Kinh tế tư nhân - động lực của nền kinh tế và tiến bộ xã hội

Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, định hình quan điểm mới của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. (Ảnh VDO)
Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. (Ảnh VDO)

Đó là: phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất để cùng các khu vực kinh tế khác xây dựng một nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện thực hóa khát vọng xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Trong những năm qua, kinh tế tư nhân đã đóng góp chính cho cuộc sống “ấm no” qua tạo việc làm, giảm nghèo, cải thiện điều kiện sống, tăng trưởng bền vững và toàn diện ở Việt Nam.

Củng cố định hướng xã hội chủ nghĩa

Trong gần bốn thập niên qua, kinh tế tư nhân đã vươn lên mạnh mẽ. Với khoảng hơn 940 nghìn doanh nghiệp và hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, hàng triệu hộ kinh doanh nông nghiệp, trang trại, cá nhân kinh doanh, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và sử dụng 82% tổng số lao động vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm.

Kinh tế tư nhân đã đóng góp mạnh mẽ để nền kinh tế đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Từ một nền kinh tế đóng cửa, khép kín, Việt Nam hiện đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 22 toàn cầu, khả năng thích ứng và mức độ chống chịu của nền kinh tế ngày càng được nâng cao. Thực tiễn giai đoạn vừa qua cho thấy, với phương châm thích ứng an toàn, linh hoạt, kinh tế tư nhân đã đóng vai trò trụ cột để Việt Nam vững vàng vượt qua những tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, kế đến là sự suy giảm của kinh tế toàn cầu và được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Kinh tế tư nhân cũng góp phần tạo ra những dấu ấn đặc biệt về sự tăng trưởng kinh tế đi kèm các tiến bộ xã hội, các yếu tố xã hội, bình đẳng, môi trường, sinh thái. Thí dụ, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm mạnh từ 58% theo chuẩn cũ năm 1993 của Chính phủ xuống còn 1,93% theo chuẩn nghèo đa chiều vào năm 2024, đưa Việt Nam trở thành hình mẫu nổi bật về nỗ lực xóa đói, giảm nghèo trong số các quốc gia đang phát triển. Chỉ số phát triển con người (HDI) liên tục cải thiện, đạt 0,73 điểm năm 2023, cao hơn nhiều so với các nước có cùng mức thu nhập và nằm ở top 5 trong khu vực ASEAN.

Gần 40 năm qua, hàng chục triệu việc làm đã được tạo bởi khu vực kinh tế tư nhân. Tính đến thời điểm 2024, có tới hơn 42 triệu người lao động đang làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân, tạo ra hơn 82% số lượng việc làm, sinh kế cho lực lượng lao động trong độ tuổi lao động của cả nước.

Các doanh nghiệp tư nhân đã vượt qua khu vực doanh nghiệp nhà nước về thu nhập cho người lao động và khoảng cách này ngày một nới rộng hơn. Tổng thu nhập tạo ra cho người lao động bởi doanh nghiệp tư nhân trong nước đạt 1,17 triệu tỷ đồng (46,8 tỷ đô-la Mỹ) vào năm 2023, tương đương với xấp xỉ 10% GDP của cả nước trong cùng năm.

Không chỉ bảo đảm sinh kế, tổng thu nhập ngày càng tăng của các lao động doanh nghiệp tư nhân đã giúp tăng tổng thu nhập khả dụng, khả năng chi tiêu và qua đó quay trở lại thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế, đặc biệt là qua tăng tiêu dùng nội địa.

Công nhân Công ty Tân Á Đại Thành đang làm việc.

Công nhân Công ty Tân Á Đại Thành đang làm việc.

Năm 2024, một công nhân trong doanh nghiệp tư nhân trong nước có mức thu nhập là 8,7 triệu đồng mỗi tháng. Trong năm 2024, một công nhân trong doanh nghiệp tư nhân trong nước có thu nhập cao hơn nhiều so với mức bình quân khoảng 6,5-7 triệu đồng của người lao động trong ngành nông nghiệp.

Hiện thực hóa các giá trị cốt lõi

Kinh tế tư nhân cũng đóng góp quan trọng cho mục tiêu dân giàu, nước mạnh. Năm 2024, GDP bình quân đầu người của nước ta đạt 4.700 USD, tiệm cận ngưỡng thu nhập trung bình cao. Mức thu nhập này cao gấp hơn 50 lần so với 86 USD/người/năm vào năm 1988, khi Việt Nam bắt đầu mở cửa nền kinh tế.

Tầng lớp trung lưu (có mức chi tiêu bình quân đầu người từ 11-110 USD/ngày) đang hình thành nhanh chóng ở các đô thị lớn, hiện chiếm khoảng 13% dân số và dự báo sẽ tăng lên đến 26% vào năm 2026. Theo thống kê của Tạp chí Forbes (Mỹ), Việt Nam hiện có khoảng 5-6 tỷ phú USD.

Kinh tế tư nhân đã góp phần giúp chúng ta từng bước hiện thực hóa mục tiêu “dân giàu”. Khái niệm “nước mạnh” có thể được nhìn nhận từ góc độ giá trị thương hiệu quốc gia của Việt Nam, khi giá trị này cho tới nay đạt 507 tỷ USD, xếp hạng 32 thế giới.

Dự báo, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu sẽ chạm cột mốc kỷ lục 800 tỷ USD. Hàng hóa, dịch vụ do các doanh nghiệp Việt Nam sản xuất cung ứng sẽ có mặt trên hơn 200 thị trường trên thế giới, trong đó có sự đóng góp mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân.

Các doanh nghiệp tư nhân cũng đóng góp đáng kể vào sự mở rộng của phạm vi che phủ của bảo hiểm xã hội và các chương trình an sinh xã hội. Do tổng số lao động trong các doanh nghiệp nhà nước suy giảm, lao động khu vực nhà nước và khu vực công duy trì ở mức ổn định và dự báo sẽ tiếp tục giảm mạnh do quá trình sắp xếp lại bộ máy đang diễn ra, các doanh nghiệp, cơ sở kinh tế thuộc khu vực kinh tế tư nhân đóng một vai trò chủ chốt trong việc tăng số người tham gia bảo hiểm xã hội trên cả nước từ 9,2 triệu người năm 2010 lên hơn 19,02 triệu người vào năm 2024.

Hằng năm, bảo hiểm xã hội được mở rộng với sự tham gia mới của khoảng 190.000 người lao động, hầu hết trong số này hiện đang làm việc tại các doanh nghiệp tư nhân. Bên cạnh đó, kinh tế tư nhân cũng đóng góp hơn 30% vào con số kỷ lục về thu ngân sách nhà nước đạt hơn 2 triệu tỷ đồng trong năm 2024.

Sự đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân sẽ còn quan trọng hơn nữa đặc biệt trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang tích cực đẩy mạnh nhiều chương trình nhằm gia tăng phúc lợi xã hội cho người dân, thí dụ như các chính sách về miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập trên phạm vi cả nước; chủ trương khám sức khỏe định kỳ cho nhân dân ít nhất mỗi năm một lần, tiến tới miễn viện phí toàn dân vào giai đoạn 2030-2035 hay chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và rất nhiều chương trình, chính sách về dịch vụ xã hội và phúc lợi xã hội khác.

Như vậy, kinh tế tư nhân không chỉ là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Sự đóng góp của kinh tế tư nhân về tiến bộ xã hội, phát triển xã hội như đề cập ở trên cho thấy phát triển kinh tế tư nhân không mâu thuẫn với định hướng xã hội chủ nghĩa, mà nó thực sự hài hòa với con đường xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường chúng ta đã lựa chọn.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.