Kiến tạo và mở đường cho giáo dục phát triển trong thời kỳ mới

Theo Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn, việc hoàn thiện các dự án luật về giáo dục không chỉ để tháo gỡ những điểm nghẽn, khắc phục hạn chế trong thực tiễn, mà quan trọng hơn là kiến tạo và mở đường cho sự phát triển của ngành giáo dục trong thời kỳ mới.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại phiên thảo luận của Tổ đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội chiều 22/10/2025. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại phiên thảo luận của Tổ đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội chiều 22/10/2025. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thúc đẩy sự phát triển nhanh, mạnh của các cơ sở giáo dục

Tại phiên thảo luận Tổ của Quốc hội về 3 dự án luật về lĩnh vực giáo dục, gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội, đồng thời làm rõ thêm một số vấn đề trọng tâm trong quá trình xây dựng, hoàn thiện các dự án luật.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh, quá trình sửa đổi, bổ sung 3 luật không chỉ là bước thể chế hóa tinh thần mới của Nghị quyết 71, mà đồng thời tiếp tục thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Việc sửa đổi luật lần này vừa mang tính kế thừa, vừa có nhiều điểm đổi mới, không thay thế hoàn toàn các chủ trương lớn đã được xác lập trong Kết luận 91 của Bộ Chính trị và các văn bản định hướng khác của Trung ương, Chính phủ.

Bộ trưởng cho rằng, mục tiêu quan trọng của việc sửa đổi các đạo luật là không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn, khắc phục hạn chế, mà còn hướng tới kiến tạo và mở đường cho sự phát triển của ngành giáo dục trong thời kỳ mới.

Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là thúc đẩy sự phát triển nhanh, mạnh mẽ của các cơ sở giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; đồng thời tăng cường vai trò định hướng của Nhà nước đối với hệ thống công lập và khuyến khích đóng góp của khu vực ngoài công lập.

ndo_br_chi-7592-2886.jpg
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Trao đổi về một số vấn đề cụ thể được đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết Ban soạn thảo sẽ nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng và cầu thị đối với đề xuất về quy định vị trí, chế độ của bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa I, chuyên khoa II.

Ông khẳng định đây là lực lượng có trình độ chuyên môn cao, cần được tôn vinh và đãi ngộ xứng đáng, song việc xác định vị trí trong khung trình độ quốc gia cần được xem xét thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa đặc thù nghề nghiệp và quy định pháp lý.

Cần trao cơ chế đặc biệt cho đại học quốc gia, đại học vùng

Về mô hình đại học quốc gia và đại học vùng, Bộ trưởng cho biết, đây là những đầu tàu của hệ thống giáo dục đại học, cần được trao cơ chế đặc biệt để phát triển mạnh mẽ, tương tự như việc ban hành Luật Thủ đô đối với Hà Nội hay một số địa phương khác có chính sách phát triển vượt trội. Việc duy trì mô hình đại học vùng là phù hợp, có căn cứ chính trị và thực tiễn, đã được khẳng định trong các nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị.

Liên quan điều khoản chuyển tiếp và cơ chế điều hành của hiệu trưởng, giám đốc đại học vùng, Bộ trưởng làm rõ: Quy định cho phép người đứng đầu cơ sở giáo dục tiếp tục điều hành trong thời gian ngắn khi hội đồng trường chưa kiện toàn là cần thiết, nhằm bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn.

ndo_br_chi-7575.jpg
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại phiên thảo luận của Tổ đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội chiều 22/10/2025. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đối với các nội dung về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Bộ trưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ rà soát để bảo đảm tính thống nhất với Luật Khoa học và công nghệ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các cơ sở giáo dục và nhà khoa học.

Bộ trưởng cũng trao đổi về việc tổ chức Hội đồng khoa học và đào tạo tại các cơ sở giáo dục, nhấn mạnh cần mở rộng thành phần tham gia, nhất là các doanh nghiệp, người sử dụng lao động và cựu sinh viên - những chủ thể trực tiếp gắn với nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng kết quả khoa học. Việc hiệu trưởng bổ nhiệm phó hiệu trưởng sẽ được cân nhắc bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống.

Đối với vấn đề sách giáo khoa, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, bộ đang xây dựng đề án tổng thể, dự kiến trình Tổng Bí thư cho ý kiến và Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong tháng 11, bảo đảm có phương án khả thi, đồng bộ cho giai đoạn sắp tới.

Về tổ chức Hội đồng trường và vị trí Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng thông tin: Bộ Chính trị và Tổng Bí thư đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Ban Tổ chức Trung ương xây dựng đề án để khi luật có hiệu lực, bộ máy mới được vận hành trơn tru, không tạo khoảng trống trong lãnh đạo, điều hành.

