Kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho thế hệ trẻ Việt Nam

Chiều nay (26/9), trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam từ 25-26/9/2025, ông Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã có buổi tọa đàm với Học viện Bưu chính viễn thông về định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cho thế hệ trẻ của Việt Nam trong thời gian tới.

Lễ bấm nút Liên minh Hợp tác Sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo.
Lễ bấm nút Liên minh Hợp tác Sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo.

Sự bùng nổ của hàng loạt công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain... đang định hình lại phương thức sản xuất, công cụ làm việc và thậm chí là các mô hình kinh doanh truyền thống, tạo ra những thách thức lớn nhưng cũng mở ra những cơ hội chưa từng có. Đây là thời điểm vàng để tận dụng những thành tựu mới này để thay đổi cốt lõi động lực phát triển của quốc gia, gia tăng giá trị cho nền kinh tế nhanh, bền vững.

Ông Hoàng Minh, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ khẳng định về năng lực, sức sáng tạo của thế hệ trẻ Việt Nam với hơn 20 triệu thanh niên, chiếm gần 20% dân số, thế hệ trẻ Việt Nam không chỉ là lực lượng lao động tương lai, mà còn là động lực chính thúc đẩy sự phát triển của đất nước.

Thứ trưởng cũng dẫn chứng với những thành tích cụ thể để khẳng định tài năng của thế hệ thanh niên việt Nam. Thứ trưởng cũng tin tưởng rằng khi được tạo điều kiện, thế hệ trẻ có khả năng vươn ra thế giới, góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.

Bộ Khoa học và Công nghệ được Bộ Chính trị tiếp tục giao nhiệm vụ tham mưu, đề xuất một Đề án để xây dựng Quốc gia khởi nghiệp của Việt Nam, là quốc gia mà mọi công dân đều có thể khởi nghiệp trên nền tảng công nghệ số, công nghệ mới và sự sáng tạo trong mọi lĩnh vực. Trong đó, doanh nghiệp khởi nghiệp dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo, có khả năng tăng trưởng nhanh, phá vỡ mô hình cũ đóng vai trò nòng cốt, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp đến toàn xã hội.

Đây là chiến lược quốc gia dài hạn, là sự nghiệp của toàn dân và cũng là không gian mới để phát huy sức mạnh của trí tuệ, của tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên mới, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, tạo ra môi trường, công cụ, thị trường mới cho khởi nghiệp.

WIPO cam kết hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngay từ cấp cơ sở

Việt Nam đã nhận được sự hợp tác, hỗ trợ tích cực từ cộng đồng quốc tế, nổi bật là WIPO. Kể từ khi Việt Nam gia nhập WIPO năm 1976, WIPO đã đồng hành cùng Bộ Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc xây dựng và phát triển hệ thống sở hữu trí tuệ quốc gia, đặc biệt là các hoạt động giáo dục, đào tạo về sở hữu trí tuệ. WIPO đã hỗ trợ đào tạo hàng ngàn cán bộ, chuyên gia sở hữu trí tuệ qua các chương trình của WIPO Academy và các chương trình giáo dục, đào tạo khác.

Từ năm 2019, WIPO đã tổ chức các chương trình sở hữu trí tuệ dành cho thế hệ trẻ và giáo viên (IP for Youth & Teachers) cùng các danh hiệu Đại sứ trẻ sở hữu trí tuệ cần tôn vinh các ý tưởng sáng tạo của thế hệ trẻ Việt Nam. Gần đây, WIPO cũng đã triển khai Chiến lược trao quyền cho giới trẻ (Youth Empowerment Strategy IP-YES! 2024), nhấn mạnh vai trò giáo dục sở hữu trí tuệ cho thế hệ trẻ để thúc đẩy sáng tạo bền vững.

z7052809115209-0534886b73f3cd7f8c41ec0d7f6909a4-4927.jpg
Ông Hoàng Minh, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ phát biểu tại Tọa đàm.

Thứ trưởng Hoàng Minh khẳng định rằng đây là thời cơ lịch sử để Việt Nam kiến tạo và Điều này sẽ đưa đổi mới sáng tạo thành động lực thực sự, giúp Việt Nam đạt mục tiêu phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và thu nhập cao vào năm 2045.

Đáp lại lời của thứ trưởng, ông Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) thực sự phấn khởi khi có rất nhiều bạn sinh viên đến tham dự tọa đàm và quan tâm đến đổi mới sáng tạo. Ông cho rằng khi những học sinh được khuyến khích áp dụng kiến thức của mình để giải quyết các vấn đề thực tiễn, đó chính là lúc nền tảng cho những đổi mới công nghệ vĩ đại thực sự được hình thành.

Ông Daren Tang cũng cam kết WIPO sẽ đồng hành với Việt Nam trong việc hỗ trợ sáng tạo và khởi nghiệp ngay từ cấp cơ sở. “Trao cơ hội và hỗ trợ cho những người sáng tạo, khởi nghiệp ngay từ những bước đi đầu tiên. Khi họ thành công, họ không chỉ xây dựng sự nghiệp cho bản thân, mà còn tạo việc làm và mang lại giá trị cho cộng đồng”, ông Daren Tang nhấn mạnh.

z7052809077620-0e928b95a57cd7a2a0742038124b3f55-1579.jpg
Ông Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tham quan các mô hình công nghệ của sinh viên Học viện Bưu chính viễn thông.

PGS, TS Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Bưu chính viễn thông cảm ơn những chia sẻ của Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) và tin rằng những chia sẻ và kinh nghiệm của WIPO sẽ mở ra những chân trời mới, thắp lên ngọn lửa đam mê và khát vọng sáng tạo trong mỗi người trẻ Việt Nam. “Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và không ngừng nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ, góp phần xây dựng một Việt Nam vững mạnh, giàu trí tuệ và hội nhập”, PGS, TS Đặng Hoài Bắc cho biết.

Trong khuôn khổ buổi hội thảo, các chuyên gia, khách mời cũng bấm nút ra mắt Liên minh Hợp tác Sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.