su Việt Nam (VRA), Forest Trends và Mạng lưới Cao-su thiên nhiên bền vững tổ chức hội thảo trực tuyến “Cơ hội thị trường tín chỉ carbon đối với ngành cao-su Việt Nam”, nhằm cập nhật chính sách, cơ chế thị trường và nhận diện những cơ hội, vướng mắc từ thực tiễn doanh nghiệp.

Dự báo khu vực Hà Nội ngày có nắng nóng và nắng nóng gay gắt. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo nắng nóng ở khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ

Ngày 10/8, khu vực Bắc Bộ (trừ Lai Châu, Điện Biên), Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi đến Gia Lai có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi hơn 38 độ C.

Một góc hồ chứa nước Sông Biêu, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Nguồn nước hồ chứa nước Sông Biêu đổi màu, người dân lo lắng cho mùa màng, vật nuôi

Dòng nước có màu xám đục theo địa hình chảy về hồ chứa nước Sông Biêu đang khiến người dân xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa lo lắng. Nhiều hộ dân cho biết, tình trạng này xuất hiện trong thời gian dài, trong khi cây trồng có dấu hiệu kém phát triển, vật nuôi phát sinh những biểu hiện bất thường.