Bộ trưởng cũng lưu ý về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-4 tuổi, cho biết việc đưa nội dung này vào dự thảo luật là nhằm luật hóa chủ trương đã được thực hiện, phù hợp thông lệ quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Ban tổ chức phát động cuộc thi. (Ảnh: BTC)

Nhiều kỳ vọng tại Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026

Ngày 22/10, tại Hà Nội, Báo Giáo dục và Thời đại tổ chức lễ phát động Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026. Cuộc thi hướng sự quan tâm của xã hội đến những người trực tiếp đưa công nghệ, tri thức pháp luật và phương thức làm việc mới vào đời sống cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đại học Đà Nẵng vinh danh thủ khoa và trao học bổng cho sinh viên. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Gần 670 triệu đồng học bổng trao tặng sinh viên Đại học Đà Nẵng

Nhằm động viên và lan tỏa tinh thần hiếu học, khuyến tài trong sinh viên, tối 22/10, Đại học Đà Nẵng tổ chức “Chương trình vinh danh thủ khoa và nâng bước sinh viên năm 2026” tại Nhà hát Trưng Vương. Đây là sự kiện truyền thống thường niên mang đậm nét đặc trưng của Đại học Đà Nẵng qua 15 năm duy trì và phát triển.

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.

Xã Hàm Thuận Bắc có nhiều học sinh đồng bào dân tộc thiểu số. (Ảnh: THANH HUỆ)

Lâm Đồng: Xã Hàm Thuận Bắc chú trọng hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số

Những năm qua, Ủy ban nhân dân xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng) luôn xác định việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với học sinh dân tộc thiểu số là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện để học sinh thuộc đối tượng chính sách được học tập và phát triển.

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

Từ ngày 1/12/2026, các trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính nếu đáp ứng đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Học sinh tiểu học. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Học bạ số là thành phần của hồ sơ đánh giá học sinh

Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm học của mỗi học sinh gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp; ở trung học cơ sở, trung học phổ thông, các thông tin và nội dung đánh giá tại mẫu Học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của Học bạ số.

Trong giờ học tại Trường trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên (Hà Nội). (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Sửa đổi chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông: Cần bắt đầu từ đâu?

Việc rà soát, hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa theo hướng giảm tải, thiết thực, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn đặt ra yêu cầu cần có đánh giá toàn diện về thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, để từ đó có căn cứ khoa học, minh chứng thực tiễn điều chỉnh nội dung, phương thức tổ chức giáo dục, hệ thống học liệu.

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

Trong năm 2026, Đại học Bách khoa Hà Nội đã tổ chức 3 đợt Đánh giá tư duy với 31 điểm thi tại Hà Nội và 10 tỉnh, thành phố; đáp ứng gần 60 nghìn lượt thi với tổng số gần 30 nghìn thí sinh dự thi. Kết quả Đánh giá tư duy TSA đã được hơn 50 cơ sở đào tạo sử dụng để tuyển sinh đại học năm học 2026-2027.

(Ảnh minh họa: HNUE)

Giáo dục đại học: Cần kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra

Trong thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm, về công tác tuyển sinh, bảo đảm chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo có phương án xét tuyển theo hướng ổn định, minh bạch, công bằng, thực chất; kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong cơ khí-động lực

Ngày 18/10, tại Trường đại học Thủy lợi, Hội nghị Khoa học và Công nghệ Cơ khí-Động lực lần thứ XIX năm 2026 chính thức khai mạc, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ 22 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện cùng đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí-động lực trên cả nước.

Học viên trong giờ thực hành tại trường cao đẳng nghề. Ảnh minh họa: PHONG NGỌC

Kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Đối với các cơ sở giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì xây dựng đề án trình Thủ tướng, ra các quyết định sắp xếp, tổ chức lại trước ngày 1/4/2027; với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Bộ chủ trì ra các quyết định sắp xếp, tổ chức lại trong quý IV năm 2026.

Giảng viên Khoa Công nghệ điện tử Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn sinh viên học tập, nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm IoT and AI. (Ảnh: THANH VŨ)

Giáo dục đại học với nhiệm vụ phát triển đội ngũ giảng viên, thu hút nhân tài trong năm học 2026-2027

Một trong những nhiệm vụ cụ thể đề ra trong năm học 2026-2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm là tăng cường đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, thu hút nhân tài, đặc biệt cho các ngành STEM và những ngành trọng điểm khác; chú trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực cốt lõi cho giảng viên. 

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Ban hành Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực sản xuất và chế biến

Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực sản xuất và chế biến trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ quy định những yêu cầu chung tối thiểu áp dụng đối với các chương trình đào tạo để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng, tư duy đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.